کتاب توسعه اقتصادی

کتاب توسعه اقتصادی نوشته مایکل پی. تودارو و استیون سی. اسمیت و ترجمه حمیدرضا ارباب است که نشر نی آن را منتشر کرده است. این اثر به یکی از پرسش‌های ماندگار اقتصاد می‌پردازد: چرا بعضی کشورها از فقر فاصله می‌گیرند و بعضی دیگر همچنان با نابرابری، کمبود زیرساخت، بحران‌های جمعیتی و ضعف نهادی دست‌وپنجه نرم می‌کنند؟ کتاب با کنار هم گذاشتن نظریه، داده، نمونه‌های جهانی و بحث‌های سیاستی، تصویری گسترده از توسعه و موانع آن ارائه می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب توسعه اقتصادی

کتاب توسعه اقتصادی نوشته مایکل پی. تودارو و استیون سی. اسمیت، متنی دانشگاهی و درعین‌حال مسئله‌محور درباره تفاوت سطح زندگی، ریشه‌های فقر، مسیرهای رشد و نسبت میان اقتصاد و نهادهای اجتماعی است. نویسندگان توسعه را فقط افزایش درآمد نمی‌بینند و آن را در پیوند با آموزش، سلامت، آزادی انتخاب، برابری، کیفیت حکمرانی و امکان مشارکت اجتماعی بررسی می‌کنند. از همان فصل‌های آغازین، بحث از مقایسه‌ی کشورها و گروه‌های درآمدی شروع می‌شود و بعد به این پرسش می‌رسد که چرا شکاف میان جوامع تا این اندازه عمیق است و چه عواملی آن را بازتولید می‌کند.
این کتاب در ۱۲ فصل ترجمه‌شده، دامنه‌ی گسترده‌ای از موضوعات را پوشش می‌دهد؛ از اقتصاد توسعه‌ی تطبیقی، نظریه‌های کلاسیک رشد و الگوهای معاصر توسعه‌نیافتگی گرفته تا فقر، نابرابری، رشد جمعیت، مهاجرت روستا به شهر، سرمایه‌ی انسانی، محیط‌زیست، نقش دولت، بازار و جامعه‌ی مدنی. در فصل‌های مختلف، نویسندگان فقط به طرح نظریه‌ها بسنده نمی‌کنند و آن‌ها را کنار داده‌های آماری، نمونه‌های منطقه‌ای و بحث‌های سیاستی می‌گذارند تا نشان دهند هر مسئله‌ی توسعه‌ای در جهان واقعی چه صورت‌بندی پیچیده‌ای پیدا می‌کند.
این کتاب همچنین بر چند ایده‌ی محوری تکیه دارد: توسعه به‌مثابه گسترش قابلیت‌ها، اهمیت سنجش رفاه فراتر از درآمد، نقش زنان در شکستن چرخه‌ی فقر، و پیوند میان رشد اقتصادی و کیفیت زندگی. در متن کتاب، اهداف توسعه‌ی پایدار، شاخص توسعه‌ی انسانی، مسئله‌ی فقر چندبعدی و چالش‌های محیط‌زیستی نیز جای مهمی دارند. همین ترکیب باعث شده این کتاب فقط برای فهم مفاهیم پایه‌ی اقتصاد توسعه مفید نباشد، بلکه برای دنبال‌کردن مناقشه‌های اصلی این حوزه هم چارچوبی روشن فراهم کند.

خلاصه کتاب توسعه اقتصادی

کتاب توسعه اقتصادی تصویری چندبعدی از توسعه ارائه می‌کند و نشان می‌دهد که رشد اقتصادی به‌تنهایی برای توضیح رفاه، کاهش فقر یا بهبود کیفیت زندگی کافی نیست. نویسندگان از مقایسه‌ی کشورها و گروه‌های درآمدی آغاز می‌کنند و سپس به سراغ نظریه‌های رشد، علل توسعه‌نیافتگی، نابرابری، فقر چندبعدی، جمعیت، شهرنشینی، آموزش، سلامت، کشاورزی، محیط‌زیست و تجارت بین‌الملل می‌روند.
هسته‌ی اصلی بحث آن است که توسعه زمانی معنا پیدا می‌کند که انسان‌ها امکان انتخاب بیشتر، دسترسی بهتر به آموزش و سلامت، امنیت معیشتی و مشارکت اجتماعی داشته باشند. کتاب در کنار طرح مفاهیم، مدام این سؤال را پیش می‌کشد که کدام سیاست‌ها و کدام نهادها می‌توانند مسیر توسعه را هموارتر کنند.

چرا باید کتاب توسعه اقتصادی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب توسعه اقتصادی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب توسعه را فقط با شاخص درآمد توضیح نمی‌دهد و آن را در پیوند با سلامت، آموزش، آزادی و نابرابری بررسی می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند تفاوت میان رشد اقتصادی و بهبود واقعی سطح زندگی را دقیق‌تر درک کند.
• این اثر موضوعات اصلی اقتصاد توسعه را در یک مجموعه‌ی به‌هم‌پیوسته کنار هم می‌گذارد؛ از فقر و جمعیت تا محیط‌زیست و تجارت بین‌الملل.
• کتاب به فهم این مسئله کمک می‌کند که چرا برخی کشورها مسیر رشد را سریع‌تر طی می‌کنند و برخی در دام فقر و ضعف نهادی می‌مانند.
• بحث‌های مربوط به اهداف توسعه‌ی پایدار و شاخص‌های رفاه، نگاه گسترده‌تری به سیاست‌گذاری اقتصادی می‌دهد.
• برای مطالعه‌ی دانشگاهی، مرور مفاهیم پایه و دنبال‌کردن مناقشه‌های مهم اقتصاد توسعه منبعی پرجزئیات فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب توسعه اقتصادی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان اقتصاد و علوم اجتماعی که می‌خواهند با مفاهیم اصلی اقتصاد توسعه آشنا شوند.
• پژوهشگرانی که درمورد فقر، نابرابری، جمعیت، آموزش و سیاست‌گذاری توسعه مطالعه می‌کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند تفاوت میان رشد اقتصادی و توسعه‌ی انسانی را روشن‌تر بفهمند.
• کسانی که به بررسی تجربه‌ی کشورهای در‌حال‌توسعه و علل شکاف‌های جهانی علاقه دارند.
• مخاطبانی که به دنبال چارچوبی گسترده برای فهم نسبت دولت، بازار، نهادها و رفاه اجتماعی هستند.

بخشی از کتاب توسعه اقتصادی

«بررسی و مطالعۀ توسعه اقتصادی باعث طرح برخی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین پرسش‌های جهانی می‌شود. به چه دلیل شرایط زندگی برای مردم کشورها و نواحی مختلف جهان تا این حد متفاوت است و چرا برخی از مردم این‌قدر فقیر و سایر مردم ثروتمند هستند؟ به چه دلیل این تفاوت‌های آشکار نه‌فقط در درآمد و ثروت وجود دارد بلکه در سلامت، بهداشت، تغذیه، آموزش، آزادی و حق انتخاب، استقلال و آزادی زنان، کیفیت محیط‌زیست، دسترسی به بازارها، امنیت و عقاید سیاسی نیز مشاهده می‌شود. به چه دلیل تولید سرانه کارگران در برخی کشورها چندبرابر درآمد سرانۀ سایر کشورهاست؟ به چه دلیل کارگران در برخی کشورها از امنیت مناسب، شغل رسمی و دائمی، حقوق و دستمزد ثابت برخوردارند در‌حالی‌که در سایر کشورها چنین مشاغلی وجود ندارد یا کمیاب است و اکثر افراد با نوسان دستمزدها و درآمدها، و وضعیت ناامن و بی‌ثبات شغلی روبه‌رو هستند؟ به چه دلیل رشد جمعیت در برخی مناطق جهان تا این حد سریع و در سایر کشورها رو به کاهش است؟ به چه دلیل ارائۀ خدمات عمومی در برخی کشورها تا این حد ناکارآمد، ناکافی و نامطلوب است و در دیگر کشورها کارآمد، مؤثر و مطلوب است؟»