کتاب تاریخ سیاست خارجی ایران

کتاب تاریخ سیاست خارجی ایران نوشته جواد مددی، مروری فشرده بر روابط خارجی ایران از آغاز صفویه تا دوره‌های بعدی است و با تمرکز بر جنگ‌ها، پیمان‌ها، رقابت‌های منطقه‌ای و نقش قدرت‌های خارجی، مسیر دگرگونی جایگاه ایران را دنبال می‌کند. این کتاب فقط به فهرست‌کردن رویدادها بسنده نمی‌کند و نشان می‌دهد چگونه مسئله‌ی استقلال، تمامیت ارضی، موازنه‌ی قدرت و مناسبات با عثمانی، روسیه، انگلستان، پرتغال و دیگر دولت‌ها در دوره‌های مختلف شکل گرفته است. این کتاب را انتشارات اندیشه ارشد منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تاریخ سیاست خارجی ایران

کتاب تاریخ سیاست خارجی ایران نوشته جواد مددی، اثری آموزشی در حوزه‌ی علوم سیاسی و روابط بین‌الملل است که سیر روابط خارجی ایران را از برآمدن صفویه تا دوره‌های بعدی دنبال می‌کند. محور اصلی این کتاب، توضیح این نکته است که سیاست خارجی ایران در هر دوره چگونه زیر فشار تهدیدهای مرزی، رقابت قدرت‌های همسایه، مداخله‌ی دولت‌های اروپایی و دگرگونی‌های داخلی شکل گرفته است. نویسنده از همان فصل‌های آغازین، وضعیت ایران پیش از تثبیت صفویه را شرح می‌دهد و سپس به نقش شاه اسماعیل در بازسازی وحدت سیاسی، شکل‌گیری مناسبات رسمی با دولت‌های خارجی و آغاز درگیری‌های طولانی با عثمانی می‌رسد.
این کتاب در فصل‌بندی خود مسیر نسبتاً روشنی دارد و دوره‌ها را بر پایه‌ی بحران‌ها، جنگ‌ها و پیمان‌های مهم جدا می‌کند. در بخش صفویه، فصل‌هایی مانند دوران جنگ‌های ایران و عثمانی، دوران شکوه و عظمت، دوران آرامش و دوران پرآشوب دیده می‌شود. بعد از آن نیز مباحثی مانند جنگ‌های ایران و روسیه، اختلافات ایران و انگلیس، رقابت‌های استعماری، اشغال نظامی ایران و سپس سیاست خارجی در دوره‌ی پهلوی مطرح شده است. در متن، نام معاهده‌هایی مانند آماسیه، استانبول، ایروان، ترکمانچای و قصر شیرین بارها به‌عنوان نقاط عطف آمده و هرکدام در پیوند با تغییر موازنه‌ی قدرت توضیح داده شده‌اند.
این کتاب فقط به شرح نبردها محدود نمی‌شود و از خلال روایت خود، چند خط اصلی را پی می‌گیرد: تلاش برای حفظ استقلال، مسئله‌ی مرزها، نقش مذهب در مناسبات منطقه‌ای، اهمیت خلیج فارس و تأثیر رقابت قدرت‌های بزرگ بر تصمیم‌های ایران. در کنار این‌ها، به روابط با هند، روسیه، اسپانیا، هلند و انگلستان هم پرداخته شده است. لحن اثر به فضای درس و مرور نزدیک است و در پایان فصل‌ها نیز خلاصه و پرسش آمده تا مطالب جمع‌بندی شوند. همین ویژگی، این کتاب را به منبعی مناسب برای مرور پیوسته‌ی تحولات و دیدن پیوند میان رویدادهای پراکنده‌ی تاریخ سیاسی ایران تبدیل کرده است.

خلاصه کتاب تاریخ سیاست خارجی ایران

کتاب تاریخ سیاست خارجی ایران روندی چندصدساله را دنبال می‌کند که در آن ایران پیوسته با مسئله‌ی بقا، مرزبانی، رقابت قدرت‌ها و تنظیم رابطه با همسایگان و دولت‌های دورتر روبه‌رو است. روایت از دوره‌ی صفویه آغاز می‌شود؛ جایی که تثبیت حکومت مرکزی، جنگ با عثمانی، برخورد با ازبک‌ها و تماس با قدرت‌های دریایی مانند پرتغال و سپس انگلستان، پایه‌های سیاست خارجی تازه‌ای را شکل می‌دهد. در ادامه، کتاب به دوره‌های بعدی می‌رسد و نشان می‌دهد چگونه معاهده‌ها، اشغال‌ها، رقابت‌های استعماری و وابستگی‌های سیاسی، جایگاه ایران را تغییر داده‌اند. دغدغه‌ی اصلی اثر، فهم این پیوستگی تاریخی است که در آن تصمیم‌های خارجی همیشه با وضعیت داخلی و توازن قدرت منطقه‌ای گره خورده‌اند.

چرا باید کتاب تاریخ سیاست خارجی ایران را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تاریخ سیاست خارجی ایران را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب سیر روابط خارجی ایران را در قالب دوره‌های مشخص و قابل‌پیگیری کنار هم می‌گذارد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند پیوند میان جنگ‌ها، معاهده‌ها و تغییر مرزها را دقیق‌تر دنبال کند.
• این اثر نشان می‌دهد رقابت قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای چه اثری بر تصمیم‌های سیاسی ایران داشته است.
• خلاصه‌های پایان فصل و پرسش‌ها به جمع‌بندی مطالب و مرور نکات اصلی کمک می‌کنند.
• کتاب برای مرور نام‌ها، رویدادها و نقاط عطفی مانند آماسیه، قصر شیرین و ترکمانچای کاربرد دارد.
• مطالعه‌ی آن تصویری فشرده از نسبت میان تحولات داخلی ایران و مناسبات خارجی به دست می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تاریخ سیاست خارجی ایران به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و داوطلبان علوم سیاسی و روابط بین‌الملل که به مرور تاریخی سیاست خارجی ایران نیاز دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند سیر جنگ‌ها و پیمان‌های مهم ایران را یک‌جا دنبال کنند.
• کسانی که درباره‌ی نقش عثمانی، روسیه، انگلستان و دیگر قدرت‌ها در تاریخ ایران سؤال دارند.
• مخاطبانی که به جمع‌بندی‌های آموزشی و فصل‌بندی دوره‌محور علاقه‌مندند.
• پژوهشگرانی که می‌خواهند برای شروع مطالعه‌ی گسترده‌تر، تصویری کلی از تحولات سیاست خارجی ایران داشته باشند.