کتاب بیمار انگلیسی

کتاب بیمار انگلیسی (The English Patient) نوشته مایکل اونداتیه، روایتی عمیق و تأثیرگذار از روزهای پایانی جنگ جهانی دوم در ویلایی مخروبه در ایتالیاست؛ جایی که سرنوشت چهار انسان آسیب‌دیده از جنگ با رازهایی از عشق، هویت و خاطرات صحرا به یکدیگر گره می‌خورد. نیلوفر سرحدی این رمان را ترجمه و انتشارات جمهوری آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بیمار انگلیسی

کتاب بیمار انگلیسی نوشته‌ی مایکل اونداتیه رمانی تاریخی و درام است که روزهای پایانی جنگ جهانی دوم را بستر روایت خود قرار داده است. داستان در یک صومعه و ویلای ییلاقی مخروبه به نام سان‌گیرلامو در تپه‌های شمال فلورانس می‌گذرد. این فضا، مکانی آسیب‌دیده از بمباران و پر از تله‌های انفجاری و مین‌های به‌جامانده از ارتش آلمان است که پناهگاهی برای انسان‌های سرگردان به شمار می‌آید. شخصیت محوری، خلبانی به‌شدت سوخته و بی‌نام‌ونشان است که تنها با عنوان بیمار انگلیسی شناخته می‌شود؛ مردی که حافظه‌اش پر از تکه‌های گمشده از صحرای شمال آفریقا، بادهای بیابان، نقشه‌های باستانی و عشقی فراموش‌نشدنی است. هانا، پرستار جوان بیست‌ساله‌ی کانادایی که بار روانی مرگ عزیزان و آسیب‌دیدگان جنگ او را درهم‌شکسته است، از بازگشت به خانه سر باز می‌زند تا به مراقبت از این مرد ناشناس بپردازد.

کتاب بیمار انگلیسی با ورود کاراواجیو، دوست قدیمی پدر هانا و سارقی زبردست که در جریان جنگ انگشتانش بریده شده و روحی زخمی دارد، ابعاد تازه‌ای پیدا می‌کند. مایکل اونداتیه در این اثر با پرداختن به لایه‌های پنهان رنج‌های جسمی و روحی قربانیان جنگ، تقابل میان خاطره و فراموشی را آشکار می‌سازد. زبان کتاب سرشار از تصویرسازی‌های دقیق از اقلیم صحرا، دگرگونی‌های روانی شخصیت‌ها و سکوت حاکم بر بازماندگان است. فضای کتاب خواننده را به سفری میان جغرافیای سوزان آفریقا و دیوارهای ترک‌خورده‌ی عمارت‌های ایتالیا می‌برد و موقعیتی ملموس از فقدان، تعلق و بقا خلق می‌کند.

خلاصه داستان بیمار انگلیسی

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

در ماه‌های پایانی جنگ جهانی دوم در ایتالیا، پرستاری جوان به نام هانا تصمیم می‌گیرد در صومعه‌ای نیمه‌ویران بماند تا از بیماری مجهول‌الهویه با بدنی سوخته و چهره‌ای ناشناخته پرستاری کند. بیمار که به او لقب بیمار انگلیسی داده‌اند، روزگار خود را با مرفین و یادآوری تصاویری محو از پرواز بر فراز صحرای آفریقا و قبایل بدوی می‌گذراند. با ورود کاراواجیو، جاسوس و دزدی که دستانش بر اثر شکنجه ناقص شده است، پرده از رازهای هویت این خلبان ناشناس و گذشته‌ی پرماجرایش در بیابان برداشته می‌شود. 

داستان بیمار انگلیسی با بازخوانی کتاب‌ها و بازیابی خاطراتی پررمزوراز از عشقی نافرجام و پیوندهای انسانی در بستری از ویرانی‌های جنگ پیش می‌رود.

چرا باید کتاب بیمار انگلیسی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب بیمار انگلیسی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری ژرف از پیامدهای روانی و جسمی جنگ جهانی دوم بر زندگی بازماندگان ارائه می‌دهد.
• این کتاب پیوند پیچیده‌ی میان هویت، حافظه و التیام زخم‌های روحی را واکاوی می‌کند.
• این کتاب به شناخت ملموس پیوند میان تاریخ، جغرافیا و سرنوشت انسان‌ها کمک می‌کند.
• این اثر ویژگی‌های بارزی چون لحن شاعرانه، فضاسازی‌های گیرا و شخصیت‌پردازی‌های عمیق دارد.

خواندن کتاب بیمار انگلیسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب بیمار انگلیسی برای این گروه‌ها مناسب است:

• علاقه‌مندان به رمان‌های تاریخی و درام‌های روان‌شناختی با محوریت جنگ جهانی دوم.
• خوانندگانی که به داستان‌هایی درباره‌ی رازهای هویتی و بازخوانی گذشته علاقه دارند.
• کسانی که به روایت‌های شخصیت‌محور و فضاسازی‌های داستانی علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند روایتی از درد، تنهایی و پیوندهای انسانی در دل ویرانی‌ها را بخوانند.

درباره مایکل اونداتیه

مایکل اونداتیه (Michael Ondaatje) (متولد ۱۹۴۳ در سری‌لانکا)، رمان‌نویس، شاعر، مقاله‌نویس و فیلم‌ساز کانادایی است. او پس از مهاجرت به انگلستان و سپس سکونت در کانادا در اوایل دهه‌ی ۱۹۶۰، مدارک تحصیلی خود را از دانشگاه‌های تورنتو و کوئینز دریافت کرد و سال‌ها به تدریس ادبیات انگلیسی در کالج گلندون دانشگاه یورک پرداخت. ویژگی قلم اونداتیه در تلفیق نثر شاعرانه، روایت‌های غیرخطی چندتکه و موشکافی در مسائلی چون حافظه، پیامدهای جنگ، هویت، تبعید و تاریخ فرودستان متجلی است.

شهرت اونداتیه با رمان «بیمار انگلیسی» رقم خورد؛ اثری که بر برنده‌ی جایزه‌ی بوکر شد. از دیگر آثار او می‌توان به رمان‌های «در پوست شیر» (روایتی از کارگران مهاجر در ساخت تورنتو)، «شبح آنیل» (با محوریت بحران‌های حقوق بشری و جنگ داخلی سری‌لانکا)، «میز گربه‌ها» و «چراغ جنگی» اشاره کرد. آثار ناداستان وی همچون کتاب تجربی «مجموعه‌کارهای بیلی د کید» (۱۹۷۰) و خودزندگی‌‌نامه‌ی شاعرانه‌ی «در خانواده می‌گذرد» (۱۹۸۲) نیز از نمونه‌های شاخص ادبیات چندرگه و آوانگارد معاصر به شمار می‌روند؛ اونداتیه به‌پاس این دستاوردها بالاترین نشان افتخار مدنی کانادا (نشان CC) را از آن خود کرده است.

جوایز و افتخارات کتاب بیمار انگلیسی

• برنده‌ی جایزه‌ی بوکر (سال ۱۹۹۲)
• برنده‌ی جایزه‌ی ادبی Governor General (سال ۱۹۹۲)
• برنده‌ی جایزه‌ی کتاب Trillium (سال ۱۹۹۳)
• برنده‌ی جایزه‌ی طلایی من بوکر (سال ۲۰۱۸)

اقتباس‌ها از کتاب بیمار انگلیسی

آنتونی مینگلا، کارگردان مشهور هالیوودی، در سال ۱۹۹۶ این رمان را دست‌مایه‌ی اقتباسی قرار داد و فیلمی سینمایی با همین عنوان بر اساس آن ساخت. در این فیلم رالف فاینز، کریستین اسکات توماس، ویلم دفو و ژولیت بینوش بازی می‌کردند. این اثر تحسین‌شده برنده‌ی نُه جایزه‌ی اسکار، از جمله بهترین فیلم شد.

بخشی از کتاب بیمار انگلیسی

«زن در محوطهٔ باغ ايستاده بود و به دوردست‌ها می‌نگريست. دگرگونی هوا را حس می‌کرد، انگار تندباد ديگری در راه است و درختان سرو را به رقص درآورده است. نگاهش را برمی‌گرداند و به سمت خانهٔ بالای تپه حرکت می‌کند و در حالی ‌که از پرچين بالا می‌رود، اولين قطره‌های باران را روی بازويش حس می‌کند. بعد عبور از ايوان، به‌سرعت وارد خانه شد.

بدون لحظه‌ای درنگ در آشپزخانه، از راه‌پله تاريک بالا می‌رود و وارد يک راهروی طولانی می‌شود که در انتهای آن باريکه نوری از در نيمه‌باز اتاق تابيده و آن را روشن کرده است.

به اتاق ديگری که منتهی به باغ است وارد می‌شود؛ اين باغ در و ديوارش پوشيده از سايهٔ شاخ و برگ درختان است و نقاشی‌هايی که بر سقف و ديوارش کشيده شده است، مردی روی تخت دراز کشيده و بدنش نسيم خنکی را حس می‌کند. به ‌محض آن‌که زن وارد اتاق می‌شود، سرش را ‌آرام به سمت او برمی‌گرداند.

بدن سياه مرد را هر چهار روز يک‌بار شست‌وشو می‌دهد و اين‌کار را از پاهای سوخته و کبودش شروع می‌کند. تکه پارچه‌ای را خيس می‌کند و آب را روی زانوهايش می‌ريزد. به زمزمه‌های زير لبش گوش می‌کند و لبخندش را می‌بيند. سوختگی بالای ساق پاهايش شديدتر است. استخوان‌هايی که از گوشت بيرون زده‌اند و از شدت سوختگی گوشت بدنش بنفش شده‌اند'ماه‌هاست زن از او پرستاری می‌کند. مرد برايش حکم يک قديس را دارد. قديسی نوميدوار. مرد به آرامی دراز کشيده و به شاخ و برگ‌های نقاشی شده روی سقف اتاق نگاه می‌کند که سايبانی از شاخه‌هاست وپشت آن، آبی آسمان نمايان است.»