کتاب حکمرانی آینده

کتاب حکمرانی آینده (دیجیتالی‌شدن، هوش مصنوعی، داده‌باوری) نوشته هنینگ گلیزر و پیندار وانگ، مسئله‌ی هدایت تحولاتی را بررسی می‌کند که خودشان قواعد قدرت، کار و زندگی اجتماعی را تغییر می‌دهند. این مجموعه‌ی مقالات، فناوری را فراتر از ابزارهای تازه می‌بیند و پیامدهای حقوقی، اخلاقی و فرهنگی ماشین‌های هوشمند را کنار یکدیگر قرار می‌دهد. قاسم صفائی نژاد ترجمه این کتاب را بر عهده داشته و نشر بتا، وابسته به مؤسسه بنیان تعالی آینده، این کتاب را منتشر کرده است. پرسش محوری مجموعه این است: انسان چگونه می‌تواند بر دگرگونی‌هایی اثر بگذارد که فهم و کنترلشان دشوارتر می‌شود؟ نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب حکمرانی آینده

کتاب حکمرانی آینده، اثر هنینگ گلیزر و پیندار وانگ، مجموعه‌ای میان‌رشته‌ای درباره‌ی نسبت فناوری، نظم اجتماعی و امکان حکمرانی است. نویسندگان مقالات از حوزه‌های فلسفه، حقوق بین‌الملل، جامعه‌شناسی، اقتصاد و مطالعات فرهنگی به موضوع نزدیک شده‌اند. مفهوم مرکزی مقدمه، انقلاب تکنوترونیک است؛ تعبیری برای توضیح همگرایی تحول دیجیتال، هوش مصنوعی، رباتیک، زیست‌مهندسی و دیگر فناوری‌هایی که شرایط زیست انسانی را دگرگون می‌کنند. مسئله فقط افزایش سرعت یا توان ابزارها نیست. مجموعه نشان می‌دهد که این تحولات می‌توانند برداشت انسان از آزادی، کرامت، هویت و حتی حدود طبیعت انسانی را تغییر دهند. بحث همچنین در خلأ پیش نمی‌رود: رقابت قدرت‌ها، فرسایش نظم جهانی و آسیب‌پذیری زیست‌کره، زمینه‌ی تحلیل را تشکیل می‌دهند. این زمینه توضیح می‌دهد که چرا تصمیم‌های فناورانه صرفاً تصمیم‌هایی فنی نیستند و پیامدهایشان از محدوده‌ی یک سازمان یا کشور فراتر می‌رود. مجموعه به‌جای ارائه‌ی تصویری یکسره امیدوارکننده یا تهدیدآمیز، فرصت‌ها و مخاطرات را در پیوند با یکدیگر بررسی کرده است.
کتاب حکمرانی آینده پس از مقدمه‌ی تحلیلی، ۱۱ فصل موضوعی دارد. عنوان‌هایی مانند قدرت محاسباتی در جهان دیجیتال، جاسوسان شرکتی: جاسوسی سایبری صنعتی و الزام به پیشگیری از آسیب‌های فرامرزی و نظارت فراگیر؛ همه مراقب همه، گستره‌ی مباحث را نشان می‌دهند. فصل‌های دیگر، اخلاق ماشین‌ها، سامانه‌های تسلیحاتی خودمختار، زیستن و کار با ماشین‌های هوشمند، دگرگونی خویشتن در ارتباط با چت‌بات‌ها و حل اختلاف آنلاین را بررسی می‌کنند. مقالات، صرفاً مصداق‌های جداگانه را کنار هم نمی‌چینند؛ مقدمه‌ی مجموعه پنج محور مشترک برای فهم مباحث پیشنهاد کرده است: تحول قدرت اجتماعی، تغییر مفاهیم جهان و خود، نسبت ماشین‌های هوشمند با انسان، پیامدهای حقوقی فناوری و امکان اثرگذاری بر مسیر دگرگونی‌ها. چنین چینشی، بحث‌های انتزاعی درباره‌ی انسان و اخلاق را به مسائل مشخص تنظیم‌گری پیوند می‌دهد. خواننده از خلال این ارتباط‌ها با تفاوت میان داشتن توان فنی و برخورداری از اقتدار مشروع برای استفاده از آن توان روبه‌رو می‌شود. نقش شرکت‌های بزرگ در کنار دولت و افراد نیز نشان می‌دهد که حکمرانی دیجیتال دیگر فقط رابطه‌ای میان حکومت و شهروند نیست.

خلاصه کتاب حکمرانی آینده

کتاب حکمرانی آینده بر این ایده استوار است که فناوری‌های به‌هم‌پیوسته، نه‌تنها ابزارهای زندگی، بلکه مناسبات قدرت و معیارهای تصمیم‌گیری را تغییر می‌دهند. توان پردازش داده‌ها به دولت‌ها و شرکت‌ها امکان می‌دهد رفتار انسان را تحلیل کنند، پیش‌بینی کنند و تحت‌تأثیر قرار دهند. افراد نیز از طریق ثبت و انتشار داده‌های روزمره در گسترش نظارت متقابل سهم دارند. مجموعه سپس از ساختارهای قدرت به تجربه‌ی درونی انسان می‌رسد: ارتباط مداوم با ماشین‌ها چه اثری بر خلوت، روابط انسانی و احساس تعلق می‌گذارد؟ بحث فراانسان‌گرایی نیز سؤال درباره‌ی مرزهای تغییر بدن و ذهن را پیش می‌کشد. پیام مشترک مقالات این است که تنظیم‌گری فناوری بدون بررسی ارزش‌ها، مسئولیت‌ها و توزیع قدرت کافی نیست. حکمرانی باید هم امکان‌های تازه را بشناسد و هم درباره‌ی حدود استفاده از آن‌ها و پیامدهای اجتماعی‌شان پرسش کند.

چرا باید کتاب حکمرانی آینده را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب حکمرانی آینده را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• مقالات، ارتباط توان محاسباتی و تمرکز قدرت در شرکت‌های بزرگ را توضیح می‌دهند.
• بررسی نظارت افقی، نقش افراد در رصد یکدیگر را روشن می‌کند.
• بحث‌های فلسفی در کنار نمونه‌های حقوقی، مانند حل اختلاف آنلاین، قرار گرفته‌اند.
• تحلیل چت‌بات‌ها، پرسش‌های مربوط به هویت و روابط انسانی را گسترش می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب حکمرانی آینده به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران سیاست‌گذاری عمومی و حکمرانی فناوری.
• دانشجویان حقوق و علوم اجتماعی علاقه‌مند به پیامدهای هوش مصنوعی.
• تحلیل‌گران و تصمیم‌گیران درگیر مسائل تنظیم‌گری دیجیتال.
• خوانندگان علاقه‌مند به اخلاق ماشین‌ها، حریم خصوصی و آینده‌ی روابط انسانی.