کتاب ابزارهای مالی اسلامی (صکوک منتشر شده در ایران)

کتاب ابزارهای مالی اسلامی (صکوک منتشر شده در ایران) نوشته حسن همتی و محمدمهدی کارگزار، تأمین مالی از طریق اوراق اسلامی را از منظر ریسک و شیوه‌ی تقسیم‌کردن آن میان طرف‌های قرارداد بررسی می‌کند. مسئله‌ی محوری این کتاب، رابطه‌ی مالکیت دارایی، دریافت بازده و پذیرفتن زیان احتمالی است؛ رابطه‌ای که نویسندگان برای توضیح تفاوت صکوک با اوراق قرضه به آن رجوع کرده‌اند. انتشارات دبیزش این کتاب را منتشر کرده است. معرفی انواع اوراق، شناخت ارکان انتشار و بررسی موانع توسعه‌ی بازار صکوک در ایران، موضوعات اصلی این اثر هستند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ابزارهای مالی اسلامی (صکوک منتشر شده در ایران)

کتاب ابزارهای مالی اسلامی (صکوک منتشر شده در ایران) تأمین مالی بنگاه‌ها و پروژه‌ها را به پرسشی درباره‌ی مسئولیت طرف‌های معامله پیوند می‌دهد: ریسک فعالیت اقتصادی چگونه میان تأمین‌کننده‌ی سرمایه و عامل اقتصادی تقسیم می‌شود؟ حسن همتی و محمدمهدی کارگزار، مباحث اقتصادی، فقهی و اجرایی را کنار یکدیگر قرار داده‌اند تا سازوکار اوراق اسلامی را توضیح دهند. محور بحث، صرفاً نام قراردادها یا شیوه‌ی محاسبه‌ی بازده نیست؛ مالکیت دارایی، تعهدات قراردادی و پیامدهای احتمالی مشارکت نیز اهمیت دارند. نویسندگان، صکوک را در ارتباط با دارایی‌ها و فعالیت‌های واقعی اقتصادی معرفی کرده‌اند. این توضیحات زمینه‌ای برای فهم تفاوت میان انتقال ریسک به یک طرف معامله و سهیم‌شدن طرف‌های مختلف در ریسک فراهم می‌کند. مباحث، علاوه‌بر تعریف ابزارها، مخاطرات بازار اولیه و ثانویه را نیز در بر می‌گیرند. خواننده از این مسیر با عواملی آشنا می‌شود که ممکن است جمع‌آوری منابع، اجرای قرارداد یا معامله‌ی اوراق را مختل کنند.
کتاب ابزارهای مالی اسلامی (صکوک منتشر شده در ایران) سه فصل دارد. فصل نخست، ریسک در اقتصاد متعارف و اقتصاد اسلامی را بررسی می‌کند. موضوعاتی مانند ریسک اعتباری، تفاوت بازار پول و بازار سرمایه در تسهیم ریسک و پنج مرحله‌ی مدیریت ریسک در همین فصل آمده‌اند. فصل دوم، ابزارهای مالی اسلامی و مفاهیم پیرامون تسهیم ریسک را معرفی می‌کند. نویسندگان، ابزارها را در سه گروه غیرانتفاعی، انتفاعی با بازدهی معین و انتفاعی با سود انتظاری دسته‌بندی کرده‌اند. اوراق قرض‌الحسنه و وقف، اجاره، مرابحه، استصناع، سلف، مشارکت و مضاربه از نمونه‌های مطرح‌شده هستند. توضیح کارکرد هر ابزار با توجه به قرارداد پایه، موضوع تأمین مالی و خطرهای احتمالی همراه شده است. فصل سوم به آسیب‌شناسی انتشار صکوک اختصاص دارد. موضوعاتی مانند نبود رتبه‌بندی اعتباری، طولانی‌بودن فرایند انتشار، هزینه‌ی جذب منابع، مسائل ضمانت و موانع قانونی در این فصل بررسی می‌شوند. مسائل فرهنگی و میزان آشنایی مسئولان و مردم با کارکرد اوراق نیز بخشی از بحث هستند. این ترکیب، شناخت قراردادها را به بررسی شرایط اجرای آن‌ها در بازار ایران متصل می‌کند.

خلاصه کتاب ابزارهای مالی اسلامی (صکوک منتشر شده در ایران)

کتاب ابزارهای مالی اسلامی (صکوک منتشر شده در ایران) بحث را از مفهوم ریسک آغاز می‌کند و سپس به جایگاه تسهیم ریسک در قراردادهای اسلامی می‌رسد. ایده‌ی مرکزی، پیوند میان بهره‌مندی از منافع دارایی و مسئولیت‌پذیری در قبال زیان احتمالی است. نویسندگان توضیح می‌دهند که ابزارهای مختلف، متناسب با نوع قرارداد و نیاز تأمین مالی، تعهدات و مخاطرات متفاوتی ایجاد می‌کنند. برای نمونه، اوراق استصناع به ساخت کالا یا اجرای پروژه مربوط است و اوراق سلف بر پیش‌خرید محصول تکیه دارد. بحث بعدی، فاصله‌ی میان ظرفیت این ابزارها و دشواری‌های انتشار آن‌هاست. هزینه‌ها، مقررات، کیفیت نظارت و وضعیت بازار می‌توانند بر کارکرد صکوک اثر بگذارند. حاصل بحث، ضرورت بررسی هم‌زمان طراحی قرارداد، نحوه‌ی توزیع ریسک و موانع اجرایی است؛ صرف اسلامی‌بودن عنوان یک ابزار، جای ارزیابی تعهدات و شرایط انتشار را نمی‌گیرد.

چرا باید کتاب ابزارهای مالی اسلامی (صکوک منتشر شده در ایران) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ابزارهای مالی اسلامی (صکوک منتشر شده در ایران) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• دسته‌بندی اوراق، تشخیص تفاوت قراردادهای غیرانتفاعی و انتفاعی را آسان‌تر می‌کند.
• بررسی ریسک‌های انتشار و معامله، شناخت مخاطرات هر ابزار را گسترش می‌دهد.
• توضیح مبانی فقهی، رابطه‌ی بازده و مسئولیت پذیرفتن زیان را روشن می‌کند.
• آسیب‌شناسی بازار ایران، موانع حقوقی، اقتصادی و اجرایی تأمین مالی را نشان می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب ابزارهای مالی اسلامی (صکوک منتشر شده در ایران) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان مالی و اقتصاد که به شناخت قراردادهای اسلامی نیاز دارند.
• کارشناسان تأمین مالی بنگاه‌ها که موانع انتشار اوراق را بررسی می‌کنند.
• پژوهشگران مالی اسلامی که مسئله‌ی تسهیم ریسک را دنبال می‌کنند.