کتاب دیروز فردا

کتاب دیروزِ فردا نوشته محسن شاهرضایی، مجموعه‌ای از ۴۰ روایت کوتاه درباره‌ی معلمان و چهره‌های تعلیم و تربیت ایران است. نویسنده در دفتر سوم مجموعه‌ی روایت ستارگان، سراغ کسانی رفته که سهمشان در آموزش، فقط به حضور در کلاس درس محدود نبوده است؛ از بنیان‌گذاران مدرسه و مؤلفان کتاب‌های درسی تا حامیان آموزش و مروجان علم. انتشارات موسسه فرهنگی منادی تربیت این کتاب را منتشر کرده است. پیوند میان آموخته‌های گذشته و فرصت‌های نسل‌های بعد، دغدغه‌ی مشترک این روایت‌هاست. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دیروز فردا

کتاب دیروزِ فردا اثر محسن شاهرضایی، معرفی چهره‌های تعلیم و تربیت ایران را به مجموعه‌ای از زندگی‌نامه‌های کوتاه تبدیل کرده است. نویسنده در آغاز سخن، یادگیری‌های گذشته را در شکل‌گیری امروز و فردای انسان مؤثر می‌داند. انتخاب شخصیت‌ها نیز بر همین پیوند استوار است: کسانی که برای فراهم‌کردن امکان تحصیل، گسترش دانش یا پرورش شاگردان فعالیت کرده‌اند. این مجموعه ۴۰ روایت دارد و پی‌نوشت‌ها و منابع نیز در پایان آمده‌اند. عنوان‌هایی مانند مدرسه در کوچ، نزدیک به زندگی، ارتباط در سکوت و پشتیبان، گستره‌ی موضوعات را نشان می‌دهند. متن‌ها معمولاً از یک موقعیت، تصمیم یا ویژگی شخصی آغاز می‌شوند و سپس به فعالیت‌های آموزشی فرد می‌رسند. نویسنده گاهی نام شخصیت را پس از شرح کارها و دغدغه‌هایش می‌آورد؛ بنابراین معرفی افراد صرفاً به فهرست‌کردن مسئولیت‌ها و آثارشان محدود نمی‌ماند. تصویرگری مصطفی شفیعی نیز همراه این روایت‌هاست.
کتاب دیروزِ فردا مفهوم معلمی را فراتر از عنوان شغلی در نظر گرفته است. مدرسه‌سازی، تألیف، برنامه‌ریزی آموزشی، ترویج کتاب‌خوانی و آموزش دینی، هریک بخشی از این تصویر هستند. روایت‌های مربوط به زنان نیز از تدریس ورزش تا مدیریت مدرسه و فعالیت‌های تربیتی را در بر می‌گیرند. توجه به دانش‌آموزان نابینا و ناشنوا، کودکان دارای معلولیت و خانواده‌های کم‌برخوردار، مسئله‌ی دسترسی به آموزش را در کنار کیفیت تدریس قرار می‌دهد. متن‌ها علاوه‌بر شرح فعالیت‌ها، منش معلمان را نیز برجسته کرده‌اند؛ احترام به استاد، جدیت در ارزیابی شاگرد و توجه به نیازهای عاطفی دانش‌آموز از نمونه‌های این موضوع‌اند. باورهای دینی و مسئولیت اجتماعی نیز در توصیف شماری از شخصیت‌ها جایگاه آشکاری دارند. این کتاب به‌جای شرح مفصل زندگی هر فرد، بر چند وجه مشخص از کار و اندیشه‌ی او متمرکز می‌شود. کوتاهی روایت‌ها امکان خواندن مستقل هریک را فراهم کرده است؛ نویسنده نیز خواندن متن‌ها در جمع‌های خانوادگی و فرهنگی را از کاربردهای مجموعه دانسته است.

خلاصه کتاب دیروز فردا

کتاب دیروزِ فردا نشان می‌دهد که فراهم‌شدن فرصت یادگیری، حاصل فعالیت گروه‌های مختلف است. محمد بهمن‌بیگی مدرسه را با زندگی کوچ‌نشینی همراه می‌کند و حسن رشدیه برای گسترش مدرسه و شیوه‌ی آموزش الفبا پایداری نشان می‌دهد. محمد خزائلی برای تحصیل نابینایان و رفع موانع قانونی و آموزشی فعالیت می‌کند. روایت جعفر علاقه‌مندان نیز برنامه‌ریزی برای آموزش متوسطه و رشته‌های مهارتی را پیش می‌کشد. دغدغه‌ی مشترک این زندگی‌ها، پاسخ‌دادن به نیازهایی است که آموزش رسمی همیشه به‌تنهایی برطرف نمی‌کند. مجموعه، تربیت را حاصل ارتباط میان دانش، اخلاق، امکانات و شناخت شرایط زندگی دانش‌آموز می‌بیند؛ مسئولیتی که سهم خانواده، معلم، نویسنده و برنامه‌ریز را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد.

چرا باید کتاب دیروز فردا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دیروزِ فردا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• روایت‌های کوتاه، نمونه‌های مشخصی از فعالیت معلمان و مدرسه‌سازان ایران معرفی می‌کنند.
• شرح تصمیم‌های آموزشی، زمینه‌ای برای اندیشیدن به رابطه‌ی درس و زندگی فراهم می‌کند.
• تنوع شخصیت‌ها، نقش تألیف و حمایت مالی را در کنار تدریس نشان می‌دهد.
• پی‌نوشت‌ها و منابع، امکان پیگیری موضوعات و نام‌های مطرح‌شده را فراهم می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب دیروزِ فردا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• نوجوانانی که به سرگذشت چهره‌های فرهنگی ایران علاقه دارند.
• معلمان و مربیانی که به تجربه‌های تربیتی توجه دارند.
• خوانندگان علاقه‌مند به تاریخ مدرسه و آموزش.
• خانواده‌هایی که برای مطالعه‌ی جمعی، متن‌های کوتاه زندگی‌نامه‌ای می‌خواهند.