کتاب پرورش اعتماد به نفس در کودکان

کتاب پرورش اعتماد به نفس در کودکان (از مبانی تا راهکارهای علمی) نوشته شیرین رشیدی است، اثری که از تعریف و ابعاد اعتمادبه‌نفس شروع می‌کند و بعد به نقش خانواده، مدرسه، همسالان و خطاهای تربیتی در شکل‌گیری یا تضعیف آن می‌رسد. نویسنده فقط به توضیح مفهوم اکتفا نکرده و در کنار مبانی روان‌شناختی، به موانع رایج و شیوه‌های تقویت این ویژگی در زندگی روزمره هم پرداخته است. این کتاب که توسط انتشارات مژده بهار منتشر شده، به‌ویژه نشان می‌دهد که تشویق نادرست، مقایسه و حمایت افراطی چگونه می‌توانند نتیجه‌ای برعکس داشته باشند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پرورش اعتماد به نفس در کودکان

کتاب پرورش اعتماد به نفس در کودکان نوشته‌ی شیرین رشیدی به یکی از مهم‌ترین موضوعات تربیتی می‌پردازد: اینکه اعتمادبه‌نفس در کودک چگونه شکل می‌گیرد، چه چیزهایی آن را تقویت می‌کند و چه رفتارهایی به‌تدریج آن را فرسوده می‌سازد. متن کتاب از همان ابتدا اعتمادبه‌نفس را فقط یک حس گذرا یا تشویق لحظه‌ای نمی‌داند، بلکه آن را بخشی از خودپنداره، احساس ارزشمندی و باور کودک به توانایی‌هایش معرفی می‌کند. در این نگاه، اعتمادبه‌نفس با تجربه‌های روزمره، نوع رابطه با والدین، کیفیت حضور در مدرسه و حتی برداشت کودک از بدن، رفتار و جایگاهش در جمع پیوند دارد.

کتاب پرورش اعتماد به نفس در کودکان در ۶ فصل تنظیم شده است و از مبانی نظری تا کاربرگ‌های اجرایی پیش می‌رود. فصل نخست به تعریف اعتمادبه‌نفس، ابعاد آن و نسبتش با عزت‌نفس و خودباوری اختصاص دارد و حتی بخشی را به بررسی این مفهوم در قرآن داده است. فصل دوم نشانه‌های داشتن اعتمادبه‌نفس، نقش خانواده، الگوبودن والدین، ایجاد مهارت، فرصت تجربه و حفظ سلامت روان کودک را بررسی می‌کند. 

فصل سوم سراغ موانع می‌رود، از سبک‌های فرزندپروری و محیط آموزشی گرفته تا زورگویی همسالان، مقایسه‌های آسیب‌زا و شکل‌گیری باورهای منفی. فصل چهارم و پنجم بیشتر جنبه‌ی کاربردی دارند و درباره‌ی نقش والدین، بازی، هنر، ورزش، تشویق سالم، استقلال، حق انتخاب و اشتباهات رایج در اجرای راهکارها حرف می‌زنند. فصل ششم هم کاربرگ‌هایی برای والدین، مربیان و مشاوران در نظر گرفته است.

کتاب پرورش اعتماد به نفس در کودکان اثر شیرین رشیدی، فقط بر موفقیت تحصیلی تمرکز ندارد و اعتمادبه‌نفس را در چند ساحت می‌بیند: تحصیلی، اجتماعی، هیجانی-خانوادگی، جسمانی و رفتاری. همین چندبعدی‌بودن باعث شده بحث کتاب از چند توصیه‌ی کلی فراتر برود و به موقعیت‌های ملموس‌تری برسد، مثل تحقیر ناخواسته، انجام‌دادن کارهای کودک به‌جای او، توقع‌های دور از واقعیت یا تعریف‌هایی که به‌ظاهر دلگرم‌کننده‌اند، اما در عمل فشار می‌سازند. فضای کلی اثر آموزشی و تربیتی است و بیشتر به درد کسانی می‌خورد که می‌خواهند رابطه‌ی میان محبت، مرزگذاری، استقلال و احساس ارزشمندی کودک را دقیق‌تر بفهمند.

خلاصه کتاب پرورش اعتماد به نفس در کودکان

کتاب پرورش اعتماد به نفس در کودکان، اعتمادبه‌نفس را به‌عنوان بخشی از رشد روانی و اجتماعی کودک توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد این ویژگی از سال‌های نخست زندگی، در پیوند با تجربه‌های موفقیت و شکست، احساس پذیرفته‌شدن و نوع برخورد بزرگ‌ترها شکل می‌گیرد. نویسنده ابتدا مفهوم اعتمادبه‌نفس و ابعاد مختلف آن را شرح می‌دهد و بعد سراغ عوامل اثرگذار می‌رود، از خانواده و مدرسه تا همسالان و باورهای درونی کودک.

در ادامه، کتاب رفتارهایی را بررسی می‌کند که به تضعیف اعتمادبه‌نفس می‌انجامند، مثل مقایسه، تحقیر، کنترل افراطی، حمایت بیش از حد و انتظارهای نامتناسب. بخش‌های پایانی هم بر شیوه‌های تقویت این ویژگی تمرکز دارند، از دادن فرصت تجربه و مسئولیت تا استفاده از بازی، هنر، ورزش و تشویق سنجیده.

چرا باید کتاب پرورش اعتماد به نفس در کودکان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب پرورش اعتماد به نفس در کودکان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب اعتمادبه‌نفس را فقط به موفقیت در درس محدود نمی‌کند و ابعاد تحصیلی، اجتماعی، هیجانی، جسمانی و رفتاری آن را کنار هم می‌گذارد.
• کتاب نشان می‌دهد رفتارهای رایج بزرگ‌ترها مثل مقایسه، تحقیر، حمایت افراطی و تشویق نادرست چه اثری بر تصویر ذهنی کودک از خودش دارند.
• خواننده می‌تواند رابطه‌ی میان سبک فرزندپروری، محیط آموزشی و تجربه‌های روزمره‌ی کودک را دقیق‌تر درک کند.
• بخش‌های مربوط به موانع اعتمادبه‌نفس کمک می‌کنند نشانه‌های تضعیف این ویژگی زودتر دیده شوند.
• کتاب علاوه‌بر توضیح نظری، درباره‌ی نقش بازی، هنر، ورزش، مسئولیت‌پذیری و حق انتخاب هم بحث می‌کند.
• وجود فصل جداگانه درباره‌ی اشتباهات رایج، کتاب را از آثاری که فقط بر تشویق و تقویت تمرکز دارند متمایز می‌کند.
• کاربرگ‌های پایانی کتاب می‌توانند آموخته‌ها را از سطح مفهوم به موقعیت‌های واقعی خانه و محیط تربیتی نزدیک‌تر کنند.

خواندن کتاب پرورش اعتماد به نفس در کودکان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب پرورش اعتماد به نفس در کودکان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدینی که می‌خواهند بدانند چه رفتارهایی اعتمادبه‌نفس کودک را تقویت یا تضعیف می‌کند.
• مربیان و معلمانی که با کودکان در سنین رشد کار می‌کنند و به اثر محیط آموزشی بر احساس ارزشمندی کودک توجه دارند.
• مشاوران و فعالان حوزه‌ی تعلیم‌وتربیت که به دنبال جمع‌بندی فشرده‌ای از عوامل، موانع و شیوه‌های تقویت اعتمادبه‌نفس هستند.
• خانواده‌هایی که با مسائلی مثل مقایسه، خجالت، وابستگی زیاد، ترس از شکست یا کناره‌گیری اجتماعی کودک روبه‌رو هستند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی نقش بازی، هنر، ورزش و مسئولیت‌دادن در رشد روانی کودک بیشتر بدانند.