کتاب روزی که همه کلاهشان را آتش زدند

کتاب روزی که همه کلاهشان را آتش زدند نوشته مهدی میرکیایی و تصویرگری زهرا زرین پور، دومین جلد از مجموعه‌ی «روزی روزگاری ایران» است که انتشارات شکوفه امیرکبیر آن را منتشر کرده است. این داستان به روزگاری می‌پردازد که استرآباد زیر فشار حکومت مغول است و پسربچه‌ای به نام علی شیر با نوشتن شعر و کشیدن نقش روی دیوارها، خشم و امید مردم را زنده نگه می‌دارد. ماجرای کتاب از دل ترس، مقاومت و خبر نزدیک‌شدن سربداران پیش می‌رود و تصویری از ایستادگی مردم عادی در لحظه‌ای حساس از تاریخ می‌سازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب روزی که همه کلاهشان را آتش زدند

کتاب روزی که همه کلاهشان را آتش زدند نوشته‌ی مهدی میرکیایی داستانی تاریخی است که ماجرای آن در استرآبادِ روزگار سلطه‌ی مغول می‌گذرد؛ زمانی که خبر قدرت‌گرفتن سربداران در شهرها و روستاهای اطراف، آرام‌آرام به دل مردم امید می‌آورد. نویسنده فضای شهری خسته، ترس‌خورده و زیر نظر را نشان می‌دهد؛ جایی که دیوارها، بازارها، آب‌انبارها و دارالحکومه فقط پس‌زمینه نیستند و هر کدام بخشی از فشار سیاسی و زندگی روزمره را آشکار می‌کنند. در مرکز این فضا، علی شیر قرار دارد؛ پسری که هم با رنج شخصی دست‌وپنجه نرم می‌کند و هم به‌ شیوه‌ی خودش به اشغالگران پاسخ می‌دهد.

این کتاب فقط روایت یک درگیری بیرونی نیست، بلکه نشان می‌دهد مقاومت چگونه از دل کارهای کوچک شکل می‌گیرد؛ از نوشتن یک بیت شعر روی دیوار تا رساندن خبر، پنهان‌کردن خشم و حفظ امید. در این داستان، شعر، نقاشی و کتابت فقط ابزار فرهنگی نیستند و به نشانه‌هایی برای اعتراض تبدیل می‌شوند. حضور شخصیت‌هایی مثل پدر علی شیر، حاجی زردوز و جابای خان هم به روایت بُعدهای بیشتری می‌دهد؛ از ترس و احتیاط گرفته تا معامله، فریب و تصمیم‌گیری در موقعیت‌های سخت.

کتاب روزی که همه کلاهشان را آتش زدند از نظر حال‌وهوا، روایتی پرتنش و تصویری دارد. جزئیات مربوط به بازار کتابفروش‌ها، کاغذسازی، نسخه‌برداری و محدودیت‌های زندگی زیر سلطه، گذشته را به‌ شکل ملموس پیش چشم می‌آورد. در کنار این‌ها، مهدی میرکیایی به نقش مردم عادی در تغییر مسیر تاریخ توجه دارد و نشان می‌دهد که گاهی یک نوجوان، یک کاغذساز یا یک بازرگان هم می‌توانند در لحظه‌ای تعیین‌کننده اثر بگذارند.

خلاصه داستان روزی که همه کلاهشان را آتش زدند

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

علی شیر، پسری نوجوان در استرآباد، شب‌ها پنهانی روی دیوارهای شهر شعر می‌نویسد و نقش‌هایی می‌کشد که مردم را به یاد پایان سلطه‌ی مغول می‌اندازد. او این کار را هم از سر خشم شخصی انجام می‌دهد و هم برای آنکه ترسِ حاکم بر شهر را بشکند. وقتی یکی از سربازان مغول او را دستگیر می‌کند، ماجرا از یک اعتراض پنهانی به بازی خطرناک‌تری میان فرماندهان مغول، پدر علی شیر و نیروهای سربداران می‌رسد.

داستان روزی که همه کلاهشان را آتش زدند در همین مسیر، از دل سیاه‌چال، بازار و کوچه‌های شهر، شکل‌های مختلف مقاومت را در کنار هم می‌گذارد و نشان می‌دهد امید چگونه میان مردم پخش می‌شود.

چرا باید کتاب روزی که همه کلاهشان را آتش زدند را بخوانیم؟

دلایل خواندن روزی که همه کلاهشان را آتش زدند را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب بخشی از تاریخ قیام سربداران را در قالب یک ماجرای پرکشش و شخصیت‌محور نشان می‌دهد.
• داستان، زندگی مردم عادی زیر سلطه‌ی مغول را از زاویه‌ی ترس، خشم و امید به‌ تصویر می‌کشد.
• خواننده با نقش شعر، نقاشی و کتابت در شکل‌گرفتن اعتراض و همبستگی آشنا می‌شود.
• روایت، گذشته را فقط از دریچه‌ی نبردها نمی‌بیند و به بازار، آب‌انبار، دارالحکومه و کار روزانه‌ی مردم هم توجه دارد.
• این کتاب نشان می‌دهد نوجوانی مثل علی شیر چگونه در دل رخدادهای بزرگ تاریخی به شخصیتی اثرگذار تبدیل می‌شود.

خواندن کتاب روزی که همه کلاهشان را آتش زدند را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن روزی که همه کلاهشان را آتش زدند به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌های تاریخی که به دوره‌ی سلطه‌ی مغول و قیام سربداران توجه دارند.
• خوانندگانی که از روایت‌های پرتعلیق با محوریت شجاعت، خطر و مقاومت لذت می‌برند.
• کسانی که دوست دارند نقش مردم عادی را در رخدادهای مهم تاریخی بهتر بشناسند.
• مخاطبانی که به داستان‌های شخصیت‌محور درباره‌ی نوجوانان در موقعیت‌های دشوار علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند پیوند میان شعر، تصویر و اعتراض اجتماعی را در یک داستان ببینند.

بخشی از کتاب روزی که همه کلاهشان را آتش زدند

«می‌دانست مدت‌هاست مغول‌ها در کمین او هستند. سرباز مغول، که با یک دست مشعل و با دست دیگر سر طناب را گرفته بود، به او نزدیک شد و مشعل را پایین آورد. حالا هر دو نفر می‌توانستند چهرهٔ هم را ببینند؛ انگار مرد مغول از این‌که پسر‌بچهٔ دوازده، سیزده‌ساله‌ای را به دام انداخته است تعجب کرده بود. برای لحظه‌ای شعر روی دیوار را نگاه کرد و بعد طناب را زمین انداخت، خم شد و با یک دست پشت گردن علی شیر را گرفت و او را بلند کرد. دوباره طناب را از روی زمین برداشت و به راه افتاد. راه رفتن با بازوهای بسته، سخت بود. هر لحظه ممکن بود روی زمین بیفتد. فقط امشب بی‌احتیاطی کرده بود و در مهتاب بیرون آمده بود ...

شب‌های دیگر، قبل از "بگیروببند" از پله‌های آب‌انبار محلهٔ خانقاه پایین می‌رفت. این آب‌انبار، بزرگ‌ترین آب‌انبار شهر بود. علی شیر چند بار پله‌های آن را شمرده بود؛ شصت و سه تا بود. آن‌قدر عمیق بود که روزها هم پایین آن تاریک بود. ته آب‌انبار می‌نشست و وقتی "بگیر‌و‌ببند" می‌شد و مردم به خانه‌ها می‌رفتند در تاریکی بیرون می‌آمد و با قدم‌های آهسته، در‌حالی‌که گوش‌هایش را تیز می‌کرد تا صدای پای اسب شبگردهای مغول را بشنود به راه می‌افتاد؛ شبگردهایی که سوار بر اسب و مشعلی در دست، در کوچه‌ها می‌چرخیدند و اگر نزدیک می‌شدند علی شیر باید به کوچهٔ دیگری می‌دوید یا در درگاه خانه‌ای پنهان می‌شد. حتی یک بار در جویی که به آب‌انبار خانه‌ای می‌رفت دراز کشیده بود تا صدای پای اسب دور شود.»