کتاب صوتی ماه در آب

کتاب صوتی ماه در آب نوشته‌ محمدرضا سنگری روایتی بلند، پیوسته و سوزناک از زندگی ام‌البنین و فرزندانش به‌ویژه حضرت عباس است که انتشارات مدرسه (مدرسه برهان) آن را منتشر کرده است. این کتاب صوتی با گویندگی سعید قاضی‌ نژاد، شنونده را به دل بقیع، کوفه، صفین و کربلا می‌برد و از زاویه نگاه مادری داغ‌دیده، تاریخ یک خاندان را به زبان خاطره و مرثیه بازمی‌گوید. کتاب صوتی ماه در آب در مرز میان روایت تاریخی و مرثیه حرکت می‌کند و با تکیه‌ بر جزئیات عاطفی، گفت‌وگوهای درونی و تصویرسازی‌های پی‌درپی، چهره‌ای انسانی و نزدیک از چهره‌هایی چون علی، فاطمه، حسن، حسین، زینب، ام‌البنین و عباس ترسیم کرده است. شنونده در این کتاب صوتی نه‌تنها با وقایع بزرگ تاریخ اسلام روبه‌رو می‌شود، بلکه با رنج‌های پنهان، اشک‌های شبانه، دعاها، رؤیاها و دلهره‌های یک مادر همراه می‌شود که می‌داند فرزندانش برای چه آینده‌ای زاده شده‌اند.

درباره کتاب صوتی ماه در آب اثر محمدرضا سنگری

کتاب صوتی ماه در آب با تمرکز بر شخصیت ام‌البنین و فرزندش عباس‌بن‌علی، تاریخ یک خاندان را از دل بقیع روایت می‌کند. در این کتاب صوتی، ام‌البنین در کنار دو فرزند عباس، عبیدالله و حمیده، نشسته و در فضای غمگین و غبارآلود بقیع، قصه‌ی زندگی خود و پدرشان را بازمی‌گوید. محمدرضا سنگری در این کتاب، روایت را از سه سال پس از عاشورا آغاز کرده است؛ جایی‌که ام‌البنین در بقیع، در میان مزار امام حسن و فرزندانش و یاد امام علی و حضرت زهرا، به گذشته بازمی‌گردد و از خواستگاری امام علی به‌وسیله‌ی عقیل، رؤیای نور و ماه و ستاره‌ها، ازدواج با حضرت علی، ورود به خانه‌ای که هنوز بوی فاطمه را دارد و تصمیمش برای آن‌که «جای فاطمه» نباشد، بلکه «کنیز این خانه» باشد سخن می‌گوید.

در ادامه کتاب صوتی ماه در آب، شنونده با فصل‌های پی‌درپی و طولانی روبه‌رو است که هرکدام حول یک مقطع مهم شکل گرفته‌اند؛ از «قصه ولادت عباس» و خواب‌های نورانی ام‌البنین تا «بوسه‌های علی بر دست‌های عباس» و خبر جداشدن آن دست‌ها در راه خدا، از «سال‌های غربت علی» و نخلستان‌های مدینه و شب‌های کمیل تا «جنگ صفین» و نخستین حضور رزمی عباس در میدان، از «شهادت علی در مسجد کوفه» و وصیت‌های آخر او تا «شهادت حسن» و تیرهای نشسته بر تابوتش در بقیع.

سپس کتاب صوتی ماه در آب به سال‌های پایانی حکومت معاویه، نیرنگ‌های او، آماده‌سازی یزید و سرانجام آغاز ماجرای بیعت‌خواهی از حسین و تصمیم او برای ترک مدینه می‌رسد. هرچند متن به‌روشنی به کربلا نزدیک می‌شود، اما در بخش‌های ارائه‌شده، هنوز به خود واقعه عاشورا و پایان آن وارد نشده است و بیشتر بر وداع‌ها، زمینه‌ها و شکل‌گیری شخصیت عباس و برادرانش عبدالله، عثمان و جعفر تمرکز دارد. ساختار کتاب به‌جای فصل‌بندی صریح، بر محور صحنه‌ها و مقاطع عاطفی پیش می‌رود و شنونده را در یک جریان ممتد از خاطره، گفت‌وگو و مرثیه همراه می‌کند.

خلاصه کتاب صوتی ماه در آب

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از کتاب را فاش می‌کند!

در کتاب صوتی ماه در آب، ام‌البنین در بقیع، در میان مزار امام حسن و فرزندانش، رو به دو فرزند حضرت عباس می‌نشیند و قصه‌ای طولانی و سوزناک را تعریف می‌کند؛ قصه‌ای که از خواستگاری‌اش برای حضرت علی شروع می‌شود. ام‌البنین پیش از خواستگاری، خواب‌هایی می‌بیند: آسمانی گشوده، رشته‌های نور، ماهی که در دامنش می‌نشیند و ستاره‌هایی که گرد او طواف می‌کنند. این خواب‌ها بعدها با خواستگاری علی و تولد عباس تعبیر می‌شود. ام‌البنین از ورودش به خانه‌ی امام علی می‌گوید. او از لحظه‌ای می‌گوید که از حضرت علی می‌خواهد او را به نام دیگری جز فاطمه صدا بزند تا دل فرزندان زهرا تازه نشود و از همان روز «ام‌البنین» می‌شود.

با ولادت عباس، رؤیای ماه در دامن ام‌البنین به واقعیت بدل می‌شود. او شبی خواب می‌بیند که ماه از آسمان فرود می‌آید و در دامنش می‌نشیند و فردای آن شب، عباس در چهارم شعبان به دنیا می‌آید. امام علی و امام حسین دست‌های نوزاد را می‌بوسند و ام‌البنین بعدها از حضرت علی می‌شنود که این دست‌ها در راه خدا جدا خواهد شد. این کتاب صوتی رشد عباس را در کنار حسین دنبال می‌کند. او شاگرد مکتب علی و سپس حسین است. در صفین، نوجوانی نقاب‌دار از سپاه امام علی به میدان می‌رود، هفت پسر ابوشعثا و خود او را از پا درمی‌آورد و همه در شگفت می‌مانند؛ وقتی نقاب کنار می‌رود، عباس جوان شناخته می‌شود.

روایت سپس به سال‌های تلخ پس از صفین و نهروان می‌رسد. پس از آن، حسن (ع) به امامت می‌رسد و در محاصره‌ی نیرنگ‌های معاویه قرار می‌گیرد. حضرت عباس در تشییع امام حسن، با دیدن تیرها بر تابوت، دست به شمشیر می‌برد، اما با اشاره‌ی امام حسین خود را نگه می‌دارد. در کنار عباس، سه برادر دیگر نیز متولد می‌شوند. سپس کتاب به ازدواج عباس با لبابه دختر عبدالله‌بن‌عباس می‌رسد. از این پیوند، فضل و عبیدالله به دنیا می‌آیند؛ فضل در کودکی در بقیع دفن می‌شود و عبیدالله همان کودکی است که اکنون در کنار حمیده پای قصه‌ی مادر نشسته است.

در بخش‌های پایانی، کتاب به سال‌های پایانی حکومت معاویه و آغاز خلافت یزید می‌رسد. معاویه در بستر مرگ به یزید سفارش می‌کند که با حسین سازش نکند و اگر جنگید و پیروز شد، از خون او بگذرد. پس از مرگ معاویه، یزید به ولید حاکم مدینه نامه می‌نویسد تا از حسین، عبدالله بن عمر و ابن زبیر بیعت بگیرد و اگر نپذیرفتند، آنان را رها نکند. حسین در مسجد است که خبر مرگ معاویه و دعوت به دارالعماره به او می‌رسد. او عباس را فرا می‌خواند و به او مأموریت می‌دهد جوانان بنی‌هاشم را آماده کند تا پشت دارالعماره با شمشیرهای برهنه در کمین باشند.

چرا باید کتاب صوتی ماه در آب را بشنویم؟

کتاب صوتی ماه در آب از زاویه‌ای کمتر روایت‌شده به تاریخ عاشورا و خاندان علی (ع) نزدیک شده است. شنونده در این کتاب صوتی با تاریخ خشک و فهرست‌وار روبه‌رو نیست، بلکه با خاطرات، رؤیاها، اشک‌ها و گفت‌وگوهای درونی زنی همراه می‌شود که از پیش می‌داند فرزندانش برای چه سرنوشتی زاده شده‌اند. این اثر صوتی تصویری روشن از فضای سیاسی و اجتماعی پس از پیامبر ارائه کرده است.

این تصویر به شنونده کمک می‌کند که عاشورا را نه یک حادثه‌ی ناگهانی، بلکه نتیجه‌ی زنجیره‌ای از تصمیم‌ها، خیانت‌ها، سستی‌ها و ایستادگی‌ها ببیند. گویندگی سعید قاضی‌ نژاد نیز با همراهی لحن مرثیه‌گون متن، فضای بقیع، نخلستان‌های مدینه، میدان‌های جنگ و شب‌های دعا را برای شنونده مجسم کرده است. برای کسانی که به‌دنبال فهم عمیق‌تر از شخصیت عباس، ام‌البنین و مسیر منتهی به کربلا هستند، این کتاب صوتی فرصتی است برای شنیدن روایت از زبان کسی که خود در مرکز این طوفان ایستاده است.

شنیدن کتاب صوتی ماه در آب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی ماه در آب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به زندگی و شخصیت حضرت عباس، ام‌البنین و خاندان علی (ع) علاقه‌مندند و می‌خواهند ماجرای کربلا را از زاویه‌ای دیگر دنبال کنند. به دانش‌آموزان، دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی تاریخ اسلام و عاشورا پیشنهاد می‌شود که در کنار منابع تحلیلی، این روایت را نیز بشنوند تا با فضای عاطفی و انسانی آن دوره آشنا شوند. به علاقه‌مندان مجالس روضه، مرثیه و ادبیات آیینی نیز پیشنهاد می‌شود، چون متن کتاب سرشار از تصویر، گفت‌وگو و ناله‌های ام‌البنین است و می‌تواند برای مداحان، نویسندگان و خطیبان الهام‌بخش باشد. همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که در جست‌وجوی متنی برای هم‌دلی با رنج، داغ‌دیدگی و صبوری‌اند و می‌خواهند مفهوم «رضا به تقدیر» و «وفاداری تا مرز جان» را در قالب یک روایت بلند و شنیدنی تجربه کنند.