کتاب دین ایرانی: بر پایه متن‌های معتبر یونانی

امیل بنونیست (۱۹۰۲- ۱۹۷۶) خاورشناس، زبان‌شناس و ایران‌شناس فرانسوی است. «دین ایرانی: بر پایه متن‌های معتبر یونانی» به معرفی ادیان پیش و پس از زرتشت اختصاص یافته که از آن جمله است: آیین زروانی، کیش مانوی، آیین مزدک و مهرپرستی. در بخشی از کتاب، نگارنده ضمن تبیین اصول اعتقادات و باورهای ایرانیان پیش از زردشت، تصریح می‌کند: ۱- ایرانیان باستان، ایزدان و خدایان متعددی را می‌پرستیدند که برخی از آن‌ها تجسم نیروهای طبیعت و برخی دیگر تجسم و تظاهر بنیادهای مجرد اخلاقی بودند. ۲- معتقد به نیرویی خاص بودند که آن را اش (راستی) می‌نامیدند و نظم و سامان مشهود در گیتی را از آن می‌دانستند. ۳- حیوانات را قربانی می‌کردند. ۴- پرستشگاه نداشتند و مراسم قربانی و نیایش را بر فراز بلندی‌ها به جای می‌آوردند. ۵- شادی جایگاه ویژه‌ای در زندگی آنان داشت. ۶- ایرانیان باستان همانند هندیان باستان، گیاهی موسوم به هوم را گرامی و قابل ستایش می‌پنداشتند و آن را کوبیده، از آمیختن عصاره‌ آن با شیر، شربتی سکرآور و شادی‌بخش می‌ساختند.