کتاب مدرنیسم ارتجاعی

کتاب الکترونیکی مدرنیسم ارتجاعی نوشتهٔ جفری هرف با ترجمهٔ محمد هدایتی در انتشارات ناهید چاپ شده است. این کتاب به تکنولوژی، فرهنگ و سیاست در دورهٔ وایمار و رایش سوم می‌پردازد.

درباره کتاب مدرنیسم ارتجاعی

کتاب مدرنیسم ارتجاعی به بررسی و تحلیل چگونگی توسعهٔ مدرنیته در آلمان و ارتباط آن با فاجعهٔ آشویتز می‌پردازد. نویسنده با بررسی آلمان دورهٔ وایمار و مشخصاً «انقلاب محافظه‌کارانهٔ» آن دوره نشان می‌دهد که چگونه در دوگانهٔ مارکسیسم و سرمایه‌داری، انقلابیون محافظه‌کار و مدرنیست‌های ارتجاعی به سراغ نیروی سومی رفتند که فکر می‌کردند جهان جدیدی به رویشان می‌گشاید و آن ناسیونالیسم بود.

مدرنیسم ارتجاعی چیزی صرفاً تاریخی نیست و حضور و تأثیرش در روزگار ما هم احساس می‌شود. در گروه‌ها یا دولت‌هایی دوستدار تکنولوژی و بمب اما دشمن دموکراسی، سوسیالیسم، لیبرالیسم و اساساً همهٔ آن چیزهایی که تجلی مدرنیته سیاسی هستند. به‌تعبیر خود هرف تا زمانی‌که ناسیونالیسم نیروی قدرتمند باقی بماند، همواره با حضور مدرنیسم ارتجاعی روبه‌رو خواهیم بود.

سؤالاتی که کتاب در تلاش است به آن‌ها پاسخ دهد عبارت‌اند از: چرا ملتی که به فرهنگ خود افتخار می‌کرد به استقبال یک فاجعهٔ عظیم رفت یا در برابر آن سکوت کرد؟ ارتباط فاجعهٔ آلمان با مدرنیته چیست؟ همچنین، کتاب به تناقضات فرهنگی در مدرنیتهٔ آلمانی و نگرش متفکران آلمانی به عقل روشنگری و فناوری مدرن می‌پردازد.

کتاب مدرنیسم ارتجاعی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به دوستداران مطالعهٔ علوم سیاسی و تاریخ جهان پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب مدرنیسم ارتجاعی

«نکتهٔ اصلی من از این قرار است: پیش و پس از آنکه نازی‌ها قدرت را قبضه کنند، جریان مهمی در درون ایدئولوژی محافظه‌کار و بعدها ایدئولوژی نازی وجود داشت و آن آَشتی برقرارکردن میان ایده‌های ضدمدرنیستی، رمانتیک و عقل‌ستیزِ موجود در ناسیونالیسم آلمانی با آشکارترین تجلی عقلانیتِ وسیله‌هدف، یعنی تکنولوژی مدرن بود. مدرنیسم ارتجاعی سازه‌ای تیپ‌ایده‌آلی است. متفکرینی که آن‌ها را مدرنیست ارتجاعی خوانده‌ام هیچ‌گاه خود را دقیقاً با این عبارات توصیف نکرده‌اند. اما این سنت شامل مجموعهٔ منجسم و معناداری از استعاره‌ها، واژگان آشنا و عبارات سرشار از احساسی بود که [توانست] تکنولوژی را از عنصری بیگانه، و از آنِ تمدن غربی به بخش اساسی از فرهنگ آلمانی بدل کند. مدرنیست‌های ارتجاعی، ارتجاع سیاسی را با پیشرفت تکنولوژیکی ترکیب کردند. درحالی‌که محافظه‌کاران آلمانی [در گذشته] از تکنولوژی یا فرهنگ سخن گفته بودند، مدرنیست‌های ارتجاعی به [جناح] راست آلمان یاد دادند از تکنولوژی و فرهنگ سخن بگوید. مدرنیسم ارتجاعی اساساً تغییر جهتی عمل‌گرایانه یا تاکتیکی نبود، هرچند گفتهٔ فوق به‌معنای انکار این مطلب نیست که این جریان ضرورت‌های نظامی ـ صنعتی را به فضائلی ملی بدل کرد؛ مدرنیسم ارتجاعی تکنولوژی مدرن را در نظام فرهنگی ناسیونالیسم مدرن آلمان ادغام کرد، آن‌هم بدون کاستن از سویه‌های رمانتیک و ضدعقلانی ناسیونالیسم آلمانی. مدرنیست‌های ارتجاعی ناسیونالیست‌هایی بودند مخالف با پاستورالیسم گذشته‌نگری که در ضدسرمایه‌داری رمانتیک راست آلمان وجود داشت، و به‌جای آن نظم زیبای جدیدی را به‌تصویر کشیدند که در آن ملتی متحد و از نظر تکنولوژیکی پیشرفته جایگزین هرج‌ومرجِ بی‌ریخت‌وشکلی می‌شود که معلول سرمایه‌داری است. مدرنیست‌های ارتجاعی با این کار در ماندگاری ایدئولوژی نازی در سراسر دورهٔ رژیم هیتلر سهم ایفا کردند. آن‌ها خواهان انقلابی دست‌راستی بودند که اولویت سیاست و دولت بر اقتصاد و بازار را اعاده کند و از این طریق به احیای پیوندهای بین رمانتیسیم و برنامهٔ تجدید تسلیحات بینجامد.»