کتاب زبان اشاره ایرانی

کتاب زبان اشاره ایرانی (بررسی تحولات دوره اشارانی) نوشته محمد نوری نگاهی پژوهشی به دگرگونی‌های زبان اشاره در ایران و شکل‌گیری دوره‌ای دارد که نویسنده آن را اشارانی می‌نامد. این کتاب فقط به گذشته‌ی دور یا چهره‌های شناخته‌شده بسنده نمی‌کند. کتاب می‌کوشد تحولات فکری، آموزشی و اجتماعی مرتبط با جامعه‌ی ناشنوایان را در پیوند با زبان اشاره بررسی کند. تمرکز کتاب بر این است که زبان اشاره را نه صرفاً یک ابزار ارتباطی، بلکه بخشی از هویت، آموزش و مطالبه‌گری اجتماعی نشان دهد. این اثر را انتشارات توانمندان منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب زبان اشاره ایرانی

کتاب زبان اشاره ایرانی نوشته‌ی محمد نوری بررسی‌ای تاریخی و تحلیلی درباره‌ی مسیر شکل‌گیری، دگرگونی و جایگاه زبان اشاره در ایران است. محمد نوری از همان آغاز توضیح می‌دهد که هدفش داوری شتاب‌زده یا جانبداری از یک جریان خاص نیست، بلکه می‌خواهد رخدادها، دیدگاه‌ها و منازعاتی را که در سال‌های نزدیک به شکل‌گیری گفتمان تازه‌ای در جامعه‌ی ناشنوایان انجامیده‌اند ثبت و تحلیل کند. در این مسیر زبان اشاره فقط یک موضوع زبانی نیست؛ بلکه به آموزش، حقوق، هویت اجتماعی، رابطه‌ی ناشنوایان و نهادهای رسمی و نیز سهم خود ناشنوایان در تعیین سرنوشتشان گره می‌خورد.

کتاب زبان اشاره ایرانی از چند مسیر هم‌زمان پیش می‌رود. بخشی از اثر به پیشینه‌ی ناشنوایی و نگاه جوامع مختلف به ناشنوایان اختصاص دارد و از متون دینی، دیدگاه متفکران قدیم، تجربه‌های آموزشی و تحول نگرش‌ها سخن می‌گوید. بخش دیگر تاریخ زبان اشاره در جهان را مرور می‌کند؛ از دوره‌ای که ناشنوایان محجور و آموزش‌ناپذیر دانسته می‌شدند تا زمانی که زبان اشاره به‌عنوان دستگاهی مستقل جدی گرفته شد. در ادامه کتاب به ایران می‌رسد و از جبار باغچه‌بان، ذبیح بهروز، سازمان‌ها، آموزشگاه‌ها، جریان‌های گفتارگرا و اشاره‌گرا و نیز شکل‌گیری تعبیر اشارانی حرف می‌زند.

محمد نوری فقط به روایت گذشته اکتفا نکرده است. فصل‌هایی از کتاب به ویژگی‌های اشارانی، دستور زبان، کلمه‌سازی و جمله‌سازی، هویت اجتماعی، نظام‌های ارتباطی مانند فارسی اشاره‌ای، لب‌خوانی، هجی دستی و گفتار نشانه‌دار می‌پردازد. در فصل پایانی هم چشم‌انداز آینده مطرح می‌شود؛ از نسبت زبان اشاره و فناوری تا آموزش، رسانه، فرهنگ‌نامه‌ی اشارات و جایگاه اجتماعی ناشنوایان. حاصل کار تصویری از یک بحث زنده و ادامه‌دار است؛ بحثی که در آن زبان، فرهنگ و حقِ دیده‌شدن به هم می‌رسند.

خلاصه کتاب زبان اشاره ایرانی

کتاب زبان اشاره ایرانی مسیر تحول زبان اشاره را از پیشینه‌های دور تا وضعیت امروز ایران دنبال می‌کند و نشان می‌دهد که این موضوع فقط به شیوه‌ی ارتباط محدود نیست. محمد نوری ابتدا نگاه‌های کهن به ناشنوایی و تجربه‌های اولیه‌ی آموزش و اشاره را مرور می‌کند؛ سپس به تحولات جهانی زبان اشاره و کشمکش میان گفتارگرایی و اشاره‌گرایی می‌رسد. بخش مهمی از اثر به ایران اختصاص دارد؛ جایی که نویسنده از آغاز آموزش ناشنوایان، نقش افراد و نهادها، کمبود منابع، شکل‌گیری ایده‌ی اشارانی و پیامدهای فرهنگی و اجتماعی آن سخن می‌گوید. کتاب در نهایت زبان اشاره را در پیوند با هویت، آموزش، حقوق و آینده‌ی جامعه‌ی ناشنوایان بررسی می‌کند.

چرا باید کتاب زبان اشاره ایرانی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب زبان اشاره ایرانی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب سیر تاریخی زبان اشاره و آموزش ناشنوایان را از گذشته‌های دور تا تحولات ایران کنار هم می‌گذارد.
• این اثر نشان می‌دهد زبان اشاره چگونه با هویت اجتماعی، حق مشارکت و مطالبه‌گری جامعه‌ی ناشنوایان پیوند پیدا می‌کند.
• خواننده با جریان‌های فکری مختلف از گفتارگرایی تا اشاره‌گرایی و پیامدهای هرکدام آشنا می‌شود.
• کتاب به موضوع‌هایی مانند دستور زبان، کلمه‌سازی، جمله‌سازی و نظام‌های ارتباطی گوناگون هم پرداخته است.
• این اثر برای شناخت ریشه‌های بحث اشارانی و جایگاه آن در فضای فرهنگی و آموزشی ایران منبعی متمرکز فراهم می‌کند.
• کتاب فقط گذشته را مرور نمی‌کند و درباره‌ی آموزش، رسانه، فناوری و چشم‌انداز آینده نیز بحث می‌کند.

خواندن کتاب زبان اشاره ایرانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب زبان اشاره ایرانی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی تاریخ زبان اشاره و تحولات آن در ایران شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• پژوهشگران و دانشجویانی که به مسائل ناشنوایی، آموزش ویژه و مطالعات زبانی علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند نسبت میان زبان اشاره، هویت اجتماعی و حقوق ناشنوایان را بهتر بفهمند.
• فعالان فرهنگی و آموزشی که با جامعه ناشنوایان در ارتباط‌ هستند و به‌دنبال درک زمینه‌های فکری و تاریخی این حوزه هستند.
• کسانی که می‌خواهند با بحث اشارانی، ریشه‌های آن و نقدهای پیرامونش آشنا شوند.