کتاب درآمدی بر آثار ژاک دریدا

کتاب الکترونیکی «درآمدی بر آثار ژاک دریدا» اثر لزلی هیل با ترجمۀ معصومه شاه گردی در انتشارات علمی و فرهنگی منتشر شده است. این کتاب به معرفی و تحلیل آرا و آثار ژاک دریدا، فیلسوف و نظریه‌پرداز پساساختارگرا می‌پردازد.

درباره کتاب درآمدی بر آثار ژاک دریدا

ژاک دریدا یکی از مهم‌ترین چهره‌های جریان پساساختارگرایی در قرن بیستم بود که با طرح مفاهیمی نظیر «دیگری»، «اختلاف»، «ردپا» و «به‌تاخیرانداختن معنا»، بنیان‌های اندیشۀ سنتی را به چالش کشید. دریدا با نقد عقلانیت مدرن و طرح دیدگاه‌های نوآورانه در زمینه‌های هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی و زبان‌شناسی، به‌دنبال رهایی اندیشه از قید ساختارهای فراگیر و پایدار بود.

این کتاب در ۵ فصل به بررسی و تبیین مهم‌ترین مفاهیم و مؤلفه‌های اندیشۀ دریدا می‌پردازد. فصل اول با عنوان «درآمدی بر دریدا» به معرفی زندگی و آثار این اندیشمند می‌پردازد. فصل دوم با عنوان «زبان و متن» به واکاوی دیدگاه‌های دریدا دربارۀ زبان، نوشتار و تفسیر متن اختصاص دارد. فصل سوم با عنوان «آگاهی و خودآگاهی» به بررسی نقد دریدا بر مفاهیم سوژه و خودآگاهی می‌پردازد. فصل چهارم با عنوان «اخلاق و سیاست» به طرح دیدگاه‌های دریدا دربارۀ مسائل اخلاقی و سیاسی می‌پردازد و فصل پایانی کتاب به بررسی تأثیر اندیشۀ دریدا بر سایر حوزه‌های فکری از جمله ادبیات، هنر و معماری اختصاص دارد.

لزلی هیل استاد ادبیات فرانسه در دانشگاه ساسکس انگلستان و پژوهشگر برجسته در زمینۀ آثار ژاک دریدا است. او در این اثر با زبانی روان و قابل فهم به معرفی و تحلیل دیدگاه‌های این اندیشمند پساساختارگرا می‌پردازد و جایگاه و نقش آن را در تحولات فکری قرن بیستم بررسی می‌کند. 

«درآمدی بر آثار ژاک دریدا» حاوی چکیده‌ای از مهم‌ترین مفاهیم و نظریه‌های دریدا است و خوانندگان را با اصول اندیشۀ این فیلسوف پساساختارگرا آشنا می‌کند. همچنین به توضیح چگونگی تأثیرگذاری اندیشۀ دریدا بر حوزه‌های فکری متعدد از جمله ادبیات، هنر و معماری می‌پردازد. این کتاب به دانشجویان و محققان رشته‌های فلسفه، نظریه ادبی، جامعه‌شناسی و مطالعات فرهنگی پیشنهاد می‌شود تا بتوانند با مفاهیم کلیدی و رویکردهای پساساختارگرایانه آشنا شوند.

کتاب درآمدی بر آثار ژاک دریدا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های فلسفه، ادبیات و علوم اجتماعی مناسب است.

درباره ژاک دریدا

ژاک دریدا در ۱۵ ژوئیه ۱۹۳۰ به دنیا آمد و در ۸ اکتبر ۲۰۰۴ درگذشت. او فیلسوف الجزایری‌تبار فرانسوی و پدیدآورندهٔ فلسفهٔ واسازی بود. تئوری‌های او در فلسفهٔ پست‌مدرن و نقد ادبی تأثیر فراوانی گذاشت. دریدا با جنبشی که به نام واسازی شناخته شده، نزدیکی و پیوندی تنگاتنگ دارد. هدف اصلی او در واقع خنثی‌کردن چیزی است که خود آن را عقل‌مداری [کلام‌محوری/ لوگوس‌محوری / حاکمیت عقل] (logocentrism) خوانده است. دریدا این باور ساختارگرایان را که معنا در ذاتِ متن است، رد می‌کند. او نمی‌پذیرد که واژگان حامل و بارورِ معنا هستند؛ بلکه بر آن است که واژگان تنها به واژگان دیگر اشاره دارند. معنا وابسته به داننده است و نه متن و زمانی بروز می‌یابد که مفسر با متن به گفت‌وگو درآید.

دریدا که از عرصهٔ پدیدارشناسی به ساختارگرایی و واسازی نزدیک شد، با دیدگاه‌هایش دربارهٔ زبان، دانش و معنا و به‌ویژه ماهیت متن موردتوجه ارتباط‌شناسان قرار گرفت. او شاگرد نهضت ساختارگرایی و اندیشه‌های پساساختارگرایی «میشل فوکو» بود و با نقدی که بر این اندیشه و بیشتر از جنبهٔ نشانه‌شناسی وارد کرد، موردتوجه محافل نقد ادبی و جامعهٔ پست‌مدرن دانشگاهی امریکا قرار گرفت. دریدا در آثارش فاصلهٔ بین فلسفه و ادبیات را کاهش داد و به‌عنوان یک منتقد ادبی قدرتمند هم شناخته شد.

مشهورترین اصطلاح دریدا Déconstruction است که آن را در فارسی به واسازی، شالوده‌شکنی، بن‌فکنی و ساخت‌گشایی ترجمه کرده‌اند؛ البته واژهٔ ساختار در این اصطلاح نباید با اصطلاح فلسفی ساختار به معنی Structure در عبارت‌های ساختارگرایی و پساساختارگرایی یکسان تصور شود. Déconstruction در زبان‌های دیگر معمولاً ترجمه نشده و با همان املای فرانسوی به کار می‌رود که دریدا آن را به مفهوم از نو بنانهادن (ویران‌کردن و درعین‌حال ساختن) به کار برده است.

«مواضع»، «آوا و پدیدار»، «از گراماتولوژی»، «نوشتار و تفاوت»، «بارآوری» و «حواشی فلسفه» از آثار این نویسنده و اندیشمند هستند.