کتاب جهان خسروانی

کتاب جهان خسروانی (سیری در اقلیم حکمت و معرفت با نگاهی به امیرخسرو دهلوی) نوشته سیدمحمد حسینی فطرت، شعر امیرخسرو را دریچه‌ای برای بررسی عشق، کرامت انسان و زندگی اخلاقی قرار می‌دهد. نویسنده از زیبایی‌های ادبی فراتر می‌رود تا نسبت اندیشه‌های این شاعر را با خودشناسی، عدالت و همزیستی بررسی کند. مرتضی الهی قمشه ای مقدمه‌ی این کتاب را نوشته است و انتشارات کتاب طه این کتاب را منتشر کرده است. مسئله‌ی محوری این اثر، پیوند میراث عرفانی با دغدغه‌های زندگی انسان است؛ پیوندی که در خدمت به دیگران و دوری از خودبینی نمود پیدا می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جهان خسروانی

کتاب جهان خسروانی نوشته سیدمحمد حسینی فطرت، معرفی و تفسیر اندیشه‌های امیرخسرو دهلوی را به بحثی درباره‌ی حکمت، عرفان و اخلاق اجتماعی پیوند می‌زند. نویسنده شعر را فقط موضوع بررسی آرایه‌ها و صناعت‌های ادبی نمی‌داند؛ او در سروده‌ها به‌دنبال معناهایی است که بتوان درباره‌ی شأن انسان، آزادی درونی و مناسبات اجتماعی از دل آن‌ها سخن گفت. عنوان این کتاب نیز به برداشت نویسنده از نسبت جهان فکری امیرخسرو با حکمت خسروانی و حکمت اشراق بازمی‌گردد. نور، شناخت، تحول درونی و شکوه معنوی انسان، محورهای این نسبت‌اند. نویسنده این پیوند را از خلال تعبیرهای شعری و آموزه‌های اخلاقی توضیح داده است. مقدمه‌ی مرتضی الهی قمشه ای نیز زمینه‌ی دیگری برای ورود به بحث فراهم می‌کند: ارتباط شعر و موسیقی، دادوستد میان شاعران و نقش عشق در سامان‌بخشیدن به زندگی. این مقدمه امیرخسرو را در ارتباط با نظامی، مولانا و حافظ معرفی می‌کند و تفاوت برخی تصویرها و تعبیرهای آنان را به بحث می‌گذارد. فضای مباحث، از تأمل در معنای عشق تا بررسی مسئولیت انسان در برابر دیگران امتداد دارد.
کتاب جهان خسروانی هفت فصل دارد. فصل نخست، عرفان، اسلام و امیرخسرو دهلوی، زمینه‌های تعامل معنوی هند و جهان اسلام را بررسی می‌کند و موضوع‌هایی مانند خویشاوندی ادیان، ابعاد درونی دین و محبت را پیش می‌کشد. فصل دوم به جایگاه عشق و عرفان در اندیشه‌ی شاعر اختصاص دارد. فصل سوم، بارقه‌هایی از حکمت خسروانه، نمونه‌هایی از سخن، مناجات، اندرز، تلمیح و هنر شعر و آوا را معرفی کرده است. فصل چهارم سروده‌ها و اندیشه‌های امیرخسرو را با حافظ و بیدل می‌سنجد؛ نویسنده مقایسه با بیدل را گسترده‌تر دنبال کرده است. فصل پنجم از سکوت، حضور در لحظه‌ی حال، استغنا، حرمت‌گذاری و عدالت سخن می‌گوید تا وجه زندگی‌محور آموزه‌های عرفانی را برجسته کند. فصل ششم، صلح و نوع‌دوستی در اندیشه‌ی امیرخسرو، بیدل و ابن عربی، بحث معنویت را به امنیت و احترام متقابل می‌رساند. فصل هفتم نیز گلچینی از غزلیات امیرخسرو است. خواننده در این مسیر، هم با نمونه‌های شعر روبه‌رو می‌شود و هم با تفسیرهایی که معنای اخلاقی و اجتماعی سروده‌ها را در مرکز توجه قرار می‌دهند.

خلاصه کتاب جهان خسروانی

نویسنده‌ی کتاب جهان خسروانی بحث را از آرزوی زندگی سرشار از داد و دوستی آغاز می‌کند. او ساختن جامعه‌ی مطلوب را وابسته به پرورش انسانی می‌داند که عزت درونی، شناخت و مسئولیت اخلاقی داشته باشد. امیرخسرو در این چارچوب، شاعری است که سروده‌هایش می‌توانند حامل آگاهی و معرفت باشند، نه صرفاً موضوع لذت ادبی. نویسنده سپس میان تصویرهای نور، عشق و رهایی در شعر او و آموزه‌های حکمت خسروانی نسبت برقرار می‌کند. این خوانش، عشق را به کاهش خودبینی، خدمت به خلق و تحول جان پیوند می‌دهد. مقایسه با دیگر شاعران فارسی‌سرا، زمینه‌ی روشن‌کردن اشتراک‌ها و تفاوت‌ها را فراهم می‌سازد. بحث در ادامه به پیامدهای اجتماعی معنویت می‌رسد: احترام به انسان‌ها، عدالت‌خواهی، مدارا و صلح. حرف اصلی این کتاب، ضرورت خواندن میراث عرفانی از منظر معنا و ارتباط‌دادن این معناها با مسائل زندگی است.

چرا باید کتاب جهان خسروانی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب جهان خسروانی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب شعر امیرخسرو را در پیوند با کرامت انسان و اخلاق اجتماعی بررسی می‌کند.
• مقایسه‌ی سروده‌ها با حافظ و بیدل، زمینه‌ی شناخت تفاوت‌های فکری و ادبی را فراهم می‌سازد.
• بحث حکمت اشراق، معنای تصویرهای نور و تحول درونی را روشن‌تر می‌کند.
• موضوع صلح و نوع‌دوستی، نسبت معنویت با زندگی جمعی را پیش می‌کشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• علاقه‌مندان به شعر فارسی که شناخت اندیشه‌های امیرخسرو دهلوی را دنبال می‌کنند.
• خوانندگانی که به ارتباط عرفان، اخلاق و کرامت انسان علاقه دارند.
• دانشجویان ادبیات که به مقایسه‌ی امیرخسرو با حافظ و بیدل توجه دارند.
• مخاطبانی که دغدغه‌ی مدارا و همزیستی میان فرهنگ‌ها و ادیان دارند.