کتاب روان‌شناسی عمومی (جلد ۵)

«روان‌شناسی عمومی» نوشته احمد علامه فلسفی(-۱۳۳۰)، پژوهشگر و مدرس علوم فراروان‌شناسی در جلد پنجم به انواع ترس، اضطراب و فوبیا می‌پردازد.

در بریده‌ای از کتاب می‌خوانیم:

«روان‌شناسان و روان‌پزشکان، مفهوم «اضطراب» را مترادف با «دل‌نگرانی»، «بیم» و ناراحتی می‌دانند. بی‌تردید اضطراب، از ترس ریشه می‌گیرد. این دو نوع هیجان‌یعنی «اضطراب» و «ترس» ، با‌یکدیگر ارتباط دارند و شخص اغلب قبل از آن که دچار اضطراب شود، می‌ترسد. اما مفهوم هر‌یک از آن‌ها در جایگاه خود متفاوت می‌باشند.

آنچه که شخص در مورد آن مضطراب است، به این دلیل می‌باشد که قبلاً برای او رخ داده است. و لذا اکنون می‌ترسد که مبادا مجدداً برایش اتفاق بیفتد.

اما ممکن است آدمی درباره عواملی نگران و مشوش باشد که هرگز برای او رخ نداده است. برای مثال؛ فردی از این که دوست و شریک صمیمی خود را از دست بدهد و‌یا شغل و جایگاه و مقام خود را از کف بدهد،‌یا دچار بیماری صعب‌العلاجی شود‌یا در برابر فشار فقر و تنگدستی تاب نیاورد، دستخوش اضطراب می‌گردد. در واقع «فرامن» موجبات نگرانی و احساس گناه را برای او تدارک می‌بیند تا جایی که او را دچار ترس می‌نماید و عملی را که فکر می‌کند مستحق آن می‌باشد مرتکب می‌شود.

از آنجایی که روند پیشرفت علم و دانش فناوری بویژه در نیم قرن اخیر در تمامی عرصه‌های زندگی بشر با سرعت نجومی غیر قابل وصفی از نظر کمی و کیفی در حال گسترش و تعمیق است، اما بر عکس روند اخلاقیات، معنویات، الهیات و اعتقادات مذهبی و دینداری غالباً رو به تنزل و انحطاط و پریشانی و اختلالات روانی از جمله اضطراب، همچنان رو به افزایش می‌باشد. بدیهی است تا زمانی که بشر به خویشتن خویش بازنگردد،‌یعنی به خودشناسی، خودسازی و خداشناسی رجوع پیدا نکند، بی‌تردید در عرصه‌ی این «قرن اضطراب» ، مستهلک و مضمحل خواهد شد.»