کتاب گربه سازگار درمان شناختی- رفتاری کوتاه‌ مدت اضطراب کودکان (راهنمای درمانگر)

کتاب گربه سازگار درمان شناختی- رفتاری کوتاه‌ مدت اضطراب کودکان (راهنمای درمانگر) نوشتهٔ فیلیپ کندال، سارا کرولی، کورتنی بنجامین و کریستین مائورو و ترجمهٔ فاطمه حسنلو است و انتشارات ابن سینا آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب گربه سازگار درمان شناختی - رفتاری کوتاه‌ مدت اضطراب کودکان (راهنمای درمانگر)

راهنمای درمانی حاضر دارای ۳ بخش است: در بخش اول، برنامهٔ درمانی به‌صورت اجمالی معرفی می‌گردد و در ادامه نکات مرتبط با نحوهٔ کاربست برنامهٔ درمانی با در نظر گرفتن انعطاف‌پذیری بالینی توضیح داده می‌شود. بخش دوم شامل جزئیات جلسات درمان است و در پایان هر جلسه، نکات یا توصیه‌هایی از درمانگران باتجربه، تحت عنوان «نکات کلیدی» فهرست‌وار ذکر می‌شود و موضوع اصلی هر توصیه به‌صورت پررنگ یادداشت شده است. در بخش سوم، بر طبق پژوهش‌ها و داده‌های بالینی، منابعی جهت پرداختن به مشکلات همبود و عوامل پیچیده‌ای که ممکن است مانعی بر سر درمان باشند (مانند مشکلات خانوادگی)، در اختیار درمانگران قرار می‌گیرد.

کتاب گربه سازگار درمان شناختی- رفتاری کوتاه‌ مدت اضطراب کودکان برنامه‌ای ۸جلسه‌ای است که برای درمان اختلال‌های اضطرابی به‌ویژه اختلال اضطراب فراگیر، هراس اجتماعی و اضطراب جدایی در کودکی همچنین اوایل نوجوانی به‌کار می‌رود. رویکرد کلی برنامهٔ درمانی حاضر، درمان شناختی - رفتاری است. در این رویکرد از برخی تکنیک‌های رویکرد رفتاری که اثربخشی آنها به اثبات رسیده (مانند مواجهه، آموزش تن‌آرامی، ایفای نقش، تمرین و پاداش) با تأکید بر عوامل شناختی مؤثر بر پردازش اطلاعات افراد مضطرب (خودگویی اضطرابی، پریشانی هیجانی و اضطراب انتظار)، به‌صورت توأمان استفاده شده است. در این راهنما، به فشارهای اجتماعی (مانند فشار همسالان و خانواده) در حیطهٔ مهارت‌های درک و ادارهٔ هیجان نیز پرداخته شده است. این برنامهٔ درمانی، مجموعه‌ای منطقی بوده و نسخهٔ خلاصه‌شدهٔ برنامهٔ شانزده جلسه‌ای سازگاری با اضطراب است.

هدف کلی برنامهٔ درمانی حاضر این است که به کودکان آموزش دهیم تا نشانه‌های برانگیختگی اضطراب را بشناسند و بدانند که در زمان بروز این نشانه‌ها بایستی از راهبردهای مدیریت اضطراب استفاده کنند. در این راهنما کودک را با مهارت‌هایی آشنا می‌کنیم که آنها را یکی پس از دیگری می‌آموزد؛ این موارد عبارت‌اند از: شناسایی فرآیندهای شناختی مرتبط با اضطراب شدید، یادگیری تکنیک‌های شناختی مدیریت اضطراب، تن‌آرامی رفتاری و مواجهه با موقعیت‌های اضطراب‌زا.

خواندن کتاب گربه سازگار درمان شناختی - رفتاری کوتاه‌ مدت اضطراب کودکان (راهنمای درمانگر) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به درمانگران کودکان پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب گربه سازگار درمان شناختی - رفتاری کوتاه‌ مدت اضطراب کودکان (راهنمای درمانگر)

«- برنامه را به‌طور خلاصه برای کودک توضیح دهید (برای مثال بگویید که قرار است هر هفته یکدیگر را ببینید) و این حس را ایجاد کنید که این برنامه، کاری مشترک بین شما و او است که هر دو بایستی در طی آن با همکاری یکدیگر تلاش کنید.

- برای کودک توضیح دهید که چرا این جلسات تشکیل می‌شوند (به‌عنوان مثال: «این برنامه به بچه‌هایی کمک می‌کنه که ...»). می‌توانید نظر خود کودک را هم راجع به دلایل جلسات جویا شوید (به‌عنوان مثال: «به نظرت ما چرا اینجاییم؟ دوست داری روی چه چیزایی کار کنیم؟»). توجه داشته باشید که جلسات مشارکتی بوده و تبدیل به موعظه نشود.

- کودک را با اهداف کلی درمان و آنچه در جلسات خواهد آموخت، آشنا کنید. بگویید که قرار است شناخت احساس اضطراب، شناسایی فکرهای اضطرابی و استفاده از تکنیک‌های سازگاری مناسب را یاد بگیرد. این اهداف را می‌توانید این‌طور به کودک معرفی کنید که «می‌خوایم بفهمیم تو چه موقع‌هایی اضطراب می‌گیری» و «وقتی اضطراب داری، چه کاری انجام بدی مفیده». در جلسه‌های اول تمرکز بر موضوع «می‌خوایم بفهمیم تو چه موقع‌هایی اضطراب می‌گیری» و در جلسه‌های بعد بر «وقتی اضطراب داری، چه کاری انجام بدی مفیده» است.

- با همکاری کودک اهداف درمانی مشخصی را تعیین کنید (به‌عنوان مثال: «بتونی یه شب خونه دوستت بخوابی» و «بتونی بری اردو» و ...). در نظر داشته باشید که دورهٔ درمان کوتاه است و اهدافی که تعیین می‌کنید با توجه به چارچوب زمانی، میسر و واقع‌بینانه باشد. از تعیین انبوهی از اهداف یا اهداف مبهم مانند اینکه «حالم بهتر شه» اجتناب کنید و یک یا دو هدف مشخص و تحقق‌پذیر انتخاب کنید.

- هر یک از مراحل برنامهٔ سازگاری با ترس را به‌طور خلاصه توضیح دهید. به کودک بگویید که این برنامه چهار مرحله دارد و کمک می‌کند تا با اضطراب خود مقابله کند و در ادامهٔ جلسات، جزئیات هر یک از مراحل را خواهد آموخت.»