کتاب سیره پیغمبر (ص) و اخبار خلفا

کتاب سیره پیغمبر (ص) و اخبار خلفا (السیرة النبویة و اخبار الخلفا) نوشته ابوحاتم محمد بن حبان ابواحمد تمیمی بستی با ترجمه محمود ویسی و حامد شریعتی نیاسر توسط انتشارات دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی منتشر شده است. این اثر فقط به روایت زندگی پیامبر اسلام محدود نمی‌ماند و در کنار سیره، گزارش‌هایی از خلفای راشدین و حاکمان پس از آنان هم می‌آورد. کتاب سیره پیغمبر (ص) و اخبار خلفا هم به نسب، وقایع و غزوه‌ها توجه دارد و هم به اختلاف نگاه‌ها در تاریخ صدر اسلام. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سیره پیغمبر (ص) و اخبار خلفا

کتاب سیره پیغمبر (ص) و اخبار خلفا اثری از ابوحاتم محمد بن حبان ابواحمد تمیمی بستی است که بخشی از مجموعه‌ی بزرگ‌تر او در تاریخ و رجال به‌ شمار می‌آید. این اثر از ولادت پیامبر اسلام آغاز می‌شود و با مرور نسب، خانواده، آغاز وحی، دعوت در مکه، هجرت، غزوه‌ها، پیمان‌ها و رویدادهای سال‌های مختلف زندگی پیامبر پیش می‌رود، سپس روایت به دوره‌ی پس از وفات پیامبر می‌رسد و اخبار خلفای راشدین و بعدتر حاکمان اموی و عباسی را به‌اختصار دنبال می‌کند. در کنار این مسیر تاریخی، کتاب به موضوعاتی مثل همسران، فرزندان و صفات پیامبر نیز پرداخته است.

کتاب سیره پیغمبر (ص) و اخبار خلفا فقط یک گزارش خطی از رویدادها نیست، بلکه نشانه‌های روش مؤلف در انتخاب و چیدن مطالب هم در آن دیده می‌شود. کتاب نشان می‌دهد که ابن حبان در بعضی بخش‌ها سراغ جزئیات فراوان رفته است، مثل نسب‌ها، نام افراد حاضر در جنگ‌ها یا شرح برخی وقایع سال‌به‌سال. در مقابل، بعضی دوره‌ها را کوتاه‌تر و فشرده‌تر آورده است. مقدمه‌های همراه اثر نیز مشخص می‌کنند که این ترجمه با حاشیه‌ها و توضیحاتی همراه شده تا در برخی موارد، تفاوت دیدگاه‌های تاریخی و مذهبی بهتر دیده شود. همین نکته باعث می‌شود این کتاب فقط برای دنبال‌کردن رویدادها خوانده نشود، بلکه به‌عنوان نمونه‌ای از سیره‌نگاری و تاریخ‌نویسی در سنت اسلامی هم اهمیت پیدا کند.

کتاب سیره پیغمبر (ص) و اخبار خلفا اثر ابوحاتم محمد بن حبان ابواحمد تمیمی بستی بیشتر بر ثبت خبر، نقل روایت و حفظ ترتیب تاریخی تکیه دارد. عنوان‌هایی مانند ولادت رسول، هجرت به حبشه، بیعت عقبه، بدر، احد، خندق، حدیبیه، خیبر، فتح مکه، تبوک، وفات پیامبر و سپس خلافت ابوبکر و عمر نشان می‌دهد که خواننده با متنی گسترده روبه‌رو است که می‌خواهد تصویری پیوسته از آغاز اسلام تا دوره‌های بعدی ارائه دهد، درعین‌حال از خلال مقدمه‌ی مترجمان و ناشر می‌توان فهمید که متن در بعضی گزارش‌ها نیازمند سنجش و مقایسه هم هست و به همین دلیل، مطالعه‌ی آن بیشتر از یک مرور ساده‌ی تاریخی معنا پیدا می‌کند.

خلاصه کتاب سیره پیغمبر (ص) و اخبار خلفا

کتاب سیره پیغمبر (ص) و اخبار خلفا زندگی پیامبر اسلام را از پیش از ولادت و نسب ایشان تا سال‌های دعوت، هجرت، شکل‌گیری جامعه‌ی مدینه، جنگ‌ها، پیمان‌ها و رویدادهای سال‌های پایانی عمر دنبال می‌کند. متن سپس به وقایع پس از وفات پیامبر می‌رسد و خلافت ابوبکر، عمر، عثمان و علی و بعد از آن اخبار شماری از حاکمان اموی و عباسی را به‌اختصار ثبت می‌کند. در کنار این خط اصلی، مطالبی درباره‌ی خاندان پیامبر، همسران، فرزندان، صفات ایشان و نام بسیاری از افراد و قبایل هم آمده است. این اثر روایتی پیوسته از تاریخ صدر اسلام است که هم بر رخدادهای مشهور تکیه دارد و هم بر جزئیاتی که برای شناخت فضای آن دوره مهم‌ هستند.

چرا باید کتاب سیره پیغمبر (ص) و اخبار خلفا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سیره پیغمبر (ص) و اخبار خلفا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب سیر زندگی پیامبر اسلام را از ولادت تا وفات در کنار رویدادهای مهم صدر اسلام یکجا گرد آورده است.
• خواننده با ترتیب زمانی رخدادهایی مثل هجرت، غزوه‌ها، پیمان‌ها و تحولات مدینه آشنا می‌شود.
• این اثر فقط به سیره‌ی پیامبر اکتفا نمی‌کند و ادامه‌ی روایت را تا اخبار خلفای راشدین و شماری از حاکمان بعدی پیش می‌برد.
• فهرست پرجزئیات کتاب برای کسانی که به نسب‌ها، نام اشخاص، قبایل و حاضران در وقایع تاریخی توجه دارند، اطلاعات زیادی فراهم می‌کند.
• مقدمه‌ها و توضیحات همراه ترجمه، زمینه‌ای برای دیدن تفاوت برخی روایت‌ها و دقت بیشتر در گزارش‌های تاریخی به دست می‌دهد.
• این کتاب برای شناخت شیوه‌ی تاریخ‌نگاری ابن حبان و نوع انتخاب او در ثبت اخبار نیز منبع قابل‌توجهی است.

خواندن کتاب سیره پیغمبر (ص) و اخبار خلفا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب سیره پیغمبر (ص) و اخبار خلفا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ صدر اسلام که می‌خواهند رویدادهای زندگی پیامبر و دوره‌ی خلفا را پیوسته دنبال کنند.
• خوانندگانی که به سیره‌نگاری کلاسیک و شیوه‌ی ثبت اخبار در منابع کهن علاقه دارند.
• پژوهشگران و دانشجویانی که می‌خواهند درمورد نسب‌ها، قبایل، غزوه‌ها و ترتیب وقایع تاریخی اطلاعات بیشتری داشته باشند.
• مخاطبانی که می‌خواهند با یکی از روایت‌های اهل‌سنت از سیره و تاریخ آغازین اسلام آشنا شوند.
• کسانی که به مقایسه‌ی دیدگاه‌ها و توجه به حاشیه‌ها و توضیحات تحلیلی در متون تاریخی اهمیت می‌دهند.