کتاب هر روز یک تیر

کتاب هر روز یک تیر (و شانزده داستان دیگر) نوشته نرگس نظیف، مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه درباره‌ی زنانی است که میان خواسته‌های خود، فشار روابط نزدیک و دشواری‌های زندگی گرفتار شده‌اند. نشر سنگ این مجموعه را منتشر کرده است. داستان‌ها از موقعیت‌هایی مانند انتظار در کلبه‌ای جنگلی، تنهایی در خانه یا دورماندن از یک مسابقه آغاز می‌شوند؛ اما گفت‌وگوها و خاطره‌ها به‌تدریج رنج‌های پنهان شخصیت‌ها را آشکار می‌کنند. شکار در داستان هم‌نام مجموعه، فقط اتفاقی در جنگل نیست و به تصویری از مناسبات زن و مرد تبدیل می‌شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب هر روز یک تیر

کتاب هر روز یک تیر نوشته نرگس نظیف، شامل ۱۷ داستان کوتاه است. زنان در مرکز موقعیت‌های داستانی قرار دارند و تجربه‌هایی از تحقیر، فقدان، تنهایی، محرومیت و خشونت را از سر می‌گذرانند. خانه، زندان، ساحل، کوه و فضای ورزش، محل مواجهه‌ی شخصیت‌ها با مسئله‌هایی می‌شوند که ریشه‌ی بعضی از آن‌ها در روابط خانوادگی است. نویسنده اغلب فاصله‌ی کمی میان صدای راوی و افکار پنهان او باقی گذاشته است. شخصیت‌ها هنگام حرف‌زدن، به‌یادآوردن یا تماشاکردن اطراف، اطلاعاتی درباره‌ی گذشته‌ی خود می‌دهند. خواننده نیز از کنار هم گذاشتن همین نشانه‌ها به درکی از موقعیت می‌رسد. طنز تلخ در بعضی داستان‌ها حضور دارد؛ طنزی که از تناقض میان شدت رنج و جزئیات معمول زندگی شکل می‌گیرد. داستان تعویق خودکشی تا جمعه‌ی بعد، برای نمونه، ذهن زنی را نشان می‌دهد که حتی در بحرانی‌ترین وضعیت نیز از صداهای همسایه‌ها، مناسبات شغلی و کارهای ناتمام جدا نمی‌شود. روایت، فاصله‌ی میان تصمیم شخصیت و اشتغال ذهنی او به امور کوچک را برجسته می‌کند.
کتاب هر روز یک تیر در شیوه‌ی بازگویی تجربه‌ها نیز تنوع دارد. داستان هم‌نام مجموعه تقریباً سراسر از گفت‌وگوی دو زن ساخته شده است؛ توصیف جنگل و شناخت رابطه‌ها نیز از خلال حرف‌های آن‌ها شکل می‌گیرد. داستان اگه مامان برنگرده!، سخن‌گفتن دختری با یک عروسک را به مجالی برای شناخت سه نسل از زنان تبدیل می‌کند. داستان مورچه‌ها، موقعیت گفت‌وگوی یک زندانی با زنی محقق را پیش می‌کشد و پرسش درباره‌ی اعتبار گفته‌های راوی را زنده نگه می‌دارد. در پروانه‌ها مرده به دنیا می‌آیند نیز خاطره، خیال و ادراک شخصیت به یکدیگر نزدیک می‌شوند. اشیا و موجودات در این داستان‌ها صرفاً پس‌زمینه نیستند؛ عروسک، مورچه، پرنده یا قایق می‌توانند همدم شخصیت یا بازتابی از احساس او باشند. مجموعه، رنج را تنها در حادثه‌های بزرگ جست‌وجو نمی‌کند. جمله‌ای تحقیرآمیز، غیبت یک همراه یا نادیده‌گرفته‌شدن نام یک ورزشکار نیز می‌تواند وزن عاطفی زیادی پیدا کند. فضای داستان‌ها اغلب سنگین و ناآرام است و شناخت شخصیت‌ها به توجه به حرف‌های نیمه‌تمام، تداعی‌ها و تغییر لحن نیاز دارد.

خلاصه داستان هر روز یک تیر

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
کتاب هر روز یک تیر، زندگی شخصیت‌هایی را دنبال می‌کند که موقعیت ظاهراً آشنای آن‌ها به‌تدریج چهره‌ی دیگری نشان می‌دهد. فرشته و فرخنده در کلبه‌ای جنگلی منتظر بازگشت همراهان شکارچی‌شان هستند. صحبت از حیوانات و خاطره‌های قدیمی، راه را به دلخوری‌ها و ترس‌های فرشته باز می‌کند. در داستانی دیگر، دختری که از صندلی چرخ‌دار استفاده می‌کند، عروسکی رهاشده در کوچه را مخاطب قرار می‌دهد. انتظار برای بازگشت مادر، خاطره‌های مادربزرگ و نگرانی از محیط اطراف، تنهایی او را آشکار می‌سازد. زنی سوگوار در ساحلی ناآشنا، زندانی‌ای در برابر پرسش‌های یک محقق و ورزشکاری جامانده از تیم، هرکدام صورت دیگری از گرفتاری را تجربه می‌کنند. داستان‌ها نشان می‌دهند که گذشته چگونه در حرف‌ها، خواب‌ها و تصمیم‌های شخصیت‌ها حضور پیدا می‌کند و مرز میان پناه‌بردن به خیال و روبه‌روشدن با واقعیت تا چه اندازه شکننده است.

چرا باید کتاب هر روز یک تیر را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب هر روز یک تیر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• داستان‌ها شکل‌های متفاوت خشونت، از تحقیر کلامی تا آسیب جسمی را در روابط نزدیک نشان می‌دهند.
• شیوه‌های متفاوت روایت، امکان مقایسه‌ی گفت‌وگو، تک‌گویی و بیان خاطره را فراهم می‌کنند.
• جزئیات محیط و اشیا، شناخت احساساتی را ممکن می‌کنند که شخصیت‌ها همیشه آشکارا بیان نمی‌کنند.
• طنز تلخ، تناقض میان بحران‌های شخصی و ادامه‌ی زندگی روزمره را برجسته می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب هر روز یک تیر به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان کوتاه با محوریت تجربه‌های زنان.
• خوانندگانی که به بازنمایی خشونت خانوادگی و پیامدهای روانی فقدان توجه دارند.
• دوستداران داستان‌هایی که شناخت شخصیت در آن‌ها به کشف تدریجی نشانه‌ها وابسته است.

بخشی از کتاب هر روز یک تیر

«در ساحلی آرام چشم‌هایم را باز می‌کنم. یادم است که دیشب در بیمارستان بودم. با صدای باز و بسته شدن دو لنگهٔ در چوبی از خواب بیدار شدم. صدای حرف‌ها و گاه خنده‌های سرخوشانهٔ راننده‌ها را می‌شنیدم که خستگی و بی‌خوابی شب را با چای و نیمرو و سیگار صبحگاهی از رو می‌بردند. ماشین‌های‌شان مثل آدم‌های چاقی بودند که از پیاده‌روی طولانی خسته شده بودند و کنار کلبه لم داده بودند. صدای جلز و ولز تخم‌مرغ‌ها که در تابه تن به روغن سپرده بودند، بوی روغن داغ و صدای بال کبوترها حسی گمشده بود که شادابم می‌کرد.
هیچ کس نگاهم نمی‌کرد، جز زن و مرد کافه‌دار که گاه‌گاه لبخندی می‌زدند. هر دو قیافه‌ای آشنا داشتند، انگار پیش‌ترها جایی دیده بودم‌شان. زن گوجه‌ها را در بشقاب‌های آبی و سفید می‌چید کنار نیمروها و مرد به‌سرعت آن‌ها را روی میز راننده‌های گرسنه می‌گذاشت و ظرف‌های کثیف را به پشت بار برمی‌گرداند. مردهایی هم بودند که میزهای کنار پنجره‌های رو به ساحل را اشغال کرده بودند و در سکوت لیوان‌های چای‌شان را نوازش می‌کردند.
برای دیدن دریا از در پشت کلبه بیرون آمدم و حالا کنار ساحلم. پیراهن و کفش سفیدی پوشیده‌ام که پیش از این نپوشیده بودم. از هیچ چیز تعجب نمی‌کنم. به نظرم همه چیز عادی است. حس خوبی دارم. خواب نیستم. هیچ خوابی تا این حد واقعی نیست. کفش‌هایم را درمی‌آورم و روی شن‌های گرم قدم می‌زنم.»