کتاب جنبش های نافرجام

کتاب جنبش‌ های نافرجام (روایت یک دهه اعتراضات مردمی)، نوشته وینسنت بوینز و ترجمه شهریار خواجیان، روایتی تحلیلی از موج اعتراضات مردمی در فاصله‌ی سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ است؛ دوره‌ای که در بسیاری از کشورهای جهان، خیابان به یکی از مهم‌ترین عرصه‌های کنش سیاسی تبدیل شد. نویسنده باتکیه‌بر تجربه‌های میدانی، بیش از ۲۰۰ مصاحبه و بررسی نمونه‌هایی از برزیل، تونس، مصر، ترکیه، شیلی و هنگ‌کنگ، به یک پرسش اساسی می‌پردازد: چرا جنبش‌هایی که با خواسته‌هایی مانند آزادی، عدالت، مقابله با فساد و بهبود شرایط زندگی شکل گرفتند، در مواردی به نتایجی متفاوت یا حتی متضاد با خواسته‌های اولیه‌ی معترضان رسیدند؟ گروه انتشاراتی ققنوس در سال ۱۴۰۴ این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جنبش‌ های نافرجام اثر وینسنت بوینز

کتاب جنبش‌ های نافرجام (If we burn: the mass protest decade and the missing revolution)، نوشته‌ی وینسنت بوینز، اعتراضات گسترده‌ی مردمی در دهه‌ی ۲۰۱۰ را از منظری فراتر از گزارش‌های خبری بررسی می‌کند. نویسنده با آغاز از سرکوب اعتراضات در سائوپائولو، مسیر خود را به کشورهای مختلف ادامه می‌دهد و نشان می‌دهد که چگونه مسائل اقتصادی، نارضایتی اجتماعی و مطالبات سیاسی به شکل‌گیری جنبش‌های اعتراضی انجامیدند. در این میان، نقش رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، شیوه‌های سازماندهی، ایده‌ی خودانگیختگی و رابطه‌ی میان جنبش‌های خیابانی و ساختار قدرت نیز بررسی می‌شود.

وینسنت بوینز برای توضیح سرنوشت این جنبش‌ها به ریشه‌های تاریخی اعتراضات مدرن نیز بازمی‌گردد و از جنبش‌های دانشجویی، چپ نو، سیاست پیش‌انگارانه و اشغال فضاهای شهری سخن می‌گوید. از نگاه او، حضور گسترده‌ی مردم در خیابان به‌خودی‌خود به تغییر سیاسی منجر نمی‌شود. اگر انرژی اعتراضی نتواند به سازماندهی، تصمیم‌گیری جمعی و برنامه‌ای روشن برای آینده تبدیل شود، ممکن است جنبش پراکنده شود یا نیروهای دیگری نتیجه‌ی آن را به سود خود تغییر دهند.

کتاب جنبش‌ های نافرجام در دو بخش و ۲۱ فصل، در کنار تحلیل تاریخی و سیاسی، بر روایت‌های انسانی نیز تکیه دارد. وینسنت بوینز با بیش از ۲۰۰ نفر از کنشگران، سیاستمداران و افرادی که در این اعتراضات حضور داشته‌اند گفت‌وگو کرده است. این کتاب هم تصویری گسترده از تحولات سیاسی یک دهه ارائه می‌دهد هم تجربه‌ی کسانی را ثبت می‌کند که این رویدادها را از نزدیک از سر گذرانده‌اند.

خلاصه کتاب جنبش‌ های نافرجام

کتاب جنبش‌ های نافرجام با بررسی اعتراضات سائوپائولو آغاز می‌شود و سپس سرگذشت خیزش‌های مردمی در کشورهای مختلف را دنبال می‌کند. وینسنت بوینز تلاش می‌کند تا توضیح دهد چرا اعتراضاتی که با امید به تغییر شکل گرفتند، در مواردی نتوانستند به خواسته‌های اولیه‌ی خود دست یابند. او در این مسیر، پیشینه‌ی تاریخی جنبش‌های اجتماعی، نقش رسانه‌ها، سازماندهی جمعی، رهبری و رابطه‌ی میان خیابان و قدرت سیاسی را بررسی می‌کند. نتیجه‌ی این بررسی نشان می‌دهد که گستردگی و شور یک جنبش برای دستیابی به تغییر پایدار کافی نیست و چگونگی سازمان‌دهی و تبدیل مطالبات به قدرت سیاسی نیز نقشی تعیین‌کننده دارند.

چرا باید کتاب جنبش‌ های نافرجام را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب جنبش‌ های نافرجام را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب به‌جای تمرکز صرف بر لحظه‌ی اعتراض، سرنوشت سیاسی جنبش‌ها پس از شکل‌گیری را بررسی می‌کند.
• نویسنده با مقایسه‌ی نمونه‌هایی از کشورهای مختلف، امکان شناخت شباهت‌ها و تفاوت‌های جنبش‌های اعتراضی را فراهم می‌کند.
• نقش رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی در شکل‌گیری و جهت‌گیری اعتراضات به‌صورت انتقادی بررسی می‌شود.
• مفاهیمی مانند سازماندهی افقی، خودانگیختگی و سیاست پیش‌انگارانه در ارتباط با نمونه‌های واقعی توضیح داده می‌شوند.
• این کتاب نشان می‌دهد که چرا حضور گسترده‌ی مردم در خیابان لزوماً به تغییر سیاسی پایدار منجر نمی‌شود.
• روایت‌های حاصل از مصاحبه با کنشگرانْ تحلیل سیاسی کتاب را به تجربه‌های واقعی و انسانی پیوند می‌دهد.

خواندن کتاب جنبش های نافرجام را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب جنبش‌ های نافرجام به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ سیاسی و اجتماعی جهان در دهه‌ی ۲۰۱۰.
• کسانی که می‌خواهند سازوکار شکل‌گیری و سرنوشت جنبش‌های اعتراضی را بهتر بشناسند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های علوم سیاسی، جامعه‌شناسی و مطالعات جنبش‌های اجتماعی.
• مخاطبانی که به نقش رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی در کنش جمعی علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند پیامدهای سیاسی اعتراضات مردمی را فراتر از روایت‌های خبری بررسی کنند.

درباره وینسنت بوینز

وینسنت بوینز، متولد ۱۱ ژوئن ۱۹۸۴، روزنامه‌نگار و نویسنده‌ی آمریکایی است که بیشتر فعالیت حرفه‌ای خود را به سیاست بین‌الملل، اقتصاد جهانی و تحولات فرهنگی اختصاص داده است. او پس از تحصیل در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، کارشناسی ارشد اقتصاد سیاسی بین‌الملل را از مدرسه‌ی اقتصاد لندن دریافت کرد و فعالیت روزنامه‌نگاری خود را با کار در برلین و ونزوئلا آغاز کرد. بوینز از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۶ خبرنگار لس‌آنجلس تایمز در برزیل بود و در جریان اعتراضات گسترده‌ی سال ۲۰۱۳ این کشور به‌طور مستقیم آن‌ها را پوشش داد. او همچنین برای روزنامه‌ی فولیا د سائوپائولو گزار‌ش‌هایی درباره‌ی تحولات سیاسی و اجتماعی برزیل منتشر کرد.

بوینز در سال ۲۰۱۷ به جاکارتا رفت و به‌عنوان خبرنگار واشینگتن پست تحولات جنوب شرق آسیا را پوشش داد. نخستین کتاب او، روش جاکارتا، در سال ۲۰۲۰ منتشر شد و با استفاده از اسناد ازطبقه‌بندی‌خارج‌شده، منابع آرشیوی و روایت شاهدان، نقش ایالات متحده در سرکوب و کشتار نیروهای چپ‌گرا و ملی‌گرا در اندونزی و دیگر کشورهای جهان سوم در دوران جنگ سرد را بررسی کرد.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

آثار و فعالیت‌های روزنامه‌نگارانه‌ی وینسنت بوینز جوایزی از باشگاه مطبوعات لس‌آنجلس، جایزه‌ی لورنزو ناتالی و باشگاه مطبوعات برون‌مرزی را دریافت کرده‌اند.

بخشی از کتاب جنبش های نافرجام

«اختراع خط و چاپ، و سپس عکاسی ــ و سرانجام توسعهٔ فناوریِ بازتولید صدا و تصاویر متحرک ــ همگی جهش‌هایی بودند که عمیقاً جامعهٔ انسانی را دگرگون کردند. در واقع، این احتمال وجود دارد که ایدهٔ «ملت» با استیلای دستگاه چاپ مرتبط بوده باشد. اکنون عجیب است اگر یادآوری کنیم که در بخش عمدهٔ تاریخ بشر، ما فقط چیزی را می‌توانستیم ببینیم که مستقیماً در مقابل چشمانمان قرار داشت، و تنها زبانی که می‌توانستیم بفهمیم بایستی به واسطهٔ تارهای صوتی زنده در چندمتری گوشمان تولید می‌شد. به تعبیر دقیق‌تر، اندام‌های ما به نحوی تکامل پیدا کرده بودند که می‌توانستند چنین چیزهایی را تجربه کنند. «نشان دادنِ» خود به کل کشور با یک راهپیمایی اعتراضی، اگر فقط بخش ناچیزی از جمعیت قرار بود آن را ببیند، چندان منطقی به نظر نمی‌رسید و حکمرانان به‌سادگی از کنار آن می‌گذشتند.»