کتاب درمان سیستمیک اختلالات جنسی

کتاب درمان سیستمیک اختلالات جنسی (A clinician’s guide to systemic sex therapy)، نوشته جرالد آر. ویکس و نانسی گمبشیا و کاترین ام. هرتلین، مشکلات جنسی را در پیوند با رابطه‌ی زوج بررسی کرده است. نویسندگان نشان می‌دهند که شناخت نشانه‌های فردی، بدون بررسی وضعیت جسمانی و الگوهای ارتباطی و زمینه‌های خانوادگی، برای طراحی درمان کافی نیست. این کتاب از تشخیص و ارزیابی تا انتخاب فنون درمانی و ملاحظات اخلاقی را پوشش می‌دهد. مریم ایزدی مزیدی این اثر را ترجمه و انتشارات ارجمند چاپ دوم آن را در سال ۱۴۰۵ منتشر کرده است. نکته‌ی محوریْ مشارکت فعال هر دو نفر در فرایند درمان است؛ حتی وقتی مشکل به یکی از آن‌ها نسبت داده می‌شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درمان سیستمیک اختلالات جنسی

کتاب درمان سیستمیک اختلالات جنسی (راهنمای درمانگر)، به قلم جرالد آر. ویکس و نانسی گمبشیا و کاترین ام. هرتلین، راهنمایی تخصصی برای پیوند‌دادن زوج‌درمانی و درمان جنسی است. نویسندگان رویکرد بین‌سیستمی را چارچوب اصلی ارزیابی و مداخله قرار داده‌اند. این چارچوب پنج حیطه را در بر می‌گیرد که عبارتند از وضعیت زیست‌شناختی فرد، ویژگی‌های روان‌شناختی، رابطه‌ی دونفره، تأثیرات خانواده‌ی اصلی و عوامل اجتماعی و فرهنگی. درمانگر باید سهم هریک از این حیطه‌ها را بررسی و سپس برنامه‌ی درمان را متناسب با نیازهای زوج تنظیم کند.

مباحث نظری کتاب درمان سیستمیک اختلالات جنسی، از مثلث عشق تا تعامل و دلبستگی، توضیح می‌دهند که تعهد، صمیمیت، برداشت‌های ذهنی و تجربه‌های اولیه چگونه در رابطه حضور پیدا می‌کنند. نمونه‌های بالینی نیز نشان می‌دهند که نشانه‌ی ظاهری همیشه تمام مسئله نیست. برای نمونه نادیده‌گرفتن مصرف دارو می‌تواند ارزیابی را به‌سمت توضیحی صرفاً روان‌شناختی ببرد و مداخله را بی‌نتیجه بگذارد. نویسندگان میان استفاده‌ی پراکنده از فنون و انتخاب مداخله بر پایه‌ی یک چارچوب نظری تفاوت می‌گذارند. این تمایز، مبنای توضیحات آن‌ها درباره‌ی چگونگی اجرای درمان است.

کتاب درمان سیستمیک اختلالات جنسی ۱۵ فصل دارد. «تشخیص اختلالات جنسی»، «ارزیابی بین‌سیستمی اختلالات جنسی»، «ژنوگرام جنسی در ارزیابی» و «اصول تکلیف خانگی» از عنوان‌های این فصل‌ها هستند. مباحث تشخیصی، ملاک‌های DSM-۵ و محدودیت‌های طبقه‌بندی را در کنار هم قرار می‌دهند. بخش‌های درمانی، کمبود میل، اختلال نعوظ، مشکلات انزال، اختلال ارگاسمی و درد تناسلی‌ـ‌لگنی را بررسی می‌کنند.

فصل‌های دیگر کتاب درمان سیستمیک اختلالات جنسی به سنجش کارکرد جنسی، تمرکز حسی، آموزش روان‌شناختی و مسائل جسمانی می‌پردازند. جدول‌ها، نمودارها، پرسش‌های مصاحبه و طرح‌های درمانیْ مطالب حاضر را به تصمیم‌گیری در جلسه‌ی درمان نزدیک می‌کند. توجه به ترتیب مداخلات نیز اهمیت دارد؛ درمانگر باید مشخص کند کدام مسئله مقدم است و چه زمانی اجرای یک فن مناسب خواهد بود.

فصل اخلاق، مسئولیت حرفه‌ای، ارجاع و همکاری با متخصصان دیگر در کتاب درمان سیستمیک اختلالات جنسی مطرح شده است. مجموعه‌ی این موضوعات، مطالعه را از شناخت یک تشخیص فراتر می‌برد و به مفهوم‌پردازی مورد، تنظیم توالی درمان و بررسی موانع پیشرفت پیوند می‌دهد.

خلاصه کتاب درمان سیستمیک اختلالات جنسی

مسئله‌ی اصلی درمان فراتر از رفع نشانه‌ی فرد علامت‌دار است. مشکلات جسمانی، باورها، هیجان‌ها و الگوهای رابطه ممکن است همزمان در ایجاد یا تداوم یک مشکل نقش داشته باشند. درمانگر ابتدا اطلاعات این حوزه‌ها را جمع‌آوری و سپس اولویت مداخله را مشخص می‌کند. نویسندگان تشخیص را پایان ارزیابی نمی‌دانند؛ ارزیابی می‌تواند در طول درمان ادامه پیدا کند و برنامه را تغییر دهد.

یکی از ایده‌های مهم این کتاب تفاوت میان «مشکل» و «اختلال» است. نارضایتی یا ناهماهنگی میل زوج ممکن است پریشانی ایجاد کند؛ بدون آنکه الزاماً ملاک‌های یک اختلال را داشته باشد. تکالیف خانگی نیز باید هر دو نفر را درگیر کنند. هدف، انتخاب فن متناسب با مسئله و آماده‌بودن زوج برای اجرای آن است و نه تجویز یک تمرین ثابت برای همه‌ی مراجعان. این نگاه توجه به رضایت و کیفیت رابطه را در کنار بررسی کارکرد جنسی قرار می‌دهد.

چرا باید کتاب درمان سیستمیک اختلالات جنسی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب درمان سیستمیک اختلالات جنسی عبارتند از:

• این کتاب پرسش‌های مربوط به شرح‌حال جنسی و ابزارهای ارزیابی را برای جمع‌آوری اطلاعات بالینی ارائه کرده است.
• مباحث تشخیصی، تفاوت پریشانی جنسی با داشتن ملاک‌های یک اختلال را تبیین می‌کنند.
• توضیحات مربوط به توالی مداخلات به انتخاب زمان مناسب برای اجرای فنون کمک می‌کند.
• مبحث اخلاق، ضرورت محیط امن درمان و همکاری حرفه‌ای با پزشکان را مطرح می‌کند.

خواندن کتاب درمان سیستمیک اختلالات جنسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب درمان سیستمیک اختلالات جنسی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• زوج‌درمانگران و درمانگران جنسی که به ادغام ارزیابی رابطه و کارکرد جنسی نیاز دارند.
• دانشجویان روان‌شناسی و دستیاران روان‌پزشکی که با تشخیص و مفهوم‌پردازی مشکلات جنسی سروکار دارند.
• متخصصان و دستیاران اورولوژی که به پیامدهای روان‌شناختی و ارتباطی مشکلات جسمانی توجه دارند.

درباره نویسندگان

جرالد آر. ویکس (Gerald R. Weeks) زاده‌ی سال ۱۹۵۶ میلادی، دارای مدرک دکتری تخصصی (PhD)، بورد تخصصی روان‌شناسی حرفه‌ای (ABPP)، درمانگر متخصص سکس‌تراپی (CST) و استاد ممتاز دانشگاه نوادا در لاس‌وگاس است. او بیش از ۲۰ کتاب را در زمینه‌های درمان فردی، زوج‌درمانی، خانواده‌درمانی و سکس‌تراپی منتشر کرده است.

نانسی گمبشیا (Nancy Gambescia) دارای مدرک دکتری تخصصی (PhD) و درمانگر ارشد مدرسه‌ی سکس‌تراپی (CSTS) و مدیر برنامه‌ی سکس‌تراپی در «شورای روابط» (Council for Relationships) در فیلادلفیاست. او چندین کتاب در زمینه‌های درمان فردی، زوج‌درمانی، خانواده‌درمانی و سکس‌تراپی را به چاپ رسانده است.

کاترین ام. هرتلین (Katherine M. Hertlein) دارای مدرک دکتری تخصصی (PhD) و استاد دانشگاه نوادا در لاس‌وگاس است. او بیش از ده کتاب را در زمینه‌های درمان فردی، زوج‌درمانی، خانواده‌درمانی و سکس‌تراپی به چاپ رسانده است.

درباره مریم ایزدی مزیدی

مریم ایزدی مزیدی از متخصصان حوزه‌ی روان‌شناسی بالینی است که مقاطع تحصیلی خود را شامل مدرک کارشناسی، کارشناسی‌ارشد در رشته‌ی روان‌شناسی عمومی و مدرک دکتری تخصصی در رشته‌ی روان‌شناسی بالینی به اتمام رسانده و در این حوزه‌ی تخصصی به فعالیت و پژوهش پرداخته است.

بخشی از کتاب درمان سیستمیک اختلالات جنسی

«ارزیابی و درمان فرایندهای همپوشی هستند. درمانگر می‌خواهد اطلاعاتی را دربارۀ شروع مشکل، مدت، و تأثیر آن بر زوج به دست آورد و سپس با استفاده از راهبردهای درمانی خاصی مستقیماً پیش برود. شرح حال اولیه ممکن است باعث احساس ناکامی و بدبینی زیادی در زوج شود یا علاقۀ آن‌ها را به درمان کاهش دهد. آن‌ها باید بدانند که درمانگر علاوه بر جمع‌آوری اطلاعات، راه‌حل‌هایی را نیز به آن‌ها ارائه خواهد داد. درمانگر می‌تواند در هر زمانی از فرایند درمان، اطلاعات جدیدی را دربارۀ مشکل ارائه‌شده و همچنین مشاجرات مختلفی که تقریباً همیشه وجود دارند، به دست آورد. به عبارت دیگر، زوج به دنبال حل یک مشکل هستند اما مسائل دیگری نیز به طور همزمان درمان می‌شوند. تکلیف اصلی درمانگر این است که به طور انعطاف‌پذیری بین ارزیابی و درمان جابجا شود.

- هدف درمان، مفهومی کلی است که درمان را به جلو می‌برد و نشان‌دهندۀ نتیجه‌ای است که درمان موفق باید به دست آورد.

- راهبرد درمان، روش کلی بالینگر برای اجرای درمان است. راهبرد درمان حاصل فهم نظری مشکل است و بعدها در توسعۀ هدف مورد استفاده قرار می‌گیرد.

- فنون، مداخلات خاصی هستند که برای پیاده‌سازی راهبردهای درمان استفاده می‌شوند.»