کتاب شوق یادگیری

کتاب شوق یادگیری نوشتۀ باب سولو است. این کتاب را انتشارات منظومه خرد منتشر کرده است. این کتاب نظریۀ رفتاری جامع را معرفی می‌کند که الگوی متداول کنترل بیرونی را به چالش می‌کشد.

درباره کتاب شوق یادگیری

زمانی که وادار به انجام کاری می‌شوید، به عملکرد خود فکر کنید. احتمالاً کار خواسته شده را انجام خواهید داد، ولی همۀ تلاشتان را برای انجام آن به کار نخواهید گرفت. از آن جا که انگیزش شخص، از درون شکل می‌گیرد وقتی کسی شما را وادار به انجام کاری می‌کند، هدفتان این است که از دست او خلاص شوید. کنترل بیرونی ممکن است به تسلیم منجر شود، ولی هیچ‌گاه نمی‌تواند برای به‌کارگرفتن نهایت سعی‌تان، الهام‌بخش شما باشد. اکنون به زمانی فکر کنید که برای انجام کاری بیشترین تلاش خود را به کار گرفته‌اید، زمانی که عملکرد شما کیفیت بالایی داشته است بدون شک این تجربه برایتان رضایت‌بخش بوده؛ شاید باعث گسترش روابط کاری شما شده باشد. وقتی غرق در انجام این کار شده‌اید، احساس شایستگی کرده‌اید و رضایتی را که از موفقیت در کاری سخت به دست می‌آید، چشیده‌اید. ممکن است برای این کار با نحوة انجامش، حق انتخاب داشته‌اید. در این صورت برایتان لذت‌بخش بوده و در حین کار چیزهایی نیز فراگرفته‌اید. خلاصه این که چون کارتان تأمین‌کننده نیازهای شما بوده، تمایل داشته‌اید آن را به بهترین وجه انجام دهید. در موقعیت اول سعی داشتید خود را از تسلط شخصی دیگر، خلاص کنید؛ بنابراین نتیجة کار، پایین‌ترین حد رضایت، تلاش و عملکردی ضعیف بوده است. در موقعیت دوم به دلیل این که کیفیت کار، نیازتان را برآورده می‌کرده، برانگیخته شدید تا نهایت تلاشتان را به کار ببرید. در هر دو مورد انگیزش شما از درون به بیرون بوده است. طی بیش از سی‌سال کار آموزشی، دانش‌آموزانی را دیده‌ام که نهایت تلاششان را می‌کنند و دانش‌آموزانی را دیده‌ام که با کمترین تلاش فقط خواسته‌اند معلم و والدینشان را که سعی در کنترل آن‌ها داشته‌اند، راضی نگه دارند. در ۲۲ سال گذشته دریافته‌ام که الهام بخشیدن به دانش‌آموزان برای کار و تلاش فراوان، کاری بی‌نهایت مهیج و از نظر حرفه‌ای پرمایه و اغنا کننده است. حرفة یک مربی به‌راستی مسئولیتی عظیم و درعین‌حال فرصتی باورنکردنی است. ما هر روز در مدرسه و کلاس‌هایمان آینده را خلق می‌کنیم. اکنون زمان آن فرارسیده که به ورای روان‌شناسی کنترل بیرونی - الگویی که به‌شدت بر ما تسلط یافته است. قدم بگذاریم. با به‌کارگیری روان‌شناسی کنترل درونی می‌توانیم محیط‌های یادگیرهای خلق کنیم که در آنها نیازهای دانش‌آموزان و کادر آموزشی با توجهی روزافزون به فضیلت و برتری تحصیلی، برآورده شود.

خواندن کتاب شوق یادگیری را به چه کسی پیشنهاد می کنیم؟

در این کتاب با تحقیقاتی آشنا می‌شوید که بر تأثیر رویکردهای مبتنی بر روان‌شناسی کنترل درونی تاکید دارد و در آن داستان‌های واقعی معلمان، مشاوران، مدیران و دانش‌آموزانی را خواهید خواند که به این نظریه جامه عمل پوشانده‌اند. وقت آن است که تجربیات آموزشی را مطابق با آنچه دربارة رفتار و انگیزش در انسان می‌دانیم در اختیار فرزندانمان قرار دهیم. وقت آن است که مدارسی مبتنی برانگیزش درونی خلق کنیم.

بخش‌هایی از کتاب شوق یادگیری

اگر باور داشته باشیم که رفتار انسان نتیجۀ تنبیه و پاداش است و رویدادهای بیرونی، ما را به انجام کارها وادار می‌کنند، بدون شک الگوی آموزشی رایج، ما را راضی می‌کند؛ اما اگر به ارادۀ آزاد و مسئولیت‌های فردی اعتقاد داشته باشیم، با جذابیت‌های رایج تنبیه و تشویق و تمایل به کنترل بیرونی افراد مخالفت خواهیم کرد. اگر باور داشته باشیم که ترس از تنبیه شدن نمی‌تواند بیان‌کنندة فضایل ما باشد، روان‌شناسی کنترل درونی برایمان مفهوم پیدا کرده است و از همین لحظه احساس کرده‌ایم که انگیزش ما از درون به بیرون شکل می‌گیرد.

اگر به ارادة آزاد و مسئولیت‌های فردی اعتقاد داشته باشیم با جذابیت‌های رایج تنبیه و تشویق و تمایل به کنترل بیرونی افراد مخالفت خواهیم کرد. من هم مانند هر انسانی که به مسئولیت‌های فردی اعتقاد دارد با این نظریه که می‌گوید ما با تنبیه و پاداش شکل‌گرفته‌ایم مخالفم. مسئولیت موفقیت‌ها و شکست‌هایم را می‌پذیرم. باور دارم که از آزادی، انتخاب و مسئولیت‌پذیری جوهر انسانیت است و باورم را به دانش‌آموزان، اولیایشان و معلمانی که هر روز با آنها کار می‌کنم منتقل می‌کنم. دلیل من برای نوشتن این کتاب همین بوده است.

انگیزش از درون به بیرون روان‌شناسی کنترل درونی بر این باور است که انگیزش انسان درونی است، نه بیرونی. دستورالعمل‌های قدرتمندی که در ساختار ژنتیکی ما قرار دارد رفتار ما را اداره می‌کند. دنیای بیرون، از جمله همۀ پاداش‌ها و تنبیه‌ها، فقط اطلاعات را در اختیار ما می‌گذارد و ما را به انجام هیچ کاری وادار نمی‌کند.