کتاب مردم شناسی ادیان شرق

کتاب مردم شناسی ادیان شرق نوشتهٔ موری جی. لیف و ترجمهٔ به یان رفیعی است. انتشارات علمی و فرهنگی این کتاب را منتشر کرده است. نویسنده در این اثر از ایده‌ها، سازمان‌ها و پیروان ادیان در شرق سخن گفته است.

درباره کتاب مردم شناسی ادیان شرق

کتاب مردم شناسی ادیان شرق (The Anthropology of Eastern Religions) یک جلد از کتابی دوجلدی است که در مجموع یک قوم‌نگاری (بررسی قوم‌شناختی) تطبیقی از ادیان بزرگ جهان، با تمرکز بر روابط بین باورهای اصلی آن‌ها و سازمان‌ها و نقش‌های آن‌ها در تاریخ و امور دنیوی فراهم می‌کنند. این کتاب، استدلالی به نفع یا علیه هیچ دین خاص یا دین به طور کلی نیست. کتاب حاضر در هفت فصل نگاشته شده است. عنوان فصل‌های کتاب حاضر عبارت است از «مقدمه»، «وداها و ودانته»، «سنت‌های جینی و بودایی»، «سنت‌های هندو»، «ادیان اصلی چین»، «سنت‌های دینی ژاپن» و «نتیجه‌گیری». این بخش از مردم‌شناسی دین که بر سنت‌های عمده متمرکز است، معمولاً تنها کاربرد محلی آن‌ها یا گاهی الگوبرداری از آن‌ها را بررسی می‌کند. مثلاً آثار قابل‌توجهی در مورد روستاهای با نظام کارگو در مکزیک و گواتمالا وجود دارد. این‌ها سازمان‌های مردمی مرتبط با کلیسای کاتولیک محلی هستند و اغلب خدمات مربوط به کلیسا، از قبیل سازمان‌دهی دسته‌های مذهبی، را انجام می‌دهند؛ اما هیچ جایگاه خاصی در اصول اعتقادی کاتولیک ندارند (برای مثال، همانند آنچه طبقات راهبان دارند). آن‌ها بسیاری از دیگر انواع کارهای اجتماع را نیز انجام می‌دهند. بنابراین، بدیهی به نظر می‌رسد که آن‌ها در واقع از ادوار پیش از کاتولیک منتقل شده باشند. آثار مشابهی در مورد “Compadrasco” ــ پدر بودن خدا ــ وجود دارد. موضوع دیگر، جنبش‌های دینی «هزاره» در میان بومیان امریکای شمالی است که رنگ و بوی مسیحی آشکاری دارد و اغلب شامل «انبیا» و وعده‌های مکاشفاتی در مورد بازگشت به وضعیت آغازین است. من هیچ اختلافی با هیچ کدام از این مطالعات ندارم؛ آن‌ها تصویر را کامل می‌کنند. اما آنچه توصیف می‌کنند، نمی‌توان صورت‌های «ابتدایی» سنت‌های عمده پنداشت.

خواندن کتاب مردم شناسی ادیان شرق را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دانشجویان مردم‌شناسی و علاقه‌مندان به حوزهٔ مردم‌شناسی دین پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب مردم شناسی ادیان شرق

«اینک محققان از چهار «فرقۀ» اصلی شینتو، یعنی شینتوی ملی و شینتوی معبد و شینتوی فرقه‌ای و شینتوی عامه، سخن می‌گویند. شینتوی ملی همان است که پیش از این توصیف کرده‌ام که با دورۀ میجی شروع شد. در حال حاضر، اکثر ژاپنی‌ها آن را مایۀ شرمساری فرهنگی تلقی می‌کنند. شینتوی معبد، شینتوی معابد «رسمی» ای است که در دورانی که دولت میجی درصدد جدا کردن شینتو از عناصر بودایی بود، به انجمن رسمی پیوستند. شینتوی فرقه‌ای شینتوی معابدی است که تصمیم گرفتند به این انجمن نپیوندند و شینتوی عامه همۀ آن چیزی است که در سه گروه اول جای ندارد. برای اکثر ژاپنی‌ها، این دسته‌بندی‌ها در تصمیم‌گیری دربارۀ اینکه به چه معابدی بروند یا آنجا چه کار کنند، هیچ اهمیتی ندارد.

جینجاهای بزرگ‌تر پارک‌های عمومی با سبکی خاص هستند. آن‌ها چهار عنصر اصلی دارند. اول، مسیری به طرف معبد اصلی وجود دارد که از یک دروازۀ خاص، توری‌یی، می‌گذرد که دو تیرک عمودی و دو تیرعرضی بالای آن قرار دارد. دوم، پس از گذشتن از توری‌یی وقتی به معبد اصلی نزدیک می‌شوید یک آبنما یا فوارۀ آب جاری با ملاقه‌ای از جنس خیزران وجود دارد که می‌توانید با آن، آب بردارید و صورت و دست‌ها و پاها و دهان خود را بشویید. سوم، سبکِ احداثِ خودِ معبدِ اصلی یکی از حدوداً چهار سبک سادۀ خاص است و عموماً شامل یک ساختمان بزرگ است که مردم می‌توانند وارد آن شوند و آثار مرتبط با آن مکان، آنجا در معرض نمایش است. با وجود این، معمولاً این ساختمان پشت یک حصار قرار دارد که جلو آن کشیده می‌شود یا درون محوطه‌ای است که یک حصار دور تا دور آن را گرفته است. بازدیدکنندگان معمولاً وارد ساختمان نمی‌شوند، بلکه به حصار نزدیک می‌شوند و از آنجا از کامی درخواست می‌کنند. محل نزدیک شدن را یک صندوق نذورات مشخص می‌کند. و چهارم، در یک طرف جایی که شما، هنگام خطاب کامی می‌ایستید، تعداد زیادی بشکۀ ساکی (شراب برنج) وجود دارد که معمولاً اسامی سازندگان آبجو روی آن‌ها هست. بازدیدکنندگان به جایی که کامی در آنجا وجود دارد، نزدیک می‌شوند و معمولاً نذر کوچکی را در شکاف صندوق اعانه می‌گذارند، دو بار محکم دست‌ها را به هم می‌کوبند تا توجه کامی را جلب کنند، با احترام کار خود را بیان می‌کنند؛ امکان دارد برای چند لحظه‌ای ساکت بایستند و تعظیم کنند و از آنجا بروند درحالی‌که اغلب یادداشتی روی یک تکه کاغذ، در جایی که آن نزدیکی‌ها تدارک دیده شده، می‌گذارند.»