کتاب فرهاد دفتری و مطالعات اسماعیلیه

کتاب فرهاد دفتری و مطالعات اسماعیلیه نوشته فریبا عباس پور، پژوهشی فشرده درباره زندگی علمی و شیوه‌ی کار فرهاد دفتری در بررسی تاریخ و عقاید اسماعیلیه است. نویسنده در کنار معرفی آثار مهم دفتری، به این پرسش پرداخته است که او با چه منابعی، چه نوع مقایسه‌هایی و با چه دقتی به سراغ موضوعی رفته که سال‌ها با روایت‌های آمیخته به داوری و افسانه شناخته می‌شد. این کتاب را انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرهاد دفتری و مطالعات اسماعیلیه

کتاب فرهاد دفتری و مطالعات اسماعیلیه نوشته فریبا عباس پور، بیش از آنکه فقط شرحی از زندگی یک پژوهشگر باشد، تلاشی برای فهمیدن منطق پژوهش‌های اوست. محور اصلی اثر، بررسی جایگاه فرهاد دفتری در اسماعیلیه‌پژوهی و توضیح این نکته است که چرا آثار او در بازخوانی تاریخ اسماعیلیان اهمیت پیدا کرده‌اند. نویسنده از همان آغاز، بحث را به سمت روش‌شناسی می‌برد و نشان می‌دهد که در پژوهش تاریخی، گردآوری داده‌ها به‌تنهایی کافی نیست و تحلیل، ارزیابی منبع و سنجش روایت‌ها نقش تعیین‌کننده دارند.
کتاب فرهاد دفتری و مطالعات اسماعیلیه در چند بخش اصلی پیش می‌رود: زندگی‌نامه‌ی فرهاد دفتری، معرفی و مأخذشناسی آثار او، و سپس بررسی روش‌شناسی تاریخ‌نگاری‌اش درباره اسماعیلیه. در بخش معرفی آثار، نام کتاب‌هایی مانند تاریخ و سنت‌های اسماعیلیه، ادبیات اسماعیلیه، افسانه‌های حشاشین، مختصری در تاریخ اسماعیلیه و چند مقاله و مدخل دانشنامه‌ای مطرح می‌شود تا تصویری از گستره‌ی کار او شکل بگیرد. بعد از آن، نویسنده سراغ شیوه‌ی استفاده‌ی دفتری از منابع دست‌اول اسماعیلی، نوشته‌های مخالفان، آثار مستشرقان و منابع اهل سنت می‌رود و نشان می‌دهد که او چگونه میان این مواد پراکنده ارتباط برقرار کرده است.
کتاب فرهاد دفتری و مطالعات اسماعیلیه از نظر حال‌وهوا، اثری دانشگاهی و متمرکز است، اما فقط به فهرست‌کردن آثار بسنده نمی‌کند. بحث‌هایی مانند تاریخ‌نگاری اسماعیلیه، تحلیل اصطلاحات، روش مقایسه‌ای، نحوه‌ی طرح مباحث عقیدتی در متن گزارش‌های تاریخی و مسئله‌ی جانب‌داری یا بی‌طرفی در بررسی عقاید، به متن عمق بیشتری داده‌اند. در نتیجه، این کتاب هم برای شناخت فرهاد دفتری مفید است و هم برای فهمیدن اینکه پژوهش در حوزه‌ی فرقه‌ها و مذاهب، بدون دقت در منبع‌شناسی و شیوه‌ی خواندن روایت‌ها، به نتیجه‌ی قابل اتکا نمی‌رسد.

خلاصه کتاب فرهاد دفتری و مطالعات اسماعیلیه

کتاب فرهاد دفتری و مطالعات اسماعیلیه بر زندگی علمی فرهاد دفتری و شیوه‌ی پژوهش او در حوزه‌ی اسماعیلیه تمرکز دارد. فریبا عباس پور ابتدا مسیر تحصیلی و پژوهشی دفتری را مرور می‌کند و سپس مهم‌ترین کتاب‌ها، مقاله‌ها و زمینه‌های کاری او را معرفی می‌کند. بخش اصلی اثر به روش‌شناسی اختصاص دارد: اینکه دفتری چگونه منابع اسماعیلی و غیر اسماعیلی را کنار هم می‌گذارد، روایت‌های خصمانه یا افسانه‌پردازانه را می‌سنجد و در بررسی تاریخ و عقاید اسماعیلیه از تحلیل، مقایسه و ارزیابی منبع استفاده می‌کند. حاصل کار، تصویری روشن از یک پژوهشگر و سازوکار فکری او در مطالعه‌ی یکی از شاخه‌های مهم تشیع است.

چرا باید کتاب فرهاد دفتری و مطالعات اسماعیلیه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فرهاد دفتری و مطالعات اسماعیلیه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری فشرده از زندگی علمی و مسیر پژوهشی فرهاد دفتری ارائه می‌دهد.
• خواننده با مهم‌ترین آثار دفتری در حوزه‌ی اسماعیلیه و موضوع هر یک آشنا می‌شود.
• این اثر نشان می‌دهد پژوهش تاریخی فقط جمع‌آوری اطلاعات نیست و به ارزیابی منبع و تحلیل نیاز دارد.
• کتاب نحوه‌ی استفاده از منابع دست‌اول اسماعیلی و منابع مخالف را در کار دفتری توضیح می‌دهد.
• بحث‌های مربوط به تاریخ‌نگاری، تحلیل اصطلاحات و روش مقایسه‌ای، برای علاقه‌مندان به روش تحقیق سودمند است.
• این کتاب به فهم دقیق‌تر چگونگی شکل‌گیری مطالعات جدید اسماعیلیه کمک می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فرهاد دفتری و مطالعات اسماعیلیه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگرانی که درباره تاریخ تشیع و اسماعیلیه مطالعه می‌کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند با آثار و شیوه‌ی کار فرهاد دفتری آشنا شوند.
• کسانی که به مباحث روش‌شناسی در تاریخ‌نگاری و منبع‌شناسی علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند بدانند روایت‌های تاریخی درباره اسماعیلیه چگونه سنجیده و بازبینی می‌شوند.
• علاقه‌مندان به مطالعات فرق و مذاهب که به دنبال شناختی متمرکز و دانشگاهی از یک پژوهشگر اثرگذار هستند.