کتاب نوروز باستانی، درفش فرهنگی

کتاب نوروز باستانی، درفش فرهنگی (گپ‌وگفتی با دکتر میرجلال‌الدین کزازی) گفت‌وگویی است با میرجلال‌ الدین کزازی که ابراهیم ممیز آن را سامان داده و انتشارات اندیشگان منتشر کرده است. محور اصلی کتاب نوروز و لایه‌های فرهنگی و نمادین آن است؛ از جایگاه عدد هفت و خوان نوروزی گرفته تا پیوند این جشن با حافظه‌ی تاریخی و جهان‌بینی ایرانی. کتاب فقط به شرح آیین‌ها بسنده نمی‌کند و در خلال گفت‌وگو بخشی از دیدگاه‌های کزازی درباره‌ی زبان، فرهنگ و ریشه‌های ماندگاری نوروز را هم پیش می‌کشد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نوروز باستانی، درفش فرهنگی

کتاب نوروز باستانی، درفش فرهنگی بر پایه‌ی گفت‌وگویی با میرجلال‌ الدین کزازی شکل گرفته است و از همان آغاز نوروز را نه فقط یک جشن، بلکه نشانه‌ای فرهنگی در پهنه‌ی ایران معرفی می‌کند. بخش مهمی از متن به این پرسش اختصاص دارد که چرا نوروز در میان آیین‌های گوناگون ایرانی همچنان پایدار مانده است. پاسخ‌ها از دل تاریخ، اسطوره، نمادشناسی و باورهای کهن بیرون می‌آیند. در این میان بحث فقط به خود نوروز محدود نمی‌ماند و موضوع‌هایی مانند پیوند این جشن با آغاز بهار، جایگاه خورشید و روشنایی در فرهنگ ایرانی و معنای بازگشت به آغاز نیز طرح می‌شود.

کتاب نوروز باستانی، درفش فرهنگی در کنار گفت‌وگو بخش‌هایی پژوهشی هم دارد که دامنه‌ی بحث را گسترده‌تر می‌کند. یکی از محورهای پررنگ کتاب تقدس عدد هفت است؛ از هفت‌آسمان و مناسک هفت‌گانه تا هفت‌خوان‌ها، هفت امشاسپندان و نمونه‌هایی از تمدن‌های دیگر. همین مسیر نشان می‌دهد که میرجلال الدین کزازی و ابراهیم ممیز می‌خواهند نوروز را در شبکه‌ای بزرگ‌تر از نشانه‌ها و سنت‌ها ببینند. در ادامه بحث هفت‌سین و هفت‌شین، معنای نمادهایی مانند سبزه، سکه، سیب، سنجد، سمنو و سماق و نیز رسم سیزده‌به‌در مطرح می‌شود. کتاب در این بخش‌ها بیشتر بر معنا و کارکرد نمادها تکیه دارد تا صرفاً ثبت رسم‌ها.

کتاب نوروز باستانی، درفش فرهنگی فقط درباره‌ی آیین نوروز نیست و بخشی از آن به زندگی و دیدگاه‌های میرجلال‌ الدین کزازی اختصاص دارد. در این قسمت از پیشینه‌ی خانوادگی، مسیر تحصیلی، دلبستگی او به زبان فارسی و نگاهش به واژه‌ها و شیوه‌ی سخن‌گفتن سخن به میان می‌آید. این کتاب هم‌زمان تصویری از یک گفت‌وگوی فرهنگی و پرتره‌ای فشرده از یک چهره‌ی ادبی به دست می‌دهد. حاصل کار متنی کوتاه اما پرموضوع است که از نوروز آغاز می‌شود و به لایه‌هایی از تاریخ، زبان و هویت فرهنگی می‌رسد.

خلاصه کتاب نوروز باستانی، درفش فرهنگی

کتاب نوروز باستانی، درفش فرهنگی مجموعه‌ای از گفت‌وگو و یادداشت‌های تکمیلی است که می‌کوشد نوروز را از سطح یک رسم شناخته‌شده فراتر ببرد و معنای فرهنگی و نمادین آن را روشن کند. کتاب از پرسش درباره‌ی خاستگاه نوروز، قدمت آن و دلیل ماندگاری‌اش آغاز می‌شود و سپس به موضوع‌هایی مانند تقدس عدد هفت، هفت‌سین و هفت‌شین، نشانه‌های خوان نوروزی و آیین سیزده‌به‌در می‌رسد. در کنار این مباحث بخشی از کتاب به زندگی و دیدگاه‌های میرجلال‌ الدین کزازی درباره‌ی زبان فارسی و پیوند آن با فرهنگ ایرانی اختصاص یافته است. نتیجه تصویری فشرده از نوروز به‌عنوان نشانه‌ای تاریخی، آیینی و فرهنگی است.

چرا باید کتاب نوروز باستانی، درفش فرهنگی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب نوروز باستانی، درفش فرهنگی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نوروز را فقط به‌عنوان یک رسم سالانه مطرح نمی‌کند و لایه‌های نمادین و فرهنگی آن را هم پیش می‌کشد.
• کتاب به پرسش‌های رایج درباره‌ی هفت‌سین، هفت‌شین و سیزده‌به‌در پاسخ می‌دهد و آن‌ها را در بستری تاریخی و اسطوره‌ای می‌گذارد.
• خواننده با نمونه‌های گوناگون از جایگاه عدد هفت در فرهنگ ایرانی، اسلامی و برخی سنت‌های دیگر آشنا می‌شود.
• بخش گفت‌وگو، دیدگاه‌های میرجلال‌الدین کزازی را درباره‌ی نوروز، زبان فارسی و حافظه‌ی فرهنگی یکجا گرد آورده است.
• این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند پشتِ آیین‌های شناخته‌شده معناها و پیوندهای عمیق‌تری ببینند.

خواندن کتاب نوروز باستانی، درفش فرهنگی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به فرهنگ و آیین‌های ایرانی که می‌خواهند نوروز را فراتر از رسم‌های معمول بشناسند.
• خوانندگانی که درباره‌ی هفت‌سین، هفت‌شین و ریشه‌ی برخی نمادهای نوروزی سؤال دارند.
• کسانی که به گفت‌وگوهای فرهنگی با محور تاریخ، اسطوره و زبان فارسی علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند با دیدگاه‌های میرجلال‌ الدین کزازی درباره‌ی نوروز و فرهنگ ایرانی آشنا شوند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که برای شروع مطالعه درباره‌ی نمادهای نوروزی به متنی کوتاه و متمرکز نیاز دارند.