کتاب درباره نقد ترجمه ادبی

کتاب درباره نقد ترجمه ادبی، با مصاحبه و تدوین سیدشجاع نی‌ نوا، مجموعه‌ای از گفت‌وگوها درباره‌ی یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات حوزه‌ی ترجمه است؛ اینکه نقد ترجمه دقیقاً چیست و چه تفاوتی با خطاگیری و ارزشیابی دارد. این کتاب با کنارهم‌گذاشتن دیدگاه استادان و پژوهشگران، به وضعیت نقد ترجمه در ایران، مبانی نظری آن و رابطه‌ی میان متن مبدأ و مقصد می‌پردازد. انتشارات عصر ترجمه در سال ۱۳۹۸ این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره‌ کتاب درباره نقد ترجمه ادبی

کتاب درباره نقد ترجمه ادبی، با تدوین سیدشجاع نی‌ نوا، با یک مسئله‌ی مشخص آغاز می‌شود: در فضای ترجمه، نقد اغلب با مچ‌گیری، سلیقه‌محوری یا فهرست‌کردن خطاهای واژگانی یکی گرفته می‌شود، درحالی‌که گفت‌وگوهای این مجموعه نشان می‌دهند که نقد ترجمه مفهومی گسترده‌تر دارد. مقدمه‌ی کتاب به تفاوت نقد و ارزشیابی می‌پردازد و توضیح می‌دهد که نقد ترجمه فقط بررسی درستی یا نادرستی جمله‌ها نیست و جایگاه ترجمه در جامعه‌ی مقصد، کارکرد آن و رابطه‌اش با نظام ادبی و فرهنگی را نیز در بر می‌گیرد.

کتاب درباره نقد ترجمه ادبی در قالب مصاحبه با استادان و مدرسان ترجمه شکل گرفته و مباحث مهمی را مطرح می‌کند؛ از تعریف نقد ترجمه و معیارهای آن گرفته تا سابقه‌ی این بحث در ایران، آسیب‌های موجود و امکان آموزش منتقد ترجمه. در گفت‌وگو با کاظم لطفی‌پورساعدی، حسین پاینده و محمدرحیم احمدی، دیدگاه‌های متفاوتی درباره‌ی این موضوعات مطرح می‌شود. یک دیدگاه بر فرایند معنا و بافت اجتماعی و فرهنگی تأکید دارد، دیدگاهی دیگر جنبه‌های نظری و گفتمانی نقد ترجمه را بررسی می‌کند و نگاه دیگری به رابطه‌ی نقد ترجمه با نقد ادبی، نظریه‌های ترجمه و مسئله‌ی سبک می‌پردازد. قرارگرفتن این دیدگاه‌ها در کنار یکدیگر کتاب را به مجموعه‌ای قابل‌توجه برای دنبال‌کردن بحث‌های نظری و عملی این حوزه تبدیل می‌کند.

کتاب درباره نقد ترجمه ادبی تصویری از وضعیت آموزش و عمل ترجمه در ایران نیز ارائه می‌دهد. مقدمه و مصاحبه‌ها بر این نکته تأکید دارند که نقد ترجمه زمانی از داوری‌های شخصی فراتر می‌رود که بر نظریه، روش و خوانش دقیق استوار باشد. از این منظر، کتاب هم برای شناخت پیشینه‌ی بحث نقد ترجمه مفید است هم به این پرسش می‌پردازد که چرا نمی‌توان نقد ترجمه را به مقایسه‌ی سطر‌به‌سطر دو متن محدود کرد. طرح پرسش‌های اساسی، روشن‌کردن مرز میان مفاهیم و بررسی چالش‌های این حوزه محور اصلی گفت‌وگوهای کتاب است.

خلاصه کتاب درباره نقد ترجمه ادبی

کتاب درباره نقد ترجمه ادبی مجموعه‌ای از گفت‌وگوها و بحث‌های مقدماتی درباره‌ی ماهیت نقد ترجمه است. بحث با این پرسش آغاز می‌شود که آیا نقد ترجمه همان ارزشیابی ترجمه است یا خیر و سپس به تعریف‌ها، معیارها و چهارچوب‌های نظری این حوزه می‌پردازد. در ادامه، دیدگاه‌های مختلف درباره‌ی نقش زبان، سبک، لحن، معنا، فرهنگ مقصد و جایگاه مترجم مطرح می‌شود.

بخش مهمی از کتاب به وضعیت نقد ترجمه در ایران اختصاص دارد؛ از کمبود مبانی نظری و غلبه‌ی سلیقه گرفته تا ضعف آموزش دانشگاهی و فاصله‌ی میان فضای علمی و بازار ترجمه. حاصل این گفت‌وگوها تصویری فشرده از مهم‌ترین بحث‌ها و اختلاف‌نظرهای موجود در حوزه‌ی نقد ترجمه است.

چرا باید کتاب درباره نقد ترجمه ادبی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب درباره نقد ترجمه ادبی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مرز میان نقد ترجمه، ارزشیابی ترجمه و خطاگیری را روشن می‌کند.
• این کتاب دیدگاه‌های متفاوت درباره‌ی معیارهای سنجش ترجمه را در کنار هم قرار می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب با نقش فرهنگ، بافت اجتماعی و متن مقصد در نقد ترجمه آشنا می‌شود.
• این کتاب بخشی از ضعف‌های رایج در نقد ترجمه در ایران را از زبان استادان این حوزه بررسی می‌کند.
• مطالعه‌ی این اثر برای فهم رابطه‌ی میان نظریه‌های ترجمه و کار عملی منتقدان سودمند است.
• این کتاب نشان می‌دهد که نقد ترجمه صرفاً مقایسه‌ی واژه‌به‌واژه‌ی متن مبدأ و متن مقصد نیست.

خواندن کتاب درباره نقد ترجمه ادبی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب درباره نقد ترجمه ادبی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان ترجمه که می‌خواهند با مبانی نقد ترجمه و اختلاف دیدگاه‌ها در این حوزه آشنا شوند.
• مترجمانی که درباره‌ی معیارهای سنجش ترجمه و رابطه‌ی سبک، معنا و فرهنگ سؤال دارند.
• پژوهشگران مطالعات ترجمه که به بحث‌های نظری و آموزشی این حوزه علاقه‌مندند.
• خوانندگانی که می‌خواهند وضعیت نقد ترجمه در ایران را از خلال گفت‌وگو با استادان دنبال کنند.
• علاقه‌مندان به مباحث ادبی و زبانی که می‌خواهند ترجمه را فراتر از معادل‌یابی واژه‌ها بررسی کنند.