دانلود و خرید کتاب صوتی ایسم

کتاب صوتی ایسم نوشته‌ی ارسطو خوش‌حساب مجموعه‌ای است از چند فصل تحلیلی که به مهم‌ترین مکتب‌های فکری و فلسفی دوران جدید می‌پردازد و شنونده را با ریشه‌ها و پیامدهای فکری آن‌ها آشنا می‌کند. نشر نسل روشن آن کتاب را با گویندگی رضا ولی‌نژاد منتشر کرده است و متن آن به‌گونه‌ای تنظیم شده که بتواند برای مخاطبان علاقه‌مند به فلسفه، علوم انسانی و نقد تمدن معاصر قابل‌استفاده باشد. در این کتاب صوتی هر فصل به یک «ایسم» اختصاص یافته است؛ از اگزیستانسیالیسم و امپریالیسم گرفته تا اومانیسم، ایده‌آلیسم، پراگماتیسم و پست‌مدرنیسم. نویسنده کوشیده است هم معنای لغوی و تاریخی هر اصطلاح را توضیح دهد هم فضای فکری و اجتماعی‌ای را که این مکتب‌ها در آن شکل گرفته‌اند نشان دهد. در کنار تعریف‌ها، به نام متفکران شاخص هر جریان، دسته‌بندی‌های درونی آن‌ها و نسبتشان با دین، اخلاق، سیاست و تمدن غرب نیز پرداخته شده است. این کتاب صوتی بیش از آنکه صرفاً واژه‌ها را معرفی کند، به دنبال آن است که نشان دهد هر «ایسم» چگونه بر فهم انسان از خود، جهان، جامعه و خدا اثر گذاشته است و چه نوع انسان و چه نوع زندگی‌ای را پیش چشم می‌گذارد. شنونده در طول اثر با ترکیبی از توضیح مفاهیم، مرور تاریخی، نقل دیدگاه فیلسوفان و طرح نقدهای اجمالی روبه‌رو می‌شود.

درباره کتاب ایسم

کتاب صوتی ایسم با تمرکز بر نوشته‌ی ارسطو خوش‌حساب به‌صورت فصل‌بندی‌شده پیش می‌رود و هر فصل را به یک مکتب یا جریان فکری اختصاص می‌دهد. فصل اول به اگزیستانسیالیسم می‌پردازد و از معنای واژه اگزیستنس در لاتین آغاز می‌کند، سپس به تمایز وجود و ماهیت در نگاه سارتر، تفاوت انسان با سایر موجودات، بحث آزادی و خودشناسی، اوضاع مرزی، و دسته‌بندی اگزیستانسیالیسم دینی، ملحدانه و خنثی می‌رسد. در همین فصل، نام‌هایی مانند کرکگور، یاسپرس، هایدگر، نیچه، سارتر، کامو و مارسل مطرح شده و نقاط اشتراک و اختلاف آن‌ها در محور انسان، آزادی، تکلیف‌ستیزی، ارزش‌سازی و مخالفت با نظام‌سازی فلسفی توضیح داده شده است. در ادامه کتاب صوتی ایسم فصل دوم را به امپریالیسم اختصاص می‌دهد و با شرح تاریخی تحول معنای این واژه در متون سیاسی و مطبوعات انگلیسی، به تعریف‌های مختلف آن، نسبتش با استعمار و استکبار، و تمایز میان امپریالیسم کلاسیک، اقتصادی/نو و فرهنگی–رسانه‌ای می‌پردازد. سپس فصل سوم به اومانیسم و تاریخچه آن از یونان باستان تا رنسانس، مدرنیته و قرن‌های بعدی اختصاص دارد و اصولی مانند محوریت انسان، آزادی، عقل خودبنیاد، طبیعت‌گرایی و مدارا را بررسی می‌کند. فصل چهارم به ایده‌آلیسم و پندارگرایی، انواع ایده‌آلیسم هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی و اخلاقی، و تأثیر آن بر انسان‌شناسی، ارزش‌شناسی و آموزش‌وپرورش می‌پردازد. فصل پنجم به پراگماتیسم و زمینه‌های فرهنگی شکل‌گیری آن در آمریکا، نگاهش به حقیقت، تجربه، تربیت و مدرسه اختصاص دارد و فصل ششم پست‌مدرنیسم را با تمرکز بر مفاهیمی چون نفی روایت‌های بزرگ، تکثرگرایی، نقد حقیقت عینی، پایان ایدئولوژی‌ها و نسبت با دین بررسی می‌کند. در پایان فصل پست‌مدرنیسم، جمع‌بندی کوتاهی از نکات کلیدی این مکتب و برخی نقدهای وارد بر آن ارائه شده است.

خلاصه کتاب ایسم

در این کتاب صوتی، ارسطو خوش‌حساب در فصل اول از اگزیستانسیالیسم آغاز می‌کند و ابتدا معنای واژه را از ریشه لاتین آن توضیح می‌دهد: اکس (بیرون) و زیستی (ایستادن) که به معنای ظهور، برآمدن و سیرورت است. بر این اساس، وجود انسانی به‌عنوان وجودی در حال تعالی و گذر معرفی می‌شود که پیوسته از وضع موجود عبور می‌کند و خود را نو می‌سازد. نویسنده با تکیه بر جمله مشهور سارتر که «وجود انسان بر ماهیت او مقدم است» نشان می‌دهد انسان برخلاف حیوان، نبات و جماد ماهیت ازپیش‌تعیین‌شده ندارد و با انتخاب‌های آزاد و آگاهانه خود ماهیتش را می‌سازد. سپس میان شناخت انتزاعی و انضمامی انسان تمایز گذاشته می‌شود و تأکید می‌شود که فیلسوفان اگزیستانس انسان را در شبکه روابطش با خدا، دیگران و جهان می‌فهمند. در ادامه همین فصل، چند نکته کلیدی درباره فیلسوفان اگزیستانس مطرح می‌شود: بی‌میلی بسیاری از آن‌ها به برچسب «اگزیستانسیالیست»، واکنش انتقادی‌شان به مظاهر تمدن غرب از یونان باستان تا مدرنیته، مخالفت با نظام‌سازی، اختلافات عمیق درونی و در عین حال اشتراک در پرسش از مقام انسان. سپس سه مسئله مشترک مهم یعنی اوضاع مرزی (تنهایی، رنج، مرگ، جنگ)، خودشناسی و آزادی هستی‌شناختی توضیح داده می‌شود و نشان داده می‌شود که چگونه این آزادی با تکلیف‌مداری دینی و اخلاقی در تعارض قرار گرفته است. در پایان فصل، به اصالت فرد، درون‌انگاری، تعالی و گذر، فقدان ماهیت معین برای انسان و ارزش‌سازی توسط انسان پرداخته شده است. فصل دوم به امپریالیسم می‌پردازد و از تحول معنای واژه در قرن ۱۹، کاربرد آن در مطبوعات بریتانیا و پیوندش با گسترش امپراتوری و منافع تجاری آغاز می‌کند. سپس تعریف‌های مختلف امپریالیسم به‌عنوان بسط قدرت سیاسی و اقتصادی بر سرزمین‌های دیگر، نسبت آن با استعمار و استکبار، و تفاوت امپراتوری‌های باستانی با امپریالیسم مدرن توضیح داده می‌شود. نویسنده سه نوع امپریالیسم را از هم جدا می‌کند: امپریالیسم سیاسی/کلاسیک که بیشتر به جاه‌طلبی حکمرانان و فتوحات نظامی مربوط است، امپریالیسم اقتصادی/نو که با استقلال سیاسی ظاهری کشورها اما وابستگی عمیق اقتصادی و حضور شرکت‌های چندملیتی همراه است، و امپریالیسم فرهنگی–رسانه‌ای که از طریق انحصار خبری، سینمایی، تبلیغی، سایبری و تولید و صدور کتاب عمل می‌کند. در ادامه فصل امپریالیسم، ابزارهای حفظ سلطه مانند دخالت سیاسی، کودتا، جنگ‌های مرزی، اغتشاش داخلی، شبکه‌های جاسوسی، تبلیغات و نظام تعرفه‌ای برشمرده می‌شود. سپس مجموعه‌ای از ریشه‌های فکری و نظری برای پیدایش امپریالیسم مرور می‌شود: تبیین‌های سیاسی–روانی، امنیتی، ملی‌گرایانه، نژادی، زیست‌شناسانه، جامعه‌شناختی (وبر)، ایدئولوژیک، اقتصادی کلاسیک (هابسون، شومپیتر)، مارکسیستی (لوکزامبورگ، لنین)، دیدگاه‌های برون‌گرا و نظریه مرکز–پیرامون گالتونگ که انواع امپریالیسم اقتصادی، سیاسی، نظامی، ارتباطی و فرهنگی را از هم تفکیک می‌کند. فصل سوم به اومانیسم اختصاص دارد و آن را مکتبی معرفی می‌کند که انسان را محور آفرینش قرار می‌دهد و در شکل افراطی‌اش اصالت خدا و هر امر غیرانسانی را نفی می‌کند. ابتدا پیشینه اومانیسم در یونان باستان و سپس واکنش افراطی به تفریط‌های کلیسا در قرون وسطا شرح داده می‌شود؛ از تصویر انسان به‌عنوان موجودی ذاتاً گناهکار و نفی عقل و علم تا فروش آمرزش و سلطه کلیسا بر همه شئون. نویسنده نشان می‌دهد چگونه جنبش‌های اومانیستی با احیای ادبیات کلاسیک، تأکید بر آزادی، لذت‌های دنیوی و عقل خودبنیاد، به‌تدریج دین را به ابزاری برای خدمت به خواسته‌های انسان فروکاستند و متافیزیک را کنار گذاشتند. در ادامه، اصول فکری اومانیسم مانند محوریت انسان، آزادی و اختیار، عقل برتر، طبیعت‌گرایی و مدارا توضیح داده می‌شود و سپس تاریخ اومانیسم رنسانس و مدرنیته دنبال می‌شود: از دکارت، اسپینوزا و دئیسم تا روشنگری، خوش‌بینی افراطی به پیشرفت علمی، تأکید بر حقوق طبیعی و آزادی خردورزی. نویسنده در عین اشاره به نکات مثبت مانند نفی گناه ذاتی و توجه به حقوق انسان، به افراط در خودبسندگی عقل و حذف وحی نیز می‌پردازد. سپس سیر اومانیسم در قرن ۱۹ و ۲۰، از انسان‌گرایی سوسیالیستی مارکس تا مذهب انسانیت کنت و اعتقادنامه اومانیست‌های قرن بیستم و در نهایت تزلزل این ایدئولوژی پس از جنگ‌های جهانی و لغزیدن آن به نسبی‌گرایی و پوچ‌انگاری مرور می‌شود. فصل چهارم به ایده‌آلیسم می‌پردازد و از کاربرد واژه ایده نزد افلاطون و مثل افلاطونی آغاز می‌کند. سپس تحول معنای ایده‌آلیسم تا دوره جدید و معنای رایج آن به‌عنوان اصالت تصور و انکار واقعیت مستقل از ذهن توضیح داده می‌شود. نویسنده انواع ایده‌آلیسم هستی‌شناختی (افلاطون، برکلی)، معرفت‌شناختی (کانت) و اخلاقی را از هم جدا می‌کند و نشان می‌دهد چگونه در ایده‌آلیسم، ذهن، روح و ایده‌ها مقدم بر ماده‌اند و واقعیت به‌صورت پندارگرایانه تفسیر می‌شود. در ادامه، انسان‌شناسی، هستی‌شناسی، ارزش‌شناسی و شناخت‌شناسی پندارگرایی و تمایز میان ایده‌آلیسم عینی (افلاطون، هگل) و ذهنی (برکلی) شرح داده می‌شود. بخش پایانی این فصل به آموزش‌وپرورش ایدئالیستی اختصاص دارد: هدف تحقق خود و رشد روحانی، نقش معلم به‌عنوان الگوی شخصیت و راهنما، اهمیت علوم انسانی و میراث فرهنگی در برنامه درسی، و روش‌های آموزشی مبتنی بر بحث دوسویه و تقویت بینش. فصل پنجم به پراگماتیسم می‌پردازد و آن را فلسفه‌ای معرفی می‌کند که معیار حقیقت را سودمندی در عمل می‌داند. نویسنده زمینه‌های فرهنگی شکل‌گیری این مکتب در آمریکا، نقش جامعه‌ای بدون تاریخ فئودالی، تأکید بر عقل فردی و تحرک اجتماعی را توضیح می‌دهد. سپس در هستی‌شناسی پراگماتیسم، اصل تغییر دائمی، محوریت تجربه گسترده (از احساس تا تفکر و قضاوت) و رابطه متقابل فرد و محیط تشریح می‌شود. انسان در این نگاه موجودی زیستی–اجتماعی است که اندیشه‌اش بازتاب اندیشه جمع است و استعدادهایش حدی ندارد. در ادامه، تأثیر این نگاه بر تربیت از زبان دیویی بیان می‌شود: تربیت به‌عنوان نوسازی تجربه، هم هدف و هم وسیله، و وابسته به شرایط هر جامعه. در شناخت‌شناسی، معرفت نسبی، وابسته به موقعیت، غیرمستقیم و احتمالی معرفی می‌شود و حقیقت به‌عنوان راه‌حل موفق در عمل فهم می‌شود. سپس ویژگی‌های معرفت از نظر دیویی، روش حل مسئله به‌عنوان روش اصلی تدریس، نسبی‌بودن ارزش‌ها و معیار سودمندی، و نقش مدرسه در بازتاب جامعه، ساده‌سازی پیچیدگی‌های اجتماعی و ایجاد تفاهم و صمیمیت میان شاگردان توضیح داده می‌شود. فصل ششم به پست‌مدرنیسم اختصاص دارد و از تاریخچه اصطلاح و نقش توین‌بی، هنرمندان نیویورکی و نظریه‌پردازانی چون لیوتار آغاز می‌کند. نویسنده نشان می‌دهد چگونه پست‌مدرنیسم با نقد روایت‌های بزرگ، عقلانیت کلیت‌یافته و علم جهان‌شمول، بر تکثر عقل‌ها و روایت‌ها تأکید می‌کند. سپس دو قرائت اصلی از نسبت پست‌مدرنیسم و مدرنیسم (تداوم یا گسست) و دیدگاه‌هایی مانند دیدگاه بومن درباره معنای پیشوند «پست» مطرح می‌شود. در بخش ویژگی‌ها، مواردی مانند طرد جامعیت، نفی هویت منسجم فردی و اجتماعی، اعلام پایان ایدئولوژی‌ها، رد حقیقت‌های عینی، برجسته‌کردن تفکر انتقادی و ترکیبی‌بودن این جریان فکری توضیح داده می‌شود. نویسنده به تناقض‌های درونی این مکتب، مانند ادعای فرا فلسفی‌بودن در عین تبدیل‌شدن به یک دستگاه فلسفی، اشاره می‌کند و سپس نسبت پست‌مدرنیسم و دین را در سه قرائت مرور می‌کند: مرگ دین، بازگشت به ایمان، و امکان بازسازی ایده‌های مذهبی. در پایان، چکیده‌ای از نکات اصلی پست‌مدرنیسم و نسبت آن با مدرنیسم، تکثرگرایی، نسبی‌گرایی و توجه دوباره به معنویت ارائه می‌شود.

چرا باید کتاب ایسم را بشنویم؟

شنیدن کتاب صوتی ایسم به مخاطبی که درگیر واژه‌هایی مانند اگزیستانسیالیسم، اومانیسم، امپریالیسم، ایده‌آلیسم، پراگماتیسم و پست‌مدرنیسم است امکان می‌دهد در یک مسیر منسجم با معنای دقیق این اصطلاحات، ریشه‌های تاریخی آن‌ها و پیامدهای فکری‌شان آشنا شود. آن کتاب به‌جای بسنده‌کردن به تعریف‌های کوتاه، هر مکتب را در بستر تاریخی و فکری‌اش قرار می‌دهد و نشان می‌دهد چگونه از دل شرایط خاص سیاسی، فرهنگی و دینی سر برآورده است. این کتاب صوتی همچنین برای کسانی که می‌خواهند نسبت این مکتب‌ها را با انسان، آزادی، دین، اخلاق، سیاست و آموزش‌وپرورش بفهمند مفید است. در فصل اگزیستانسیالیسم، شنونده با مسئله آزادی، خودشناسی و اوضاع مرزی روبه‌رو می‌شود؛ در فصل امپریالیسم، با سازوکارهای سلطه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی؛ در فصل اومانیسم، با سیر محوریت‌یافتن انسان و پیامدهای آن؛ در فصل ایده‌آلیسم، با تقدم ذهن و ایده بر ماده و تأثیر آن بر تربیت؛ در فصل پراگماتیسم، با نگاه عمل‌محور به حقیقت و مدرسه؛ و در فصل پست‌مدرنیسم، با نقد روایت‌های بزرگ و مسئله نسبی‌گرایی. ویژگی دیگر این کتاب صوتی آن است که در کنار معرفی، به دسته‌بندی‌های درونی هر مکتب و نام متفکران شاخص آن‌ها نیز اشاره کرده است و در برخی موارد نقدهای اجمالی و پرسش‌برانگیزی را مطرح کرده است. برای مخاطبی که می‌خواهد تصویری کلی اما نسبتاً عمیق از چند جریان مهم فکری به‌دست آورد، شنیدن این اثر می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای مطالعه‌های بعدی باشد.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به دانشجویان و علاقه‌مندان فلسفه، علوم سیاسی، جامعه‌شناسی و الهیات پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند با مکتب‌های فکری مدرن و معاصر آشنا شوند. همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که در مباحث روزمره با واژه‌هایی مانند اومانیسم، امپریالیسم، پراگماتیسم یا پست‌مدرنیسم روبه‌رو می‌شوند و به‌دنبال درکی منظم‌تر و دقیق‌تر از آن‌ها هستند. به معلمان و مربیان حوزه علوم انسانی که نیاز دارند برای توضیح این مفاهیم به زبان درس و کلاس خود پشتوانه‌ای منسجم داشته باشند نیز شنیدن آن کتاب توصیه می‌شود. مخاطبانی که دغدغه نسبت دین و مدرنیته، انسان و آزادی، یا فرهنگ و سلطه جهانی را دارند می‌توانند از فصل‌های مختلف این اثر برای شکل‌دادن به پرسش‌ها و چارچوب فکری خود بهره ببرند.