کتاب جامع التواریخ و مجمع التواریخ؛ جلد اول

جامع التواریخ و مجمع التواریخ (۴جلد در ۳ مجلد) شامل جامع التواریخ، رشید الدین فضل الله همدانی (کتابت ۷۱۴ هـ.ق) و مجمع التواریخ، حافظ ابرو (کتابت ۸۲۹ هـ.ق) است که با مقدمه و پژوهش محمدرضا غیاثیان در نشر میراث مکتوب به چاپ رسیده است.

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب در سال ۱۳۷۲ ش به قصد حمایت از کوشش‌های محققان و مصححان و احیا و انتشار مهمترین آثار مکتوب فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی با نام «دفتر نشر میراث مکتوب» و با کمک وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأسیس شد. پس از یک دهه فعالیت، مؤسسه نخست به «مرکز نشر میراث مکتوب» و سپس در سال ۱۳۸۴ ش با دریافت مجوز چهار گروه پژوهشی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، به «مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب» تغییر نام داد و علاوه بر کار نشر به کار پژوهشی نیز رو آورد.

فعالیت‌های موسسه میراث مکتوب بر تصحیح نسخه‌های خطی فارسی و عربی و تحقیق در متون، پژوهشهای متن شناسی، نسخه‌شناسی و فهرست‌نویسی، میراث‌های مشترک ایران و حوزة ایران فرهنگی، و تاریخ علم متمرکز است.

میراث مکتوب آثار خود را در چند عنوان اصلی و بر اساس موضوع منتشر می کند. در حوزه متون کهن، منشورات مؤسسه به ۱۶ موضوع اصلی تقسیم می شود، از جمله زبان و ادبیات فارسی، علوم و معارف اسلامی، علوم و فنون، تاریخ و جغرافیا، متن‌شناسی، فهرست نسخه‌های خطی، نسخه‌برگردان، رسائل، ارج نامه‌ها، همایش ها و نکوداشت ها و ....

بخش اصلی این آثار به متون فارسی اختصاص دارد. بسیاری از این متون که در سلسله­ ای غیر از زبان و ادبیات فارسی نیز منتشر شده اند، به عنوان یک متن کهن فارسی نیز دارای اهمیت بسیارند.

جدای از این آثار ، میراث مکتوب مجموعه‌ای با عنوان «کارنامۀ دانشوران اسلام و ایران» به چاپ می‌رساند. در این مجموعه متون کهن به قصد استفادۀ جوانان یا کسانی که دانش استفاده از اصل متون کهن را ندارند، تلخیص، ساده‌نویسی و بازنویسی می شود

میراث مکتوب همچنین سه نشریه منتشر می‌کند:

«آینه میراث» که دوفصلنامه است و هر شش ماه یکبار منتشر می شود و «ویژه کتابشناسی، نقد کتاب و اطلاع رسانی در حوزۀ متون» است. «گزارش میراث» که فصلنامه است و به پژوهشهای «حوزۀ نقد و تصحیح متون نسخه شناسی و ایران شناسی» اختصاص دارد و میراث علمی ایران و اسلام که دوفصلنامه است و به «تاریخ علوم و فناوری دورۀ اسلامی» اختصاص دارد

افزون بر این، موسسه میراث مکتوب تا کنون نشست‌های نقد و بررسی متعددی دربارۀ مباحث متن پژوهی و متون کهنِ منتشر شده در مؤسسه با حضور استادان و صاحب نظران برگزار کرده است. همچنین همایش‌هایی را در حوزه ‌های مختلف ادبی و فرهنگی و پژوهشی برگزار یا در برگزاری آنها مشارکت کرده است.

درباره جامع التواریخ و مجمع التواریخ؛ جلد اول

اثر پیش رو به شماره «خزینه ۱۶۵۳» در کتابخانه توپکاپی استانبول کهن‌ترین نسخه به جا مانده از جامع‌التواریخ رشیدالدین به زبان فارسی است که در ربع رشیدی و تحت حمایت خود مولف در سال ۷۱۴ هـ استنساخ شده است. یک قرن بعد، این کتاب که بخش‌هایی از آن مفقود شده بوده به مالکیت شاهرخ پادشاه تیموری درمی‌آید. شاهرخ مورخ نامدار دربار خویش حافظ ابرو را مامور تکمیل و نوسازی آن می‌کند. 

حافظ ابرو تغییراتی در نسخه انجام داده که مهم‌ترین آنها جایگزینی بخش تاریخ ماقبل اسلام آن با جلد اول مجمع‌التواریخ خود است. بدین جهت، این اثر بسیار مهم قدیمی‌ترین نسخه از جلد اول مجمع‌التواریخ حافظ ابرو می‌باشد که به دستخط خود مولف در سال ۸۲۹ هـ نگاشته شده است. این نسخه دارای ۴۳۵ برگ، ۱۴۳ صفحه مصور و شش صفحه مذهب است.

 خواندن جامع التواریخ و مجمع التواریخ؛ جلد اول را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

 پژوهشگران تاریخ و متون کهن تاریخی