کتاب کتاب خوان

کتاب کتاب خوان نوشته برنهارد شلینک، رمانی درباره‌ی دلبستگی نوجوانی و دشواری بازخوانی خاطرات است. مایکل برگ پس از بیماری طولانی، برای تشکر به دیدار زنی می‌رود که هنگام بدحالی کمکش کرده است. این آشنایی به رابطه‌ای پنهانی می‌انجامد که کتاب‌خواندن با صدای بلند بخشی از دیدارهایشان می‌شود. راوی در بزرگ‌سالی به تجربه‌های آن روزها بازمی‌گردد و میان احساس گذشته و شناخت امروزش فاصله می‌بیند. هانیه صفاوردی این رمان را ترجمه کرده و نشر كارگاه فيلم و گرافيگ سپاس این کتاب را در مجموعه‌ی ادبیات آشویتس ارائه کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کتاب خوان

کتاب کتاب خوان اثر برنهارد شلینک، تجربه‌ی بلوغ را از دریچه‌ی حافظه‌ی مردی بازگو می‌کند که هنوز درباره‌ی معنای نخستین دلبستگی خود سؤال دارد. مایکل، راوی اول‌شخص، فقط اتفاق‌ها را به ترتیب تعریف نمی‌کند؛ او بارها میان تجربه‌ی نوجوانی و برداشت بزرگ‌سالی رفت‌وبرگشت دارد. بعضی صحنه‌ها با بو، صدا، حرکت دست‌ها یا شکل اتاق‌ها در ذهنش مانده‌اند و بعضی گفت‌وگوها تقریباً محو شده‌اند. همین تفاوت، مسئله‌ی حافظه را به یکی از موضوع‌های اصلی رمان تبدیل می‌کند: انسان چه چیزهایی را نگه می‌دارد و هنگام بازگویی گذشته، کدام تصویرها را ناچار است دوباره بسازد؟ فضای شهری نیز در این یادآوری سهم دارد. ساختمان قدیمی، آشپزخانه‌ی کم‌نور، صدای کارگاه نجاری و مسیر تراموا فقط محل وقوع رویدادها نیستند؛ هریک به احساسی ماندگار پیوند خورده‌اند. ساختمان زنی که به مایکل کمک کرده، حتی در رؤیاهای تکرارشونده‌ی او ظاهر می‌شود. روایت از این مسیر نشان می‌دهد که یک تجربه چگونه می‌تواند پس از تغییر چهره‌ی شهر همچنان در ذهن باقی بماند.
کتاب کتاب خوان در ترسیم رابطه‌ی مایکل و هانا، محبت را از نابرابری قدرت جدا نمی‌کند. مایکل ۱۵ساله است و هانا ۳۶ساله؛ تفاوت سن، تجربه و اختیار بر دیدارهایشان سایه دارد. نوجوان احساس می‌کند جسورتر شده است، اما ترس از طردشدن او را به پذیرفتن تقصیرهایی می‌کشاند که مرتکب نشده است. راوی این تناقض را پنهان نمی‌کند و برداشت‌های متفاوت خود از رفتار هانا را کنار هم می‌گذارد. کتاب‌خواندن نیز در این رابطه جایگاهی فراتر از سرگرمی پیدا کرده است. آثار ادبی موضوع گفت‌وگو می‌شوند و واکنش‌های هانا بخشی از شخصیت او را آشکار می‌کنند، بی‌آنکه گذشته‌اش کاملاً روشن شود. خانه‌ی مایکل نیز فضای دیگری دارد: پدرش استاد فلسفه است، اما حضور اندیشه و کتاب لزوماً به نزدیکی عاطفی اعضای خانواده نمی‌انجامد. جایگاه این رمان در مجموعه‌ی ادبیات آشویتس، زمینه‌ای تاریخی برای توجه به سکوت و مسئولیت فراهم می‌آورد. تجربه‌ی مطالعه‌ی این کتاب، همراهی با راوی‌ای است که احساسات خود را شرح می‌دهد، اما درباره‌ی درستی تفسیرهایش همیشه مطمئن نیست.

خلاصه داستان کتاب خوان

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
مایکل برگ در ۱۵سالگی به هپاتیت مبتلا می‌شود. زنی هنگام بدحالی او در خیابان کمکش می‌کند و پس از ماه‌ها بیماری، مایکل به توصیه‌ی مادرش دسته‌گلی برای تشکر می‌برد. دیدار با خانم اشمیتس، زنی که بعدها نامش را هانا می‌فهمد، ذهن او را چنان مشغول می‌کند که دوباره به خانه‌اش بازمی‌گردد. آشنایی آن‌ها به رابطه‌ای پنهانی تبدیل می‌شود و مایکل برنامه‌ی مدرسه و زندگی روزمره‌اش را پیرامون دیدارهایشان تنظیم می‌کند. هانا از او می‌خواهد درسش را جدی بگیرد و برایش کتاب بخواند. این قرارهای تکرارشونده، لحظه‌های خوشی دارند، اما سردی ناگهانی و خشم هانا نوجوان را سردرگم می‌کند. مایکل هم‌زمان وارد کلاسی تازه می‌شود و دوستی‌های تازه‌ای پیدا می‌کند. راوی بزرگ‌سال هنگام یادآوری این تجربه‌ها از خود می‌پرسد شناخت بعدی چگونه می‌تواند معنای شادی گذشته را تغییر دهد.

چرا باید کتاب کتاب خوان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب کتاب خوان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• روایت اول‌شخص، تفاوت میان تجربه‌ی یک نوجوان و تفسیر بزرگ‌سالی او را نشان می‌دهد.
• رابطه‌ی شخصیت‌ها فرصتی برای اندیشیدن به وابستگی عاطفی، ترس از طردشدن و نابرابری قدرت فراهم می‌کند.
• حضور آثار ادبی در دیدارها، نقش خواندن و شنیدن را در نزدیک‌شدن دو انسان برجسته می‌کند.
• جزئیات حسی، پیوند مکان‌ها و خاطرات ماندگار را ملموس می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب کتاب خوان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌های روان‌شناختی درباره‌ی حافظه و بلوغ.
• خوانندگانی که به رابطه‌های نابرابر و تعارض‌های اخلاقی توجه دارند.
• علاقه‌مندان به ادبیات مرتبط با هولوکاست و مسئولیت انسانی.
• خوانندگانی که از روایت‌های اول‌شخص و پرسشگر لذت می‌برند.

بخشی از کتاب کتاب خوان

«اگر این خانه را در فضای بیرونی، مثل دشت یا روستا ببینم، خوابم طولانی‌تر می‌شود یا جزئیات بیش‌تری یادم می‌ماند. در حال رانندگی، خانه را در سمت راستم می‌بینم و ادامه می‌دهم، اول گیج می‌شوم که چطور چنین ساختمانی با سر و شکل کاملاً شهری، وسط دشت سبز شده است. و بعد می‌فهمم که این اولین باری نیست این ساختمان را می‌بینم و بیش‌تر گیج می‌شوم. به خاطرم می‌آورم قبلاً این خانه را کجا دیدم، دور می‌زنم و به عقب برمی‌گردم. در خواب همیشه جاده خلوت است، این‌قدر که می‌توانم جوری دور بزنم که صدای جیغ لاستیک به هوا برود و با سرعت دور بزنم. می‌ترسم دیر شود پس تندتر می‌رانم. بعد دوباره آن را می‌بینم. این ‌بار وسط دشت کلزا یا گندم و یا در بین خوشه‌های انگور در پالاتینات یا دشت‌های اسطوخودوس در پروانس. چشم‌انداز هموار است، یا درنهایت با تپه‌هایی کم ارتفاع ادامه می‌یابد. هیچ درخت و هیچ ابری دیده نمی‌شود. خورشید در آسمان می‌درخشد. هوا داغ و لرزان است و جاده از شدت گرما برق می‌زند. دیوار‌های کور و بی‌پنجره، ساختمان را از اطراف جدا و آن را متروکه کرده‌اند. آن‌ها می‌توانستند دیوارهای کناری هر ساختمانی باشند. خانه از آنچه در بانهوف‌اشتاین بود تاریک‌تر به نظر نمی‌رسید، اما پنجره‌ها به قدری غبارگرفته و کدرند که نمی‌شود از پشت آن‌ها داخل اتاق‌ها را دید، حتی پرده‌ها را. خانه سوت و کور است.»