کتاب برآورد جدول عمر در کشورهای در حال توسعه

کتاب برآورد جدول عمر در کشورهای در حال توسعه نوشته حسن سرایی است و انتشارات سمت آن را منتشر کرده است. این کتاب به یکی از مسئله‌های مهم جمعیت‌شناسی می‌پردازد: چگونه می‌توان در کشورهایی که داده‌های ثبتی کامل و دیرپا ندارند، جدول‌های عمر را برآورد کرد و از آن‌ها برای شناخت الگوی مرگ‌ومیر استفاده کرد. نویسنده در کنار بحث روش‌شناسی، کاربرد این ایده‌ها را در ایران هم نشان داده و از جدول‌های عمر مدل، جاری و نسلی سخن گفته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب برآورد جدول عمر در کشورهای در حال توسعه

کتاب برآورد جدول عمر در کشورهای در حال توسعه نوشته حسن سرایی، اثری دانشگاهی در حوزه جمعیت‌شناسی است که مسئله‌ی اصلی آن به برآورد مرگ‌ومیر و امید زندگی در جوامعی برمی‌گردد که نظام ثبت وقایع حیاتی در آن‌ها کامل، دقیق یا دیرپا نیست. نویسنده از همان آغاز روشن می‌کند که موضوع فقط معرفی چند جدول آماری نیست، بلکه بحث بر سر یافتن روشی برای نزدیک‌شدن به تصویری معتبر از الگوی سنی و جنسی مرگ‌ومیر است. اهمیت این مسئله زمانی بیشتر می‌شود که قرار باشد از این برآوردها در تحلیل‌های تاریخی، برنامه‌ریزی اجتماعی، بیمه، بازنشستگی و مطالعات سلامت استفاده شود.
کتاب برآورد جدول عمر در کشورهای در حال توسعه در ۳ بخش اصلی تنظیم شده است. بخش اول به ساختن جدول‌های عمر مدل ویژه ایران اختصاص دارد و در آن از روش‌شناسی ساختن مدل برای یک کشور در حال توسعه، مقایسه‌ی الگوهای موجود و رسیدن به مدلی ترکیبی سخن رفته است. بخش دوم به جدول‌های عمر جاری می‌پردازد و هم مبانی ساخت آن‌ها از داده‌های ثبتی را توضیح می‌دهد و هم جدول‌های برآوردشده برای ایران را گزارش می‌کند. بخش سوم نیز بر جدول‌های عمر نسلی متمرکز است؛ یعنی تلاشی برای ساختن جدول‌هایی که سرگذشت مرگ‌ومیر نسل‌های متولد در دوره‌های مختلف را دنبال کنند. عنوان فصل‌هایی مثل روش‌شناسی ساختن جدول عمر جاری از داده‌های ثبتی، جدول‌های عمر جاری ایران، روش‌شناسی ساختن جدول عمر نسلی در کشورهای در حال توسعه و جدول‌های عمر نسلی ایران نشان می‌دهد که کتاب هم وجه مفهومی دارد و هم وجه کاربردی.
کتاب برآورد جدول عمر در کشورهای در حال توسعه فقط به گردآوری دانسته‌های پیشین بسنده نکرده است. حسن سرایی در مقدمه و فصل‌های اصلی، مسیر شکل‌گیری مسئله، تردیدها، آزمون‌های مقدماتی و دشواری‌های رسیدن به یک الگوی مناسب برای ایران را هم شرح داده است. از دل این توضیحات می‌توان فهمید که این کتاب بر پایه‌ی یک پرسش مشخص پیش می‌رود: وقتی داده‌های مستقیم کافی نیست، چگونه می‌توان با اتکا به برآوردهای امید زندگی و منطق جدول عمر، تصویری قابل اتکا از مرگ‌ومیر ساخت. همین تمرکز باعث شده فضای اثر بیشتر به یک کار پژوهشی پیوسته شبیه باشد که از تعریف مسئله آغاز می‌شود، به ساخت مدل می‌رسد و بعد کاربرد آن را در مورد ایران نشان می‌دهد.

خلاصه کتاب برآورد جدول عمر در کشورهای در حال توسعه

کتاب برآورد جدول عمر در کشورهای در حال توسعه به این پرسش می‌پردازد که در نبود داده‌های کامل و قابل اتکا، چگونه می‌توان جدول‌های عمر را برای یک کشور برآورد کرد. نویسنده ابتدا مفهوم مدل و جایگاه جدول‌های عمر مدل را توضیح می‌دهد و سپس نشان می‌دهد که الگوهای آماده، به‌تنهایی برای ایران کافی نیستند. از همین‌جا ایده‌ی ساخت یک مدل ترکیبی شکل می‌گیرد؛ مدلی که بتواند تغییرات مرگ‌ومیر ایران را در سطوح مختلف بهتر تقریب کند.
در ادامه، کتاب به ساخت جدول‌های عمر جاری و نسلی می‌رسد و با استفاده از داده‌های موجود و برآوردهای امید زندگی، نمونه‌هایی از کاربرد این روش را در ایران ارائه می‌کند. دغدغه‌ی اصلی اثر، پیوندزدن بحث نظری با مسئله‌ای واقعی در جمعیت‌شناسی ایران است.

چرا باید کتاب برآورد جدول عمر در کشورهای در حال توسعه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب برآورد جدول عمر در کشورهای در حال توسعه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد جدول عمر فقط یک ابزار آماری نیست و چه نقشی در فهم مرگ‌ومیر و امید زندگی دارد.
• نویسنده مسئله‌ی کمبود داده‌های ثبتی در کشورهای در حال توسعه را به‌صورت مشخص طرح کرده و برای آن مسیر روش‌شناختی پیشنهاد داده است.
• کتاب تفاوت جدول‌های عمر مدل، جاری و نسلی را روشن می‌کند و کاربرد هریک را در تحلیل جمعیتی توضیح می‌دهد.
• بخش‌های مربوط به ایران، امکان دنبال‌کردن یک نمونه‌ی واقعی از ساخت و تعدیل مدل را فراهم می‌کند.
• مطالعه‌ی این کتاب برای فهم پیوند میان مباحث جمعیت‌شناسی، سیاست‌گذاری سلامت، بیمه و بازنشستگی مفید است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب برآورد جدول عمر در کشورهای در حال توسعه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران جمعیت‌شناسی که می‌خواهند با برآورد مرگ‌ومیر و جدول عمر دقیق‌تر آشنا شوند.
• دانشجویان علوم اجتماعی که به تحلیل‌های آماری و تاریخی جمعیت در ایران علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند تفاوت جدول‌های عمر مدل، جاری و نسلی را در یک اثر واحد دنبال کنند.
• پژوهشگرانی که با مسئله‌ی کمبود داده‌های ثبتی در مطالعات جمعیتی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
• کسانی که به کاربرد داده‌های جمعیتی در حوزه‌های سلامت، بیمه و بازنشستگی توجه دارند.