کتاب هایدگر در افق تاریخی ما

کتاب هایدگر در افق تاریخی ما (به ضمیمه ذات آزادی اثر مارتین هایدگر)، نوشته بیژن عبدالکریمی، به مسئله‌ی مواجهه‌ی جامعه‌ی فکری ایران با اندیشه‌ی مارتین هایدگر می‌پردازد و نشر نقد فرهنگ در سال ۱۳۹۵ آن را منتشر کرده است. نویسنده در این کتاب،‌ با بررسی چگونگی ورود اندیشه‌های این فیلسوف آلمانی به ایران، زمینه‌های تاریخی و فکری این مواجهه را بررسی می‌کند و نسبت آن را با تجربه‌ی مدرنیته و وضعیت تفکر معاصر در ایران به بحث می‌گذارد. عبدالکریمی خوانش‌های مختلف از هایدگر را مرور می‌کند و می‌کوشد امکان گفت‌وگو میان میراث فکری و معنوی گذشته و عقلانیت جهان جدید را بررسی کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب هایدگر در افق تاریخی ما اثر بیژن عبدالکریمی

کتاب هایدگر در افق تاریخی ما مجموعه‌ای از مقالات و گفت‌وگوهای بیژن عبدالکریمی درباره‌ی جایگاه هایدگر در فضای فکری ایران است. پرسش اصلی کتاب این است که چرا اندیشه‌ی هایدگر در ایران اهمیت پیدا کرد و این مواجهه چه نسبتی با مسئله‌ی مدرنیته دارد. نویسنده برای پاسخ به این پرسش، مسیر ورود اندیشه‌های غربی به ایران و نقش چهره‌هایی مانند هانری کربن و احمد فردید را بررسی می‌کند و در ادامه به نقد هایدگر از مدرنیته و مسئله‌ی نیهیلیسم می‌پردازد.

بیژن عبدالکریمی به نخستین مواجهه‌های روشنفکران ایرانی با اندیشه‌ی غربی و شکل‌گیری مفهوم غرب‌زدگی می‌پردازد. از نگاه او، بحث درباره‌ی هایدگر در ایران از مسائل سیاسی و ایدئولوژیک جدا نیست و برای فهم آن باید زمینه‌ی تاریخی این مناقشات را نیز در نظر گرفت. کتاب هایدگر در افق تاریخی ما در نهایت به این پرسش می‌رسد که در جهان معاصر، چگونه می‌توان میان دستاوردهای عقلانیت جدید و امکان تداوم حیات معنوی ارتباط برقرار کرد.

خلاصه کتاب هایدگر در افق تاریخی ما

کتاب هایدگر در افق تاریخی ما رابطه‌ی میان اندیشه‌ی هایدگر و تحولات فکری ایران معاصر را بررسی می‌کند. بیژن عبدالکریمی توضیح می‌دهد که آشنایی ایرانیان با هایدگر از مسیرهایی مانند فعالیت‌های هانری کربن شکل گرفت و از همان ابتدا با تلاش برای یافتن نسبتی میان فلسفه‌ی غرب و سنت فلسفی و معنوی شرق همراه بود. در ادامه، نویسنده خوانش‌های معنوی، دانشگاهی و ایدئولوژیک از هایدگر را از یکدیگر تفکیک می‌کند و نشان می‌دهد که هرکدام با چه زمینه‌ای در فضای فکری ایران شکل گرفته‌اند.

مسئله‌ی نیهیلیسم و پیامدهای آن برای انسان معاصر نیز جایگاه مهمی در کتاب دارد. بیژن عبدالکریمی با بررسی نقد هایدگر به جهان مدرن، به امکان‌های تفکر در شرایطی می‌پردازد که بسیاری از ارزش‌ها و مبانی سنت دستخوش تغییر شده‌اند. او همچنین برداشت‌های ساده‌انگارانه از مفهوم غرب‌زدگی را بررسی می‌کند و خودآگاهی انسان به محدودیت‌ها و شرایط وجودی‌اش را یکی از زمینه‌های مهم برای ادامه‌ی تفکر می‌داند.

چرا باید کتاب هایدگر در افق تاریخی ما را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب هایدگر در افق تاریخی ما را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مسیر ورود اندیشه‌ی هایدگر به فضای فکری ایران و زمینه‌های تاریخی این جریان را بررسی می‌کند.
• این اثر به ریشه‌های فکری بحث غرب‌زدگی و مناقشات پیرامون مدرنیته در ایران معاصر می‌پردازد.
• این کتاب برای آشنایی با برداشت‌های مختلف از هایدگر و نسبت آن‌ها با جریان‌های فکری ایران، منبعی مناسب است.
• این اثر مسئله‌ی نیهیلیسم و نسبت آن با وضعیت انسان و تفکر در جهان معاصر را بررسی می‌کند.
• این کتاب امکان گفت‌وگو میان میراث فکری و معنوی گذشته و مسائل جهان جدید را به بحث می‌گذارد.

خواندن کتاب هایدگر در افق تاریخی ما را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب هایدگر در افق تاریخی ما به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به فلسفه‌ی معاصر و تاریخ جریان‌های فکری در ایران.
• پژوهشگران و دانشجویانی که درباره‌ی غرب‌زدگی، مدرنیته و نسبت ایران با اندیشه‌ی غربی مطالعه می‌کنند.
• دانشجویان رشته‌های فلسفه، علوم اجتماعی و تاریخ اندیشه‌.
• خوانندگانی که به اندیشه‌ی هایدگر، مسئله‌ی نیهیلیسم و وضعیت تفکر در جهان معاصر علاقه دارند.

درباره بیژن عبدالکریمی

بیژن عبدالکریمی، متولد ۱۳۴۲ در تهران، فیلسوف، نویسنده و استاد دانشگاه ایرانی است. او تحصیلات خود را در رشته‌ی فلسفه در دانشگاه تهران آغاز کرد و در سال‌های ۱۳۶۷ و ۱۳۷۳ به‌ترتیب مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را گرفت. عبدالکریمی در سال ۱۳۸۰ با دفاع از رساله‌ای با عنوان نقد سوبژکتیویسم کانتی از منظر هایدگر، دکتری فلسفه‌ی غرب را از دانشگاه مسلمان علیگر در هند دریافت کرد.

فلسفه‌ی هایدگر، فلسفه‌ی فرهنگ و فلسفه‌ی سیاسی از مهم‌ترین حوزه‌های پژوهشی عبدالکریمی هستند. او در مسیر مطالعات فلسفی خود از اندیشه‌ی متفکرانی مانند مارتین هایدگر، هگل، کارل مارکس، علی شریعتی، احمد فردید و رضا داوری اردکانی تأثیر پذیرفته است. بازخوانی اندیشه‌ی متفکرانی چون شریعتی و فردید نیز جایگاه مهمی در آثار او دارد. بخش قابل‌توجهی از نوشته‌های عبدالکریمی به مسائل فلسفه‌ی معاصر، نسبت شرق و غرب، مدرنیته، تفکر دینی و جایگاه فلسفه در جهان امروز اختصاص دارد.

عبدالکریمی سال‌ها به‌عنوان دانشیار گروه فلسفه‌ی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال فعالیت کرده است. او از منتقدان جدی سیاسی‌شدن فرهنگ، علوم انسانی اسلامی و سیاست اسلامی‌سازی دانشگاه‌هاست. عبدالکریمی در حوزه‌ی اندیشه‌ی دینی نیز دیدگاه برخی صاحب‌نظران، از جمله عبدالکریم سروش، مصطفی ملکیان و محمد مجتهد شبستری، درباره‌ی متون مقدس را نقد کرده است.

از آثار شناخته‌شده‌ی عبدالکریمی می‌توان به کتاب‌هایی مانند هایدگر و استعلا، ما و جهان نیچه‌ای، هایدگر در ایران، شریعتی و تفکر آینده‌ی ما، پایان تئولوژی، دن‌کیشوت‌های ایرانی و در جستجوی معاصریت اشاره کرد.

بخشی از کتاب هایدگر در افق تاریخی ما

«طرح پژوهشی «هایدگر در ایران» در صدد نقد و بررسی چگونگی حضور تفکر هایدگر در ایران و تأثیر آن بر تاریخ تفکر معاصر ما ایرانیان و بحث و گفت‌گو دربارهٔ پرسش‌های بسیار متعددی است که پیرامون این موضوع وجود دارد. بحث از هایدگر و نقش تفکر وی در ایران نه ناشی از یک حساسیت محض نظری یا کنجکاوی صرف آکادمیک بلکه برخاسته از ضرورت بنیادی‌تری است، و آن اینکه چگونه می‌توان در جهان معاصر به درک شایسته‌ای از جهان و هستی دست یافت که به تعارضات، آشفتگی‌ها و بی‌سروسامانی درونی عالَم ویران شدهٔ ما وحدت و انتظامی دوباره بخشد. آیا هایدگر و آن دسته از اندیشمندان ایرانی که بر تفکر این متفکر بزرگ آلمانی تأکید ورزیده‌اند به ما در رهایی از تعارضات و تناقضات‌مان یاری رسانیده‌اند، یا وضعیت را آشقته‌تر و پرابهام‌تر ساخته‌اند، یا آنکه مسأله پیچیده‌تر و غامض‌تر از آن است که بتوان پاسخی قطعی و یکسویه به این پرسش عرضه کرد؟»