کتاب سوداگران

کتاب سوداگران نوشته مهدی نوری و رمانی درباره‌ی طمع، خشونت و گذشته‌ای است که با مرگ یک مرد از بین نمی‌رود. سه برادر روستایی نسبت خود را با مظفر انکار می‌کنند، اما خبر پولی که از او باقی مانده است، موضعشان را تغییر می‌دهد. داستان وقتی پیچیده‌تر می‌شود که احتمال وجود گنجی پنهان پای بازی عجیبی به نام سودا را به میان می‌کشد. نشر سنجاق این کتاب را به‌صورت الکترونیکی منتشر کرده است. فضای پاییزی روستا و مناسبات میان کدخدا، مأمور ژاندارمری و اهالی روستا زمینه‌ی پیشروی رمان را تشکیل می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سوداگران

کتاب سوداگران (رمان)، به قلم مهدی نوری، زندگی روستای دره‌ده را در نقطه‌ی تلاقی قدرت، دارایی و آبرو تصویر کرده است. بازگشت پیکر مظفر به زادگاهش، نسبت‌های انکارشده و اختلاف‌های قدیم را پیش چشم اهالی روستا می‌آورد. کدخدای روستا (کرم) و دو برادر او (ایوب و قدرت) میان رفتاری که در خلوت دارند و چهره‌ای که در مقابل مردم نشان می‌دهند، فاصله‌ی زیادی ساخته‌اند. مراسم سوگواری، پذیرایی از اهالی و گفت‌وگوها موقعیت‌هایی برای آشکارشدن این فاصله هستند.

مهدی نوری شخصیت‌ها را از خلال رفتار و حرف‌هایشان معرفی کرده است؛ یکی نگران قضاوت مردم است، دیگری خشونتش را پنهان نمی‌کند و شخصیتی دیگر برای خواسته‌اش توجیه می‌تراشد. گزمه، مأمور ژاندارمری، نیز صرفاً نماینده‌ی قانون نیست و رابطه‌اش با برادران به سابقه‌ی آشنایی و بده‌بستان گره خورده است. کریم، همراه مظفر، جایگاهی متفاوت در این جمع دارد. ظاهر و موقعیت او باعث دوری دیگران می‌شود، اما آشنایی‌اش با بازی، توجه همه را به سویش می‌کشاند.

رمان سوداگران فضای ناآرام خود را از کنار هم قراردادن جزئیات زندگی روستایی و نشانه‌های تهدید می‌سازد. باران، جاده‌ی گل‌آلود، درختان برهنه، زوزه‌ی سگ و روشنایی چراغ زنبوری به انتظار و اضطراب شخصیت‌ها شکل می‌دهند. خانه‌باغ پدری نیز محل برخورد خاطره‌های آزاردهنده با وسوسه‌ی ثروت است. نویسنده از گفت‌وگوهای محاوره‌ای، توصیف حرکت‌ها و جابه‌جایی میان جمع اهالی و خلوت برادران استفاده کرده است. طنز تلخ بعضی موقعیت‌ها، به‌ویژه تغییر موضع شخصیت‌ها در برابر پول، در کنار صحنه‌های خشونت و هراس قرار می‌گیرد.

مضمون ارث مسئله‌ی تعلق را نیز مطرح می‌کند: کسی که هنگام مطالبه‌ی حقش عضو خانواده شمرده نمی‌شد، هنگام تقسیم دارایی دوباره برادر محسوب می‌شود. حضور همسران و فرزندان نشان می‌دهد که خشونت مردان به اختلاف بر سر مال محدود نمی‌ماند و زندگی خانوادگی را هم تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. خواننده‌ی رمان سوداگران با دنبال‌کردن معمای بازی، شاهد شیوه‌هایی است که شخصیت‌ها برای پنهان‌کردن گذشته و موجه نشان‌دادن خواسته‌هایشان به کار می‌گیرند.

خلاصه داستان سوداگران

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

گزمه در صبحی پاییزی پیکر مظفر را به نزدیکی روستای دره‌ده می‌آورد و از کدخدای روستا (کرم) و برادرانش (ایوب و قدرت) می‌خواهد برای شناسایی و تحویل‌گرفتن جنازه بیایند. آن‌ها ابتدا هرگونه نسبت برادری را انکار می‌کنند، اما شنیدن خبر ۳۵هزار تومان پول نقد تصمیمشان را عوض می‌کند. پیکر مظفر به خانه‌باغ پدری منتقل می‌شود و برادران برایش مراسم می‌گیرند. گزمه پس از رفتن مهمان‌ها از احتمال وجود ثروتی پنهان سخن می‌گوید.

مظفر بازی پیچیده‌ای به نام سودا ساخته بوده و بنا بر گفته‌هایش پیداکردن جای پول‌ها به بردن هفت دور از این بازی وابسته است. کریم که همراه مظفر بود، قواعد بازی را می‌داند. برادران میان حفظ ظاهر، بیم از گذشته و میل به ثروت گرفتار می‌شوند. آن‌ها سرانجام گرد صفحه‌ای می‌نشینند که حساب‌وکتابش ظاهراً می‌تواند راه گنج را نشان دهد.

چرا باید کتاب سوداگران را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سوداگران را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• بازی سودا در این رمان محاسبه و جست‌وجوی ثروت را به محور تعلیق اثر تبدیل می‌کند.
• تفاوت رفتار خصوصی و عمومی شخصیت‌ها زمینه‌ی تأمل درباره‌ی ریاکاری و منفعت‌طلبی را فراهم می‌کند.
• جزئیات مراسم و کارهای روستا تصویر مشخصی از محیط زندگی شخصیت‌ها ارائه می‌دهد.
• خاطره‌های خشونت‌آمیز، پیوند گذشته با تصمیم‌های شخصیت‌ها را آشکار می‌کند.

خواندن کتاب سوداگران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

سوداگران به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دوستداران ادبیات داستانی معاصر ایران و قالب رمان معمایی در فضای روستایی با حال‌وهوایی هراس‌آلود.
• خوانندگان رمان‌های اجتماعی درباره‌ی طمع، ارث و سوءاستفاده از قدرت.
• علاقه‌مندان به دنبال‌کردن شخصیت‌هایی که میان حفظ آبرو و رسیدن به منفعت گرفتار می‌شوند.

بخشی از کتاب سوداگران

«ایوب با کلید درِ خانه‌اش را باز کرد، از حیاط خانه گذشت و به گنجه‌خانه رفت. کمی بعد، عذرا که بیرون بود، وارد خانه شد و کفش‌های ایوب را مقابل در دید. بی سروصدا وارد اتاق شد و او را دید که صندوقچه‌اش را گشوده و در میان اسناد و مدارک و قولنامه‌ها، دنبال چیزی می‌گردد.

عذرا گفت: «خوش‌اومدی ایوب خان، خبر می‌دادی برات اسپند دود می‌کردم.»

ایوب سربرگرداند و با موها و ریش‌های آشفته نگاهی به عذرا انداخت و گفت: «سلام.»

«سلام از ماست، دنبال چی می‌گردی؟»

ایوب به کارش ادامه داد و گفت: «هیچی.»

«هیچی نمی‌خوای و این اسناد رو اینجور زیر و رو کردی؟»

ایوب قولنامه‌ای را که می‌خواست یافت، آن را در پیراهنش کرد و باقی اسناد را دوباره داخل صندوق گذاشت و قفل آویز را بر آن زد.

عذرا گفت: «تو که چیزی به ارث و میراث پدرت اضافه نکردی، لااقل نابودشون نکن.»

«اون به خودم مربوطه.»

ایوب از جا بلند شد و از مقابل عذرا گذشت و به سمت بیرون خانه رفت. عذرا هم در پی‌اش تا مقابل حیاط رفت. ایوب مشغول پوشیدن کفش‌هایش بود که عذرا گفت: «منم که زنت نیستم، هیچی هم که بهم مربوط نیست.»»