کتاب برنامه ریزی و هدف گذاری

کتاب برنامه ریزی و هدف گذاری گردآوری عیسی کاکویی دینکی، تفاوت میان داشتن یک خواسته و تعیین هدفی سنجش‌پذیر را توضیح می‌دهد. هدف در این کتاب فقط تصویری مطلوب از آینده نیست؛ نتیجه‌ای مشخص است که رسیدن به آن به شناخت امکانات، تعیین زمان، برآورد هزینه و انتخاب فعالیت‌های مرتبط نیاز دارد. مباحث از تعریف هدف آغاز می‌شوند و تا اجرای برنامه، کنترل پیشرفت و بازنگری ادامه پیدا می‌کنند. انتشارات آفاق پویا این کتاب را منتشر کرده است و حسین مصلحتی کوچصفهانی ویراستار این کتاب است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب برنامه ریزی و هدف گذاری

کتاب برنامه ریزی و هدف گذاری حاصل گردآوری عیسی کاکویی دینکی در زمینه‌ی تعیین هدف و تنظیم فعالیت‌های فردی، گروهی و سازمانی است. موضوع اصلی، پیوند میان نتیجه‌ی مورد انتظار و تصمیم‌هایی است که مسیر رسیدن به نتیجه را مشخص می‌کنند. مطالب در دو محور اصلی هدف‌گذاری و برنامه‌ریزی قرار می‌گیرند و زیرعنوان‌های متعددی مانند «ماهیت اهداف»، «گام‌های لازم برای رسیدن به یک هدف»، «ارتباط در هدفگذاری»، «ضرورت برنامه ریزی» و «اثربخشی برنامه ریزی» دارند. محور نخست، هدف را خواسته‌ای امکان‌سنجی‌شده و چالش‌برانگیز معرفی می‌کند که باید دقیق و ملموس باشد. تمایز میان اهداف ضروری، اهداف مربوط به حل مسئله و اهداف خلاقانه، نشان می‌دهد که همه‌ی مقصدها از یک نیاز سرچشمه نمی‌گیرند. متن همچنین میان مأموریت اصلی، اهداف کلی و اهداف جزئی تفاوت می‌گذارد. این تقسیم‌بندی، ارتباط کارهای کوچک‌تر را با مقاصد بزرگ‌تر روشن می‌کند. بحث تعیین هدف از بالا به پایین یا از پایین به بالا نیز سهم مدیران و اعضای گروه را در انتخاب مقصد مشترک به میان می‌آورد.
کتاب برنامه ریزی و هدف گذاری در محور دوم، برنامه‌ریزی را مجموعه‌ای از تصمیم‌های مرتبط پیش از اجرا معرفی کرده است. این محور هفت گام دارد: هدف‌گذاری، تحلیل محیط، شناسایی گزینه‌ها، ارزیابی گزینه‌ها، انتخاب، اجرا و کنترل نتایج. مباحث سپس به برنامه‌ریزی راهبردی، عملیاتی و تخصصی می‌رسند تا تفاوت تصمیم‌های مربوط به مأموریت سازمان، فعالیت‌های اجرایی و حوزه‌هایی مانند نیروی انسانی یا بودجه مشخص شود. شیوه‌ی ارائه بیشتر بر تعریف‌های کوتاه، دسته‌بندی‌ها و فهرست نکات استوار است؛ بنابراین خواندن متن به معنای دنبال‌کردن مجموعه‌ای از مفاهیم مدیریتی و نسبت میان آن‌هاست. محدودیت‌ها نیز در کنار محاسن قرار گرفته‌اند: برنامه‌ریزی زمان و هزینه می‌خواهد و اطلاعات نادرست یا نبود توافق می‌تواند اجرای برنامه را مختل کند. توجه به انعطاف‌پذیری، مشارکت و ارزشیابی منظم، مانع از آن می‌شود که برنامه صرفاً فهرستی ثابت از کارها تلقی شود. این مباحث نشان می‌دهند که تنظیم برنامه پایان تصمیم‌گیری نیست؛ نتیجه‌ی اجرا باید بررسی شود و اصلاح مسیر نیز در نظر بماند.

خلاصه کتاب برنامه ریزی و هدف گذاری

کتاب برنامه ریزی و هدف گذاری مسیر حرکت از خواسته به اقدام را با شناخت وضعیت موجود آغاز می‌کند: چه امکاناتی وجود دارد، چه نتیجه‌ای مطلوب است و چه موانعی پیش رو قرار دارند؟ هدف باید مکتوب، روشن، متناسب با توان اجرایی و محدود به زمان و هزینه‌ی معین باشد. متن برای پرورش هدف چهار مرحله مطرح می‌کند: شناخت فرصت‌ها و تهدیدها، تدوین بیانیه‌ی هدف، توسعه‌ی اهداف و تعیین برنامه‌های عملیاتی. اجرای این برنامه‌ها به تعهد، مهارت، عادت‌های متناسب و حمایت دیگران نیاز دارد. گفت‌وگو، تفاهم و توافق نیز زمینه‌ی پذیرش هدف‌های مشترک را فراهم می‌کنند. ایده‌ی محوری این است که تعیین مقصد بدون انتخاب فعالیت‌های مرتبط کافی نیست. پیشرفت باید سنجیده شود، انحراف‌ها مشخص شوند و ابزار رسیدن به هدف در صورت نیاز تغییر کنند.

چرا باید کتاب برنامه ریزی و هدف گذاری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب برنامه ریزی و هدف گذاری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تفاوت خواسته، هدف مشخص و برنامه‌ی اجرایی را روشن می‌کند.
• معیارهایی برای سنجیدن پیشرفت، از حداقل تا فراتر از انتظار، معرفی می‌کند.
• نقش فعالیت‌های غیرمرتبط را در دورشدن از مقصد توضیح می‌دهد.
• ارتباط برنامه‌ریزی راهبردی، عملیاتی و تخصصی را با تصمیم‌های مدیریتی نشان می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب برنامه ریزی و هدف گذاری به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که برای مشخص‌کردن هدف‌های شخصی به معیار نیاز دارند.
• سرپرستانی که مسئول هماهنگ‌کردن فعالیت‌های گروه هستند.
• علاقه‌مندان به آشنایی مقدماتی با مباحث برنامه‌ریزی در مدیریت.