کتاب توسعه اقتصادی

کتاب توسعه اقتصادی (Economic Development) نوشته مایکل پی. تودارو و استیون سی. اسمیت و ترجمه حمیدرضا ارباب توسط نشر نی منتشر شده است. این کتاب به یکی از پرسش‌های ماندگار در حوزه‌ی اقتصاد می‌پردازد؛ چرا بعضی کشورها از فقر فاصله می‌گیرند و بعضی دیگر همچنان با نابرابری، کمبود زیرساخت، بحران‌های جمعیتی و ضعف نهادی دست‌وپنجه نرم می‌کنند؟ این کتاب با کنار هم گذاشتن نظریه، داده، نمونه‌های جهانی و بحث‌های سیاستیْ تصویری گسترده از توسعه و موانع آن ارائه داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب توسعه اقتصادی اثر مایکل پی. تودارو و استیون سی. اسمیت

کتاب توسعه اقتصادی، نوشته‌ی مایکل پی. تودارو و استیون سی. اسمیت، اثری دانشگاهی درباره‌ی تفاوت سطح زندگی، ریشه‌های فقر، مسیرهای رشد و نسبت میان اقتصاد و نهادهای اجتماعی است. نویسندگان توسعه را فقط افزایش درآمد نمی‌بینند و آن را در پیوند با آموزش، سلامت، آزادی انتخاب، برابری، کیفیت حکمرانی و امکان مشارکت اجتماعی بررسی می‌کنند. اثر حاضر از مقایسه‌ی کشورها و گروه‌های درآمدی شروع می‌شود و سپس به این پرسش می‌پردازد که چرا شکاف میان جوامع تا این اندازه عمیق است و چه عواملی آن را بازتولید می‌کند.

این کتاب دامنه‌ی گسترده‌ای از موضوعات را پوشش داده است؛ از اقتصاد توسعه‌ی تطبیقی، نظریه‌های کلاسیک رشد و الگوهای معاصر توسعه‌نیافتگی گرفته است تا فقر، نابرابری، رشد جمعیت، مهاجرت روستا به شهر، سرمایه‌ی انسانی، محیط‌زیست، نقش دولت، بازار و جامعه‌ی مدنی. نویسندگان به طرح نظریه‌ها بسنده نمی‌کنند و آن‌ها را در کنار داده‌های آماری، نمونه‌های منطقه‌ای و بحث‌های سیاستی می‌گذارند تا نشان دهند هر مسئله‌ی توسعه‌ای در جهان واقعی چه صورت‌بندی پیچیده‌ای پیدا می‌کند.

کتاب توسعه اقتصادی بر چند ایده‌ی محوری تکیه دارد؛ توسعه به‌مثابه‌ی گسترش قابلیت‌ها، اهمیت سنجش رفاه فراتر از درآمد، نقش زنان در شکستن چرخه‌ی فقر و نیز پیوند میان رشد اقتصادی و کیفیت زندگی. اهداف توسعه‌ی پایدار، شاخص توسعه‌ی انسانی، مسئله‌ی فقر چندبعدی و چالش‌های محیط‌زیستی نیز در این اثر جایگاه مهمی دارند. این کتاب برای فهم مفاهیم پایه‌ی اقتصاد توسعه و دنبال‌کردن مناقشه‌های اصلی این حوزه چارچوبی روشنگر ارائه می‌کند.

خلاصه کتاب توسعه اقتصادی

رشد اقتصادی به‌تنهایی برای توضیح رفاه، کاهش فقر یا بهبود کیفیت زندگی کافی نیست. نویسندگان از مقایسه‌ی کشورها و گروه‌های درآمدی آغاز می‌کنند و سپس به‌سراغ نظریه‌های رشد، علل توسعه‌نیافتگی، نابرابری، فقر چندبعدی، جمعیت، شهرنشینی، آموزش، سلامت، کشاورزی، محیط‌زیست و تجارت بین‌الملل می‌روند. توسعه زمانی معنا پیدا می‌کند که انسان‌ها امکان انتخاب بیشتر، دسترسی بهتر به آموزش و سلامت، امنیت معیشتی و مشارکت اجتماعی داشته باشند. کتاب در کنار طرح مفاهیم، مدام، این سؤال را مطرح می‌کند که کدام سیاست‌ها و کدام نهادها می‌توانند مسیر توسعه را هموارتر کنند.

چرا باید کتاب توسعه اقتصادی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب توسعه اقتصادی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب توسعه را در پیوند با سلامت، آموزش، آزادی و نابرابری بررسی می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند تفاوت میان رشد اقتصادی و بهبود واقعی سطح زندگی را درک کند.
• این اثر موضوعات اصلی اقتصاد توسعه را در یک مجموعه‌ی به‌هم‌پیوسته کنار هم می‌گذارد؛ از فقر و جمعیت تا محیط‌زیست و تجارت بین‌الملل.
• کتاب به فهم این مسئله کمک می‌کند که چرا برخی کشورها مسیر رشد را سریع‌تر طی می‌کنند و برخی در دام فقر و ضعف نهادی می‌مانند.
• بحث‌های مربوط به اهداف توسعه‌ی پایدار و شاخص‌های رفاه، نگاه گسترده‌تری به سیاست‌گذاری اقتصادی می‌دهد.

خواندن کتاب توسعه اقتصادی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب توسعه اقتصادی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان اقتصاد و علوم اجتماعی که می‌خواهند با مفاهیم اصلی اقتصاد توسعه آشنا شوند.
• پژوهشگرانی که درمورد فقر، نابرابری، جمعیت، آموزش و سیاست‌گذاری توسعه مطالعه می‌کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند تفاوت رشد اقتصادی و توسعه‌ی انسانی را دریابند.
• کسانی که به بررسی تجربه‌ی کشورهای در‌حال‌توسعه و علل شکاف‌های جهانی علاقه دارند.
• مخاطبانی که به‌دنبال چارچوبی گسترده برای فهم نسبت دولت، بازار، نهادها و رفاه اجتماعی هستند.

بخشی از کتاب توسعه اقتصادی

«فصل هفتم: شهرنشینی و مهاجرت از روستا به شهر: نظریه و سیاست‌گذاری

در این فصل بر روی یکی از پیچیده‌ترین و سخت‌ترین معماها در فرایند توسعه یعنی، پدیدۀ مهاجرت و جابه‌جایی‌های بی‌سابقۀ تاریخی انبوه جمعیت از مناطق روستایی به شهرهای در حال رشد کشورهای آفریقا، آسیا و آمریکای لاتین تمرکز می‌کنیم. جهان در‌حال‌توسعه امروزه به روش خود در حال تبدیل‌شدن به یک جهان در حال توسعۀ شهری در چند دهۀ بعدی است که با خود فرصت‌ها و چالش‌های جدیدی را نیز به همراه دارد.

در فصل ۶ بر‌اساس اسناد و آمار به افزایش چشمگیر جمعیت جهان به‌ویژه در کشورهای در‌حال‌توسعه طی چند دهۀ گذشته اشاره کردیم. بر‌اساس برآورد سازمان ملل در سال ۲۰۱۹، جمعیت جهان تا سال ۲۰۵۰ به ۹/۷ میلیارد نفر می‌رسد. بخش قابل توجه این رشد جمعیت در شهرهای کشورهای کم‌درآمد یا کشورهایی با درآمد متوسط خواهند بود و در دهه‌های بعد از آن نیز به‌طور روزافزون ساکن کشورهای کمتر توسعه‌یافته خواهند شد.»