کتاب آسیب شناسی پیوند نوجوانان با قرآن از منظر آموزه های قرآنی

کتاب آسیب‌شناسی پیوند نوجوانان با قرآن از منظر آموزه‌های قرآنی نوشته فرشته صانعی است و انتشارات کنکاش آن را منتشر کرده است. این کتاب با تمرکز بر دوره‌ی نوجوانی، موانع شکل‌گیری انس با قرآن را در خانواده، مدرسه، رسانه و جمع همسالان بررسی می‌کند و هم‌زمان از هویت دینی، تربیت و نقش معنویت در این فرایند سخن می‌گوید. نویسنده فقط به طرح مسئله بسنده نکرده و کوشیده است از دل آیات، روایات و مباحث تربیتی، مسیرهای تقویت این پیوند را هم نشان دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آسیب شناسی پیوند نوجوانان با قرآن از منظر آموزه های قرآنی

کتاب آسیب‌شناسی پیوند نوجوانان با قرآن از منظر آموزه‌های قرآنی نوشته فرشته صانعی، پژوهشی است که مسئله‌ی فاصله‌گرفتن نوجوانان از قرآن را فقط به کم‌خواندن یا کم‌شنیدن آیات محدود نمی‌کند، بلکه آن را به شبکه‌ای از عوامل تربیتی، روانی، اجتماعی و فرهنگی پیوند می‌دهد. نویسنده از همان آغاز، نوجوانی را دوره‌ای حساس در شکل‌گیری هویت می‌داند؛ دوره‌ای که در آن عاطفه، استقلال‌خواهی، نیاز به تعلق، بحران معنا و جست‌وجوی الگو هم‌زمان فعال می‌شوند. به همین دلیل، بحث انس با قرآن در این کتاب صرفاً به آموزش روخوانی یا توصیه‌های اخلاقی خلاصه نمی‌شود و به‌سمت این پرسش می‌رود که چرا پیوند نوجوان با متن دینی گاهی سطحی، ناپایدار یا گسسته می‌ماند.
کتاب آسیب‌شناسی پیوند نوجوانان با قرآن از منظر آموزه‌های قرآنی در ۵ فصل تنظیم شده است. فصل نخست به کلیات، طرح مسئله، هدف‌ها و سؤالات پژوهش می‌پردازد. فصل دوم با عنوان نقشه راه انس نوجوانان با قرآن بر پایه روانشناسی و جامعه‌شناسی، دامنه‌ی بحث را گسترده‌تر می‌کند و از نقش رسانه، خانواده، مدرسه، دوستان و فضای اجتماعی در کاهش یا تقویت این پیوند سخن می‌گوید. فصل سوم بر هویت‌یابی نوجوان و جایگاه معنویت متمرکز است و موضوع‌هایی مانند انواع هویت، عوامل مؤثر بر شکل‌گیری هویت دینی و نسبت آن با شرایط اجتماعی را پیش می‌کشد. فصل چهارم به‌طور مستقیم سراغ آموزه‌های قرآنی می‌رود و از موانع انس با قرآن، نقش الگوهای دینی، اصول آموزش اسلامی و روش‌های تربیت دینی حرف می‌زند. در فصل پنجم نیز پیشنهادهایی مانند برگزاری جلسات قرآنی، اصلاح نگرش به قرآن، پاسخ‌گویی به شبهات و بازنگری در آموزش قرآن مطرح شده است.
نکته‌ی مهم در کتاب آسیب‌شناسی پیوند نوجوانان با قرآن از منظر آموزه‌های قرآنی این است که نویسنده میان آموزش دینی و درونی‌شدن ایمان تفاوت می‌گذارد. در نتیجه، فضای اثر فقط هشداردهنده نیست و به این سمت می‌رود که پیوند نوجوان با قرآن وقتی ماندگار می‌شود که تجربه‌ی دینی با فهم، احساس، هویت و زیست روزمره گره بخورد. همین نگاه باعث شده این کتاب هم به موانع بیرونی بپردازد و هم به موانع درونی، از ضعف برنامه‌ریزی و ناهماهنگی نهادها گرفته تا بی‌توجهی به زبان نوجوان، نیازهای عاطفی و مسئله‌ی معنا.

خلاصه کتاب آسیب شناسی پیوند نوجوانان با قرآن از منظر آموزه های قرآنی

این کتاب از این پرسش آغاز می‌کند که چرا نوجوانان با وجود اهمیت دوره‌ی بلوغ و ظرفیت بالای اثرپذیری، همیشه پیوندی عمیق و پایدار با قرآن پیدا نمی‌کنند. نویسنده برای پاسخ، مجموعه‌ای از علت‌ها را کنار هم می‌گذارد: ضعف خانواده در تربیت دینی، نارسایی مدرسه، اثر رسانه‌ها، نقش دوستان و همسالان، بحران هویت، برداشت‌های نادرست از دین و فاصله‌گرفتن قرآن از متن زندگی روزمره.
در ادامه، اثر نشان می‌دهد که انس با قرآن فقط با آموزش ظاهری شکل نمی‌گیرد و به زمینه‌های عاطفی، فکری و معنوی نیاز دارد. بحث هویت دینی نوجوان، موانع درونی مانند غفلت و بی‌توجهی، و نیز اصولی مانند محبت‌محوری، خدامحوری و تربیت تدریجی، هسته‌ی اصلی محتوای کتاب را می‌سازند. بخش پایانی هم مجموعه‌ای از پیشنهادها برای نزدیک‌ترشدن نوجوانان به قرآن ارائه می‌دهد.

چرا باید کتاب آسیب شناسی پیوند نوجوانان با قرآن از منظر آموزه های قرآنی را بخوانیم؟

دلایل خواندن این کتاب را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مسئله‌ی فاصله‌ی نوجوانان از قرآن را فقط به رفتار فردی تقلیل نمی‌دهد و نقش خانواده، مدرسه، رسانه و جمع همسالان را کنار هم بررسی می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند رابطه‌ی میان هویت دینی نوجوان و نوع پیوند او با قرآن را دقیق‌تر درک کند.
• این اثر برخی از موانع مهم انس با قرآن را از دل آموزه‌های قرآنی و مباحث تربیتی دسته‌بندی می‌کند.
• کتاب به تفاوت میان آموزش دینی و درونی‌شدن ایمان توجه کرده است و از همین زاویه، مسئله را عمیق‌تر می‌بیند.
• بخش‌های پایانی اثر، پیشنهادهایی درمورد اصلاح نگرش به قرآن، شیوه‌های آموزشی و نقش نهادهای تربیتی مطرح می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدینی که می‌خواهند درمورد موانع دینی و تربیتی دوره‌ی نوجوانی شناخت دقیق‌تری پیدا کنند.
• مربیان، معلمان و فعالان فرهنگی که با نوجوانان کار می‌کنند و با مسئله‌ی کاهش انس با قرآن روبه‌رو هستند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی تعلیم‌وتربیت، علوم قرآنی و مطالعات نوجوان که به پیوند میان هویت و تربیت دینی علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند نقش رسانه، مدرسه و گروه همسالان را در شکل‌گیری گرایش دینی نوجوانان بهتر بفهمند.
• کسانی که در پی شناختی منظم از موانع و زمینه‌های تقویت ارتباط نوجوانان با قرآن هستند.