کتاب در اقلیم سخن

حسن بساک( -۱۳۴۵)، استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور است. در بخشی از کتاب میخوانیم: «نطق و سخن، مؤید ‌اندیشه‌وری و خردمندی انسان است و‌ اندیشیدن، ‌نشان گویای آدمیت. سخن گفتن پدیده‌ای مختصّ مقام والای آدمی‌‌ است که به یاری‌ اندیشه و زبان به مرحلۀ ظهور می‌رسد. زبان، ابزار فکر و ‌اندیشه و بیان انسان است، آن گاه که می‌اندیشیم، ناخودآگاه خود را در برابر انبوه واژگان و کلمات می‌یابیم و چون لب به سخن می‌گشاییم، واقعیت زبان، به یاری کلمات، در قالب نطق، تحقّق می‌یابد. سخن، لطیفه‌ای گران‌بها و موهبتی است که انسان به‌واسطۀ آن از سایر موجودات ممتاز می‌گردد و بر آنها شرافت و برتری می‌یابد. هیچ لطیفه‌ای گرانبهاتر از سخن نیست چرا که آفرینش، با سخن آغاز شد و همۀ سخنان دیگر از همان سخن آغازین، که خداوند فرمود: «... کنْ فَیکونُ» ، پدیدار شد. در انجیل یوحنّا می‌خوانیم که: «در ابتدا ‌کلمه بود و‌ کلمه نزد خدا بود و کلمه خدا بود. همان در ابتدا نزد خدا بود. همه چیز به واسطۀ او آفریده شد.» سخن سرای گنجه در توصیفی زیبا، سخن را زیباترین فرزند آفرینش می‌داند که یادگار ارزشمند آدمی‌‌ است: آنچه او هم نوست و هم کهن است سخن‌است‌و دراین‌سخن، ‌سخن است ز آفرینش نزاد مادر کن هیچ فرزند خوبتر ز سخن بنگر از هرچه آفرید خدای تا از او جز سخن چه‌ماند به جای؟ یادگاری کز آدمی‌زاد اسـت سخـن است، آن دگر همه باد است لطیفۀ سخن از حقیقت ذات آدمی‌‌ نشأت می‌گیرد. سخن است که به انسان و زندگی او معنا و مفهوم می‌بخشد و کمال و جمال و بهسازی و بازسازی زندگی انسان، به یاری ‌اندیشۀ توانا و ذوق هنرمندانۀ ‌سخن آفرینانِ سخندان میسّر می‌گردد.»