کتاب تفکر به منزله کنش سیاسی

کتاب تفکر به منزله کنش سیاسی نوشته بیژن عبدالکریمی است و نشر نقد فرهنگ در سال ۱۳۹۸ آن را منتشر کرده است. این کتاب از نسبت میان تفکر فلسفی و مسائل سیاسی و اجتماعی آغاز می‌کند و می‌کوشد تا نشان دهد پرسش‌گری فلسفی می‌تواند راهی برای مداخله در عرصه‌ی عمومی باشد. بحث‌های کتاب موضوعاتی مانند سیاست‌زدگی، جهانی‌شدن، سکولاریسم، بی‌اعتمادی عمومی، اعتدال، ناسیونالیسم و توسعه را در بر می‌گیرند و در همه‌ی آن‌ها یک دغدغه‌ی مشترک دنبال می‌شود: شناخت ریشه‌های تاریخی و فکری بحران‌ها پیش از رسیدن به داوری درباره‌ی آن‌ها. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تفکر به منزله کنش سیاسی اثر بیژن عبدالکریمی

کتاب تفکر به منزله کنش سیاسی، نوشته‌ی بیژن عبدالکریمی، مجموعه‌ای از جستارها و گفت‌وگوهای اندیشه‌محور است که رابطه‌ی تفکر فلسفی با حیات سیاسی و اجتماعی را بررسی می‌کند. نویسنده در این کتاب، به این تصور رایج می‌پردازد که فلسفه دانشی انتزاعی و جدا از مسائل واقعی جامعه است و در برابر آن، از نقش پرسش‌گری فلسفی در فهم مسائل عمومی دفاع می‌کند. از نگاه او، سنجیدن مفروضات، آشکارکردن پیش‌فرض‌ها و گشودن راه‌های تازه برای فهم مسائل، می‌تواند صورتی از کنش سیاسی باشد؛ کنشی که به‌جای واکنش‌های شتاب‌زده، به سراغ بنیان‌های فکری، تاریخی و فرهنگی بحران‌ها می‌رود. این کتاب تحلیلی و مسئله‌محور است و در سراسر آن این پرسش دنبال می‌شود که چگونه مناقشات سیاسی و اجتماعی در بستر شرایط تاریخی و فکری یک جامعه شکل می‌گیرند و چه عواملی به سطحی‌شدن این مناقشات دامن می‌زنند.

کتاب تفکر به منزله کنش سیاسی در هفت فصل‌، موضوعاتی مانند سیاست‌زدگی، جهانی‌شدن، چالش سکولاریسم در فرهنگ امروز ایران، بی‌اعتمادی عمومی، اعتدال‌گرایی، ناسیونالیسم، آینده‌نگری و توسعه را بررسی می‌کند. بیژن عبدالکریمی در بررسی این موضوعات به مفاهیمی مانند امر سیاسی، جامعه، سنت، مدرنیته و هویت می‌پردازد و معنای آن‌ها را در بستر تاریخی ایران دنبال می‌کند. یکی از ویژگی‌های کتاب تغییر زاویه‌ی نگاه به مسائل روز است؛ به این معنا که رخدادها در کنار مناسبات قدرت، از منظر زیست‌جهان، زبان، تاریخ، نهادها و افق‌های فکری نیز بررسی می‌شوند. کتاب از این مسیر مجموعه‌ای از پرسش‌های دشوار را پیش روی خواننده می‌گذارد؛ پرسش‌هایی درباره‌ی رابطه‌ی جامعه و قدرت، نسبت سنت و جهان جدید و امکان یافتن زبانی برای فهم وضعیت کنونی.

خلاصه کتاب تفکر به منزله کنش سیاسی

کتاب تفکر به منزله کنش سیاسی بر این ایده استوار است که فهم بحران‌های سیاسی و اجتماعی به بررسی زمینه‌های تاریخی، فرهنگی و فکری آن‌ها نیاز دارد. بیژن عبدالکریمی در فصل‌های مختلف موضوعاتی مانند سیاست‌زدگی، بی‌اعتمادی عمومی، دوپارگی اجتماعی، سکولاریسم، جهانی‌شدن و توسعه را بررسی می‌کند و ریشه‌های شکل‌گیری آن‌ها را در سطحی گسترده‌تر دنبال می‌کند. او در این مسیر به پیش‌فرض‌ها و مفاهیمی توجه دارد که بر شکل‌گیری مناقشات سیاسی و اجتماعی اثر می‌گذارند. حرف اصلی نویسنده این است که تفکر فلسفی با طرح پرسش‌های بنیادی و تغییر زاویه‌ی نگاه به مسائل، می‌تواند در شکل‌دادن به فهم عمومی از وضعیت جامعه نقش داشته باشد.

چرا باید کتاب تفکر به منزله کنش سیاسی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تفکر به منزله کنش سیاسی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رابطه‌ی میان تفکر فلسفی و امر سیاسی را بررسی می‌کند و به نقش پرسش‌گری در فهم مسائل عمومی می‌پردازد.
• خواندن این کتاب به مخاطب کمک می‌کند موضوعاتی مانند سیاست‌زدگی، سکولاریسم، جهانی‌شدن و بی‌اعتمادی عمومی را در زمینه‌ای تاریخی و اجتماعی بررسی کند.
• این اثر مفاهیم و مسائل اجتماعی را در پیوند با تاریخ، فرهنگ، زبان، نهادها و تجربه‌ی زیسته‌ی جامعه بررسی می‌کند.
• کتاب درباره‌ی دوپارگی‌های فکری و اجتماعی در ایران پرسش‌هایی جدی و قابل‌تأمل مطرح می‌کند.
• این اثر برای کسانی که درباره‌ی توسعه، اعتدال و رابطه‌ی سنت و مدرنیته مطالعه می‌کنند، موضوعات متنوعی برای تأمل و بحث فراهم می‌کند.

خواندن کتاب تفکر به منزله کنش سیاسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تفکر به منزله کنش سیاسی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به بررسی رابطه‌ی فلسفه و سیاست و نقش تفکر در عرصه‌ی عمومی علاقه دارند.
• علاقه‌مندان به مسائل فکری و اجتماعی ایران که می‌خواهند زمینه‌های تاریخی و فرهنگی بحران‌های معاصر را بهتر بشناسند.
• دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های فلسفه، علوم سیاسی، جامعه‌شناسی و مطالعات فرهنگی.
• کسانی که درباره‌ی جهانی‌شدن، سکولاریسم، توسعه و ناسیونالیسم پرسش دارند.
• مخاطبانی که به کتاب‌های تحلیلی و مسئله‌محور درباره‌ی جامعه، سیاست و فرهنگ ایران علاقه‌مندند.

درباره بیژن عبدالکریمی

بیژن عبدالکریمی متولد ۱۳۴۲ در تهران، فیلسوف، نویسنده و استاد دانشگاه ایرانی است. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته‌ی فلسفه در دانشگاه تهران آغاز کرد و دوره‌ی کارشناسی و کارشناسی ارشد را به‌ترتیب در سال‌های ۱۳۶۷ و ۱۳۷۳ به پایان رساند. عبدالکریمی در سال ۱۳۸۰ با دفاع از رساله‌ای با عنوان نقد سوبژکتیویسم کانتی از منظر هایدگر، مدرک دکتری فلسفه‌ی غرب را از دانشگاه مسلمان علیگر در هند دریافت کرد.

حوزه‌ی اصلی پژوهش‌های عبدالکریمی فلسفه‌ی هایدگر، فلسفه‌ی فرهنگ و فلسفه‌ی سیاسی است. او در جریان مطالعات فلسفی خود از اندیشه‌ی متفکرانی همچون علی شریعتی، احمد فردید، رضا داوری اردکانی، مارتین هایدگر، کارل مارکس و هگل تأثیر پذیرفته است. عبدالکریمی همچنین بر بازخوانی سنت فکری متفکرانی مانند شریعتی و فردید تأکید دارد و بخش مهمی از آثارش به مسائل فلسفه‌ی معاصر، نسبت شرق و غرب، مدرنیته، تفکر دینی و جایگاه فلسفه در جهان معاصر اختصاص دارد.

عبدالکریمی سال‌ها به‌عنوان دانشیار گروه فلسفه‌ی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال فعالیت کرد. او از منتقدان جدی نگاه سیاسی به فرهنگ، علوم انسانی اسلامی و سیاست اسلامی‌سازی دانشگاه‌هاست. عبدالکریمی همچنین دیدگاه صاحب‌نظرانی چون عبدالکریم سروش، مصطفی ملکیان و محمد مجتهد شبستری درباره‌ی متون مقدس را نقد کرده است.

از آثار شناخته‌شده‌ی عبدالکریمی می‌توان به کتاب‌هایی مانند هایدگر و استعلا، ما و جهان نیچه‌ای، هایدگر در ایران، شریعتی و تفکر آینده‌ی ما، پایان تئولوژی، دن‌کیشوت‌های ایرانی و در جستجوی معاصریت اشاره کرد. پژوهش‌ها و آثار او عمدتاً حول مسائل فلسفه‌ی معاصر، تفکر هایدگری، فلسفه‌ی سیاسی، فرهنگ و نسبت سنت و جهان جدید شکل گرفته‌اند.

بخشی از کتاب تفکر به منزله کنش سیاسی

«بی‌اعتمادی اجتماعی هزینه‌های بسیار سنگینی را در پی داشته است. در‌واقع، وقتی مردم اعتمادشان را از دست می‌دهند، با برنامه‌های قدرت سیاسی و برنامه‌های در نظر گرفته شده در راستای توسعه، همکاری نمی‌کنند. به‌عنوان مثال، اگر کشور با پدیده کم‌آبی مواجه است، مردم برای همکاری و کاهش مصرف آب در حوزه‌های گوناگون کشاورزی، صنعت و زندگی فردی رغبتی از خود نشان نمی‌دهند یا حتی بر اساس تلاش در جهت کسب منافع فردی و نه منافع ملی و اجتماعی، نظم نظام اقتصادی کشور را بر هم می‌زنند، مثل مورد هجوم مردم به بازار ارز بعد از تحریم‌های اخیر ترامپ. همچنین، وقتی مردم به نظام اعتماد نکنند، دستگاه دیپلماسی نمی‌تواند در صحنه و روابط بین‌الملل با اعتماد به نفس لازم نقش خود را، آن طور که باید، ایفا کند. آسیب دیگر و آنچه که به‌شدت نگران‌کننده است، این است که مردم اعتمادشان را به رسانه‌های ملی از دست داده‌اند و به رسانه‌های خارجی و بیگانه رجوع می‌کنند و این فرصتی برای بیگانگان است تا بتوانند افکار عمومی در جامعه ما را بر اساس توقع‌ها و برنامه‌های خود به هر سمت و سویی که می‌خواهند، سوق دهند.»