کتاب به خاطر یک نخ سیگار

کتاب به خاطر یک نخ سیگار نوشته مهدی فاتحی، داستان کافه‌داری است که خواب برایش نه استراحت، بلکه ورود به قلمرو وحشت است. او قهوه می‌فروشد تا خودش و مشتریانش بیدار بمانند؛ اما کافئین هم نمی‌تواند مرز لرزان میان کابوس و زندگی روزمره‌اش را حفظ کند. تصویر مردی پشت شیشه، خاطرات کودکی و نامی ناآشنا، ذهن راوی را به مسیرهایی می‌کشانند که تشخیص واقعیت در آن‌ها آسان نیست. انتشارات هفت اقلیم هنر این کتاب را منتشر کرده است. ترس، تنهایی و کشمکش بر سر هویت، محورهای این داستان‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب به خاطر یک نخ سیگار

کتاب به خاطر یک نخ سیگار، مخاطب را وارد زندگی مردی می‌کند که بیدارماندن را پناهگاه خود می‌داند. مهدی فاتحی داستان را از خلال نگاه همین راوی پیش می‌برد؛ مردی اهل خواندن و نوشتن که کافه‌اش را به محلی برای مقابله با خواب تبدیل کرده است. فضای داستان میان کافه، آپارتمان، جاده و مکان‌های بسته جابه‌جا می‌شود؛ اما اضطراب راوی در همه‌ی این فضاها حضور دارد. بو، صدا و تماس اشیا سهم مهمی در شکل‌گرفتن این اضطراب دارند. بوی توتون یا احساس سوزش، گاهی فاصله‌ی میان تماشاکردن یک صحنه و گرفتارشدن در همان صحنه را از بین می‌برد. روایت اول‌شخص نیز اطمینان مخاطب را محدود می‌کند: راوی خودش نمی‌داند کدام تجربه را در بیداری پشت سر گذاشته و کدام تصویر از خواب در ذهنش باقی مانده است. لحن او در توصیف دیگران اغلب گزنده و بدبینانه است. همین ویژگی، فاصله‌ای میان دریافت راوی و واقعیتی ایجاد می‌کند که شاید بیرون از ذهن او وجود داشته باشد. مخاطب نه‌تنها ترس‌های این مرد، بلکه شیوه‌ی داوری او درباره‌ی آدم‌ها را نیز دنبال می‌کند.
کتاب به خاطر یک نخ سیگار، ترس شخصی را کنار صورت‌های اجتماعی خشونت قرار می‌دهد. خاطرات کار در کودکی، تنبیه در خانه و مدرسه، رابطه‌ی فرسوده‌ی عاطفی و تصویر زندان، هریک وجهی از زندگی زیر فشار را نشان می‌دهند. راوی صرفاً قربانی ترس نیست؛ او در برخورد با نزدیکانش نیز می‌تواند تحقیرکننده و آزاردهنده باشد. رابطه‌ی او با هراک، این تناقض را آشکار می‌کند: مرد از حضور دیگری کلافه است؛ بااین‌حال، گاهی به همان حضور نیاز دارد تا احساس برتری کند. داستان همچنین از خلال موقعیت‌های تلخ و گاه طنزآمیز، عادت‌کردن به رنج را بررسی کرده است. شخصیت‌ها ممکن است چنان به محدودیت خو بگیرند که بیرون‌آمدن از وضعیت آشنا نیز برایشان دشوار شود. تغییر زاویه‌ی دید و بازگشت بعضی تصویرها، مسئله‌ی هویت را پررنگ‌تر می‌کند. نام، خاطره و تجربه‌ی بدنی همیشه سندی مطمئن برای شناخت خود نیستند. خواندن این روایت، مستلزم توجه به پیوند میان صحنه‌هاست؛ پیوندهایی که گاهی از مسیر یک نگاه، یک بو یا یک هراس تکرارشونده شکل می‌گیرند.

خلاصه داستان به خاطر یک نخ سیگار

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
مردی کافه‌دار، هر شب از خوابیدن می‌ترسد. او کابوسی تکرارشونده می‌بیند: پیرمردی پشت شیشه سیگار می‌پیچد و لحظه‌ای بعد، خودش جای پیرمرد قرار می‌گیرد. مرد برای فرار از این تجربه‌ها به چای و قهوه پناه برده است؛ اما بیداری هم آرامش چندانی ندارد. کارکنان کافه، مشتریان و رابطه‌ی عاطفی‌اش، هریک به شکلی کلافگی او را بیشتر می‌کنند. کابوس دیگری او را به سلولی می‌برد که در آن، انکار نام آران هیچ فایده‌ای ندارد. مرد می‌کوشد از راه یادداشت‌کردن خواب‌ها و بازگشت به خاطرات کودکی، میان روزها و شب‌هایش ارتباطی پیدا کند. بااین‌حال، گذشته نیز سرشار از ترس و رنج است. نام آران بیرون از فضای زندان هم به گوشش می‌رسد و پرسش درباره‌ی نسبت خواب، خاطره و هویت را جدی‌تر می‌کند.

چرا باید کتاب به خاطر یک نخ سیگار را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب به خاطر یک نخ سیگار را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• جابه‌جایی میان خواب و بیداری، مخاطب را در تشخیص واقعیت شریک می‌کند.
• شخصیت راوی، امکان بررسی هم‌زمان آسیب‌دیدن و آسیب‌رساندن را فراهم می‌کند.
• توصیف‌های حسی، ترس را از یک فکر به تجربه‌ای بدنی تبدیل می‌کنند.
• موقعیت‌های داستان، پرسش‌هایی درباره‌ی تحمیل هویت و عادت‌کردن به خشونت پیش می‌کشند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب به خاطر یک نخ سیگار به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌های روان‌شناختی با فضای مضطرب و کابوس‌وار.
• خوانندگان علاقه‌مند به راویانی که نمی‌توان به دریافتشان اطمینان کامل داشت.
• مخاطبان داستان‌هایی درباره‌ی هویت، تنهایی و بازتاب خشونت در روابط انسانی.