کتاب تاریخ مختصر اندیشه های اقتصادی

کتاب تاریخ مختصر اندیشه های اقتصادی (A Short History of Economic Thought)، نوشته بو ساندلین، هانس - میکائیل تراتوین و ریچارد وندراک، مسیر شکل‌گیری مکتب‌های اقتصادی و اختلاف‌های اصلی میان آن‌ها را مرور می‌کند. نویسندگان نشان می‌دهند که موضوعاتی مانند نقش دولت، منشأ ارزش و توزیع درآمد پیشینه‌ای طولانی دارند و شناخت این پیشینه به فهم نظریه‌های اقتصادی کمک می‌کند. حمیدرضا ارباب ترجمه این کتاب را بر عهده داشته و نشر نی آن را منتشر کرده است. تمرکز اثر بر چند متفکر اصلی هر مکتب، امکان دنبال‌کردن پیوند میان اندیشه‌ها را فراهم کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تاریخ مختصر اندیشه های اقتصادی

کتاب تاریخ مختصر اندیشه های اقتصادی حاصل نگارش بو ساندلین، هانس - میکائیل تراتوین و ریچارد وندراک است. این کتاب تاریخ تفکر اقتصادی را به‌عنوان زمینه‌ای برای فهم اختلاف‌نظرهای اقتصادی معرفی می‌کند. نویسندگان به‌جای معرفی همه‌ی صاحب‌نظران، آرای چند نماینده‌ی اصلی هر مکتب را انتخاب کرده‌اند. هدف این انتخاب ارائه‌ی تصویری کلی از مسیرهای اصلی اندیشه است؛ تصویری که جایگاه هر نظریه و نسبت آن با دیدگاه‌های دیگر را روشن کند.

رشته‌ای که از الگوهای ریاضی و اندازه‌گیری استفاده می‌کند، چرا همچنان به تاریخ خود نیاز دارد؟ پاسخ نویسندگان به کاربرد نام مکتب‌ها، ارزیابی نظریه‌های گذشته و پیداکردن مسیرهای متفاوت پژوهش مربوط می‌شود. کتاب تاریخ مختصر اندیشه های اقتصادی میان داوری اخلاقی درباره‌ی فعالیت اقتصادی و تحلیل رابطه‌های علت‌ومعلولی تمایز می‌گذارد. این اثر درباره‌ی قیمت عادلانه، بهره و مالکیت نشان می‌دهد که مسائل اقتصادی چگونه در پیوند با فلسفه، دین و حقوق مطرح شده‌اند. توجه به این زمینه‌ها نظریه‌ها را از مجموعه‌ای از نام‌ها و تعریف‌های جداافتاده بیرون می‌آورد و به پرسش‌هایی مشخص پیوند می‌دهد.

کتاب تاریخ مختصر اندیشه های اقتصادی هفت فصل دارد. فصل نخست مقدمه است و فصل دوم عقاید اقتصادی پیش از کلاسیک‌ها را از یونان باستان و انجیل تا اصحاب مدرسه، سوداگری و فیزیوکراسی دنبال می‌کند. فصل سوم اندیشه‌های اسمیت، سی، مالتوس، ریکاردو، میل و مارکس را بررسی کرده است. فصل چهارم به اقتصاد نئوکلاسیک اختصاص دارد و فصل پنجم مکتب‌های تاریخی و نهادگرایی را در بر می‌گیرد. فصل ششم اقتصاد کلان پولی، نظریه‌های ویکسل و فیشر، ادوار تجاری و دیدگاه‌های کینز و مخالفانش را مطرح می‌کند.

فصل پایانی کتاب تاریخ مختصر اندیشه های اقتصادی اقتصاد مسلط، دیدگاه‌های مخالف و نظریه‌های توسعه را در کنار بحث تحول اندیشه‌ها قرار داده است. نویسندگان ابتدا موضوع فکر اقتصاددانان را توضیح می‌دهند و سپس به‌سراغ چگونگی و چرایی تغییر نظریه‌ها می‌روند. منابع پیشنهادی، در این کتاب، مسیر مطالعه‌ی بیشتر را آشکار می‌کند. اثر حاضر در سال ۲۰۰۸ میلادی منتشر شد.

خلاصه کتاب تاریخ مختصر اندیشه های اقتصادی

این کتاب با پرسش‌هایی درباره‌ی نیاز، مبادله، مالکیت و تقسیم کار آغاز می‌شود. فیلسوفان یونانی و اصحاب مدرسه بسیاری از این مسائل را در نسبت با اخلاق و عدالت می‌سنجند. سوداگران توجه را به ثروت و قدرت حکومت، تجارت خارجی و حمایت از تولید داخلی جلب می‌کنند. فیزیوکرات‌ها کشاورزی و نظم طبیعی را محور توضیح اقتصاد قرار می‌دهند. کلاسیک‌ها نیز رابطه‌ی رشد، قیمت و توزیع درآمد را بررسی می‌کنند. اثر حاضر این مسیر را تا مکتب‌های نئوکلاسیک، نهادگرایی و مباحث اقتصاد کلان و توسعه ادامه می‌دهد. پیام اصلیْ اهمیت شناخت زمینه‌ی نظریه‌هاست: اختلاف اقتصاددانان فقط اختلاف در نتیجه نیست؛ فرض‌ها، روش‌ها و تعریف آن‌ها از مسئله نیز متفاوت است.

چرا باید کتاب تاریخ مختصر اندیشه های اقتصادی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تاریخ مختصر اندیشه های اقتصادی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب ریشه‌ی اصطلاح‌هایی مانند نئوکلاسیک و نئوکینزی را در سنت‌های فکری مشخص تبیین می‌کند.
• این کتاب موضوع نقش دولت را فراتر از دوگانه‌ی مداخله یا آزادی نامحدود توضیح می‌دهد.
• این کتاب پیوند نظریه‌های ارزش، توزیع درآمد و رشد را نشان می‌دهد.
• منابع پیشنهادی این کتاب ادامه‌ی مطالعه درباره‌ی هر مکتب را جهت می‌دهد.

خواندن کتاب تاریخ مختصر اندیشه های اقتصادی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب تاریخ مختصر اندیشه های اقتصادی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان اقتصاد و افرادی که به داشتن تصویری کلی از مکتب‌ها نیاز دارند.
• علاقه‌مندان به ارتباط فلسفه‌ی اخلاق و مسائل اقتصادی.
• خوانندگان بحث‌های سیاست‌گذاری و افرادی که می‌خواهند پیش‌فرض‌های نظری اختلاف‌نظرها را بشناسند.

درباره نویسندگان

بو ساندلین (Bo Sandelin)، زاده‌ی سال ۱۹۴۲ میلادی، استاد اقتصاد در دانشگاه گوتنبرگ، سوئد، بوده است.

هانس - میکائیل تراتوین (Hans-Michael Trautwein)، زاده‌ی سال ۱۹۵۷ میلادی، استاد اقتصاد بین‌الملل در دانشگاه اولدنبورگ، آلمان، بوده است.

ریچارد وندراک (Richard Wundrak) استاد دانشگاه گرایفسوالد، آلمان، بود.

بخشی از کتاب تاریخ مختصر اندیشه های اقتصادی

«فصل ۵: مكاتب تاريخی و نهادگرايی

يكی از ويژگی‌های تفكر اقتصاد كلاسيك و نئوكلاسيك جست‌وجوی قوانين جهانی و اصول كلی رفتار اقتصادی است. ويژگی ديگر اين مكاتب استفاده از روش استنتاج است، جزئيات تاريخی و نهادی در اين الگوها فقط به‌دليل ساده‌نمودن واقعيت‌های پيچيده‌ای كه در جوهره و ماهيت اقتصاد وجود دارد، ناديده گرفته شده‌اند. سومين ويژگی مكاتب كلاسيك و نئوكلاسيک رويكرد جزئی‌نگر آن‌هاست كه در آن توليد كل به‌عنوان پيامد يا عايدی سودآور معاملات به ظاهر بدون نظم بين افراد كاملاً سودجو و در جست‌وجوی منافع شخصی توصيف می‌شود.

از آن زمان تا اوايل قرن نوزدهم، اقتصاددان‌ها با توجه به خاستگاه‌های مختلف نسبت به اين سه ويژگی بحث می‌كنند و در اين مورد كه اصول و قوانين اقتصادی دكترين‌های كلاسيك و نئوكلاسيك در منتها و اعلا درجه خود تحت شرايط تاريخی خاص مورد استفاده قرار می‌گيرند، به‌شدت واكنش نشان داده‌اند. اين منتقدين متذكر شده‌اند كه اين دكترين‌ها چهارچوب نهادی را بديهی فرض می‌كنند، كه ممكن است با مرحله خاصی از توسعه اقتصادی در برخی كشورها مطابقت داشته باشند. اين استدلال كه مبنی بر «نسبی‌گرايی» است، به‌طور كاملاً مشخص و واضح توسط مكاتب تاريخی آلمان در قرن نوزدهم و مكتب نهادگرايی امريكا در قرن بيستم مطرح شد.»