کتاب بابا می گه؛ حق مردمه

کتاب بابا می‌گه: حق مردمه نوشته روح الله کاظمی زاده، مجموعه‌ای از حکایت‌های کوتاه برای کودکان درباره‌ی رعایت حقوق دیگران در زندگی روزمره است. پدری در گفت‌وگو با فرزندانش نشان می‌دهد که کارهایی مثل منتظرگذاشتن آسانسور، پارک‌کردن ماشین یا سروصدا در خانه چگونه بر آسایش دیگران اثر می‌گذارند. تصویرگری سمیه صالح شوشتری همراه این حکایت‌هاست و انتشارات موسسه فرهنگی منادی تربیت این کتاب را منتشر کرده است. نکته‌ی محوری حکایت‌ها، دیدن سهم دیگران در تصمیم‌هایی است که ظاهراً شخصی به نظر می‌رسند؛ تصمیم‌هایی کوچک که می‌توانند وقت، امنیت یا آرامش کسی را حفظ کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بابا می گه؛ حق مردمه

کتاب بابا می‌گه: حق مردمه نوشته روح الله کاظمی زاده، مفهوم حق مردم را از خلال موقعیت‌های آشنای خانه، مدرسه، خیابان و محل کار معرفی می‌کند. این کتاب به‌جای تعریف‌های حقوقی، سراغ رفتارهایی می‌رود که کودک می‌تواند نتیجه‌ی آن‌ها را در اطراف خود ببیند. راوی، فرزند خانواده است و بسیاری از حکایت‌ها با پرسشی از پدر یا مشاهده‌ی رفتار او شکل می‌گیرند. پدر گاهی دلیل تصمیمش را توضیح می‌دهد و گاهی خاطره‌ای از محیط کار یا رفتار آشنایان تعریف می‌کند. مادر و خواهر نیز در تعدادی از موقعیت‌ها حضور دارند و گفت‌وگوها در جریان رفت‌وآمد، خرید و تفریح شکل می‌گیرند. جمله‌ی تکرارشونده‌ی «حق مردمه» نقطه‌ی اتصال حکایت‌هاست؛ عبارتی که هر بار به مصداق دیگری از احترام به دیگران معنا می‌دهد. لحن گفت‌وگوها محاوره‌ای است و پرسش‌های بچه‌ها معمولاً از یک خواسته‌ی فوری سرچشمه می‌گیرند؛ زودتررسیدن، بازی‌کردن یا استفاده از وسیله‌ای مشترک. پاسخ پدر توجه را از خواسته‌ی همان لحظه به پیامد رفتار برای دیگران می‌برد.
کتاب بابا می‌گه: حق مردمه از حکایت‌های کوتاه و جداگانه تشکیل شده است و عنوان‌هایی مانند «چراغ قرمز»، «اموال عمومی»، «مسواک»، «بزرگراه»، «احترام» و «همسایه» دارد. هر حکایت یک موقعیت محدود را پیش می‌کشد و دلیل رعایت یک حق را در همان موقعیت توضیح می‌دهد. دامنه‌ی موضوع‌ها فقط به آسیب‌نرساندن به وسایل دیگران محدود نیست؛ وقت مردم، سکوت سالن سینما، امکان استفاده از صندلی‌های اضافه و برخورد محترمانه با مراجعه‌کنندگان نیز در این دایره قرار می‌گیرند. پدر در این روایت‌ها فقط توصیه نمی‌کند؛ رفتار خودش نیز موضوع مشاهده‌ی فرزند است و توضیح‌هایش به انتخاب‌های مشخص او مربوط می‌شود. بعضی حکایت‌ها نیز مسئولیت در برابر سرمایه‌های مشترک، از آب تا اسکناس، را مطرح کرده‌اند. این گستردگی نشان می‌دهد که مراقبت از حق دیگران می‌تواند هم به دارایی مربوط باشد و هم به سلامت، آسایش و فرصت استفاده از امکانات. نگاه دینی نیز در توضیح مسئولیت انسان‌ها نسبت به یکدیگر حضور دارد. پایان‌بندی توضیحی حکایت‌ها، موقعیت روزمره را به یک اصل اخلاقی پیوند می‌دهد؛ بی‌آنکه ماجراها به خط داستانی بلند و پیوسته‌ای وابسته باشند.

خلاصه کتاب بابا می گه؛ حق مردمه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
راوی کتاب بابا می‌گه: حق مردمه در همراهی با پدرش، با دلیل بعضی از رفتارهای او آشنا می‌شود. خانواده برای رفتن به مدرسه از خانه بیرون آمده‌اند، اما مادر هنوز نرسیده است. پدر از دخترش می‌خواهد آسانسور را نگه ندارد؛ شاید همسایه‌ای به استفاده از آسانسور نیاز داشته باشد. در موقعیتی دیگر، خانواده دیر راه افتاده‌اند و دختر از پدر می‌خواهد تندتر رانندگی کند، اما پدر دیررسیدن خودشان را دلیل موجهی برای ایجاد مزاحمت نمی‌داند. راوی در خانه نیز با محدودیتی مشابه روبه‌رو می‌شود: دویدن و تمرین ورزش ممکن است استراحت همسایه را مختل کند. حکایت‌ها از همین برخورد میان خواسته‌ی شخصی و آسایش دیگران شکل می‌گیرند. پدر در هر موقعیت توضیح می‌دهد که حق مردم فقط موضوعی دور از زندگی بچه‌ها نیست و در انتخاب‌های معمول آن‌ها نیز حضور دارد.

چرا باید کتاب بابا می گه؛ حق مردمه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب بابا می‌گه: حق مردمه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• حکایت‌ها مفهوم حقوق دیگران را به موقعیت‌های آشنای زندگی کودک پیوند می‌دهند.
• گفت‌وگوهای پدر و فرزندان، زمینه‌ای برای صحبت درباره‌ی دلیل محدودیت‌های رفتاری فراهم می‌کنند.
• موضوع‌ها به اموال شخصی محدود نیستند و وقت، آرامش و امکانات مشترک را نیز در بر می‌گیرند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب بابا می‌گه: حق مردمه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کودکانی که به حکایت‌های کوتاه درباره‌ی تجربه‌های روزمره علاقه دارند.
• والدینی که می‌خواهند درباره‌ی رعایت حقوق همسایه‌ها با فرزندانشان گفت‌وگو کنند.
• مربیانی که برای طرح موضوع مسئولیت اجتماعی به موقعیت‌های ملموس نیاز دارند.