کتاب آدوایتا در ذن و تائو

کتاب آدوایتا در ذن و تائو اثری از رامش بالسکار با ترجمه لیلا امانت‌ملایی است. این کتاب به توضیح و تشریح بینش آدوایتا می‌پردازد؛ بینشی سانسکریت به معنای نادوگانگی.

درباره کتاب آدوایتا در ذن و تائو

رامش بالسکار در کتاب آدوایتا در ذن و تائو در تلاش است تا نادوگانگی را شرح دهد. در حقیقت این اثر تلاشی است برای شناساندن جوهر اصلی معنویات شرقی که یگانگی محض الهی را حقیقت مطلق می‌داند. این تفکر جهان مشهود و محسوس و کائنات را یک وجود مجازی می‌داند و اعتقاد دارد که چنین وجودی از حقیقت یا ذات مطلق متجلی شده و عینیت یافته است. جالب این است که این ذات یگانه در ما نیز حضور دارد. شاید سوال اینجا باشد که مفهوم «من» از کجا آمده است؟

با تصور فاعلیت و هویت فردی، مفهومی ذهنی من پدید می‌آید و سبب می‌شود تا پرده‌ای بر روی وجود حقیقی کشیده شود. این پرده که کثرت ظاهری را نمایان می‌کند، ما را از دیدن وحدت هستی باز می‌دارد.

جهان متجلی ما، بر پایه اضداد متقابل بنا شده است: نیک و بد، زشت و زیبا، بلند و کوتاه، دور و نزدیک، سخت و آسان، عشق و نفرت، روشنایی و تاریکی. اما برای ادراک حقیقت نمی‌توان از دانش اکتسابی و حواس و پردازش ذهنی کمک گرفت بلکه باید از اشراق و روشن بینی مدد بگیریم.

کتاب آدوایتا در ذن و تائو را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن کتاب آدوایتا در ذن و تائو را به تمام کسانی پیشنهاد می‌کنیم که در پی کشف اسرار هستی و زندگی خود هستند.

بخشی از کتاب آدوایتا در ذن و تائو

ذهن واحد، ذهن تفکر مفهومی نیست و کاملاً جدا از فرم است. از همین روست که بوداها و سایر باشندگان هوشیار در اساس با هم تفاوت ندارند. اگر بتوانی خود را از تفکر مفهومی رها کنی، به هیچ‌چیز دیگر نیاز نداری. اما اگر نتوانی بی‌درنگ خود را از آن برهانی، هرگز نمی‌توانی به هیچ‌چیز، حتی به (مرکب‌ها)؛ هرگز به روشن‌بینی نمی‌رسی.

کسانی بوده‌اند که به‌محض شنیدن تعلیمات، در آنی توانسته‌اند خویشتن را از تفکر مفهومی رها کنند. کسانی نیز هستند که پس از گذراندن مراحلی مثل عقاید ده‌گانه، مراحل ده‌گانه، فعالیت‌های ده‌گانه و ... موفق می‌شوند و برخی نیز با گذراندن مراحل ده‌گانهٔ پویندگانِ راه بودا به آن می‌رسند (فرم مفهومی‌شدهٔ بودا که به روشنی‌نارسیدگان به او دعا و نیایش می‌کنند، به همان اندازه که یک هویت در نظر گرفته شود، یقیناً غیرحقیقی است و لذا، کاملاً جدا از ذهن واحد جدا است).

تعالی یافتنِ فکر مفهومی، چه از راهی طولانی حاصل شود و چه کوتاه، نتیجه‌اش حالتی از «بودن» است. هیچ نیازی به تمرین زهد و پرهیزگاری و هیچ «عملی» برای فهمیدن در لازم نیست.

مراحل ده‌گانهٔ پویندگان راه بودا صرفاً دوره‌هایی طولانی از رنج و مشقت غیرضروری را تحمیل می‌کند.

*

در سنت آدوایتا، حکیم آشتاواکاترا به شاگرد والامقامش می‌گوید:

«اگر خود را از شناسایی با نفْس به‌عنوان فاعل شخصی جدا کنی و به‌صورتی غیرفردی و با آرامش در هوشیاری بمانی، در همین لحظه شاد و در حالتی از صلح و آشتی و رها از اسارت خواهی بود.»

این هستهٔ اصلی تعلیم است و می‌تواند جوینده را به شگفتی و حیرتی معنوی دچار کند. جوینده‌ای که در قید روش‌ها و تمرینات گرفتار است، انتظار دارد مدتی طولانی کارهای سخت انجام دهد تا روشن‌بینی را «به چنگ آورَد»!

فهمی که به روشن‌بینی ناگهانی منجر شود، صرفاً از راه درک بسیار عمیق به دست می‌آید؛ بسیار عمیق‌تر از پذیرشی متفکرانه، و این نیازمند هیچ‌گونه زحمت و تلاشی نیست. اساس این مفهومِ بسیار مهم چنین است:

الف) تو ارگانیسم جسم ـ ذهن نیستی که از چند عنصر تشکیل شده باشد. تو آن هوشیاری‌ای هستی که به این بدن بی‌اثر این خاصیتِ هوشمند را بخشیده که حس‌های مختلف را برانگیزد تا نسبت به موضوعات مربوط، کارکرد لازم را داشته باشد. این هوشمندی است که این دستگاه جسمی ـ روانی را به‌عنوان یک واحد به کار وا می‌دارد.

ب) تو ارگانیسم جسمی نیستی. هوشیاری‌ای هستی که به‌عنوان هویتی که مسئولیت اعمالش را به عهده دارد، عمل نمی‌کند بلکه صرفاً شاهد عملکردهاست.