کتاب مدرسه به مثابه ماوا

کتاب مدرسه به مثابه ماوا (هم‌آوایی تعلیم‌وتربیت و معماری) با عنوان اصلی (Dwelling schools) نوشته بئاته وایلند و برونا سیجیلو با ترجمه زیبا نوری و اسماء نوری توسط انتشارات حکایت نی منتشر شده است. این کتاب مدرسه را فقط محل انتقال درس نمی‌بیند، بلکه آن را فضایی برای زیستن، تعلق، رشد عاطفی و شکل‌گیری رابطه میان کودک، معلم و محیط می‌داند. نویسندگان از پیوند تعلیم‌وتربیت و معماری حرف می‌زنند و نشان می‌دهند که زمان، فضا، اشیا و حتی مرز میان درون و بیرون مدرسه چگونه بر تجربه‌ی یادگیری اثر می‌گذارند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مدرسه به مثابه ماوا

کتاب مدرسه به مثابه ماوا نوشته‌ی بئاته وایلند و برونا سیجیلو به یکی از پرسش‌های مهم در فضای آموزشی پرداخته است: مدرسه چگونه می‌تواند از یک ساختمان آموزشی به محیطی برای زندگی روزانه، رشد، ارتباط و احساس تعلق تبدیل شود؟ محور اصلی اثر گفت‌وگوی میان تعلیم‌وتربیت و معماری است، گفت‌وگویی که در آن فضا فقط ظرفی خنثی برای آموزش نیست، بلکه بخشی از فرایند پرورش به‌ شمار می‌آید. نویسندگان مدرسه را جایی می‌بینند که باید امنیت، مراقبت، صمیمیت، امکان بازی، تجربه‌ی جمعی و فرصت اندیشیدن را هم‌زمان در خود جا دهد. از همین زاویه، موضوع‌هایی مثل کلاس درس، فضای میانی، مبلمان، طبیعت، فضاهای دیجیتال و نسبت میان درون و بیرون ساختمان معنایی فراتر از کارکرد معمول پیدا می‌کنند.

کتاب مدرسه به مثابه ماوا در سه فصل تنظیم شده است و هر فصل یکی از پایه‌های این نگاه را بررسی می‌کند: فضای مدرسه، ضرباهنگ مدرسه و جامعه‌ی پژوهش میدانی. در فصل نخست، عنوان‌هایی مثل خانه‌ی دانش، تحلیل فضای آموزشی، کلاس درس، معیارهای ارزیابی کیفیت فضایی، فضاهای دارای بار معنایی آموزشی و عملکرد و زیبایی‌شناسی در مبلمان مدرسه دیده می‌شود. فصل دوم به زمان می‌پردازد و از ریشه‌های فلسفی مفهوم زمان، زمان بازی، زمان فضیلت‌های آموزشی و نسبت زمان مدرسه و زمان معماری سخن می‌گوید. 

فصل سوم کتاب نیز بر طراحی جمعی، مشارکت، توسعه‌ی مدرسه و ارزیابی پروژه‌های معماری بر مبنای تعلیم‌و‌تربیت متمرکز است. کتاب مدرسه به مثابه ماوا اثر بئاته وایلند و برونا سیجیلو در کنار این ساختار، به تجربه‌های تاریخی و الگوهای آموزشی مختلف هم سر می‌پردازد، از روسو و پستالوزی تا مونته‌سوری، اشتاینر، فرینه و مالاگوزی. نتیجه‌ی این مسیر، طرح یک ایده‌ی روشن است که کیفیت آموزش فقط به برنامه‌ی درسی وابسته نیست، بلکه به چگونگی سازمان‌دهی فضا، زمان، روابط و تجربه‌ی زیسته‌ی افراد در مدرسه نیز گره خورده است.

خلاصه کتاب مدرسه به مثابه ماوا

کتاب مدرسه به مثابه ماوا مدرسه را به‌عنوان محیطی زنده بررسی می‌کند که در آن آموزش، معماری، زمان و تجربه‌ی روزمره از هم جدا نیستند. نویسندگان ابتدا نشان می‌دهند که چرا مدرسه نباید فقط مجموعه‌ای از کلاس‌ها و راهروها باشد و چگونه می‌تواند حس خانه، تعلق و حضور معنادار را در خود ایجاد کند، سپس با مرور دیدگاه‌های آموزشی گوناگون، از نقش فضا، حرکت، طبیعت، اشیا، سکوت، بازی و ریتم روزانه در فرایند یادگیری حرف می‌زنند. بخش مهمی از کتاب نیز به این موضوع اختصاص دارد که طراحی مدرسه وقتی معنا پیدا می‌کند که معلمان، دانش‌آموزان و جامعه‌ی آموزشی در شکل‌دادن به آن سهم داشته باشند.

چرا باید کتاب مدرسه به مثابه ماوا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مدرسه به مثابه ماوا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رابطه‌ی میان معماری و تعلیم‌وتربیت را به‌صورت دقیق و مسئله‌محور بررسی می‌کند.
• کتاب حاضر نشان می‌دهد فضاهای مدرسه چگونه بر احساس تعلق، امنیت، تمرکز و خلاقیت اثر می‌گذارند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب با سه محور اصلی فضای مدرسه، زمان مدرسه و مشارکت جمعی در توسعه‌ی مدرسه آشنا می‌شود.
• این اثر نمونه‌ها و ایده‌های آموزشی گوناگون را کنار هم می‌گذارد و امکان مقایسه‌ی نگاه‌های مختلف به مدرسه را فراهم می‌کند.
• کتاب برای فهم نقش مبلمان، طبیعت، فضاهای میانی و سازمان‌دهی زمان در تجربه‌ی آموزشی مفید است.
• این اثر کمک می‌کند مدرسه نه‌فقط به‌عنوان ساختمان، بلکه به‌عنوان محیطی برای زیستن و پرورش دیده شود.

خواندن کتاب مدرسه به مثابه ماوا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مدرسه به مثابه ماوا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• معلمان و مدیران آموزشی که می‌خواهند نسبت میان فضا و فرایند یادگیری را دقیق‌تر بررسی کنند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های تعلیم‌وتربیت، معماری و طراحی داخلی که به موضوع فضاهای آموزشی علاقه دارند.
• معماران و طراحانی که درباره‌ی مدرسه فقط به کاربری فنی فضا فکر نمی‌کنند و به جنبه‌های تربیتی آن هم توجه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی نقش زمان، بازی، طبیعت و مشارکت جمعی در مدرسه بیشتر بدانند.
• کسانی که به ایده‌ی مدرسه به‌عنوان محیطی برای تعلق، رشد عاطفی و تجربه‌ی جمعی فکر می‌کنند.