کتاب مدار امید

کتاب مدار امید (The Hope Circuit) نوشته مارتین سلیگمن، فقط شرح مسیر حرفه‌ای یک روان‌شناس نیست، بلکه روایت دگرگونی فکری کسی است که از دل پژوهش درباره‌ی درماندگی، به ایده‌ی امید و خوش‌بینی رسیده است. سلیگمن در این اثر تجربه‌های شخصی، فضای دانشگاهی، کشمکش‌های حرفه‌ای و شکل‌گیری مفاهیمی را مرور می‌کند که بعدتر نگاه روان‌شناسی را تغییر دادند. این مموار و خاطرات را انتشارات ارجمند با ترجمه فریبرز درتاج و محمد رضایی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مدار امید

کتاب مدار امید نوشته‌ی مارتین سلیگمن، روایتی از زندگی، پژوهش و تغییر نگرشی است که از دل تجربه‌های شخصی و علمی او شکل گرفته است. متن نشان می‌دهد که سلیگمن فقط در پی بازگویی خاطرات نیست؛ او می‌خواهد توضیح دهد چگونه نگاهش از تمرکز بر شکست، افسردگی و درماندگی به‌ سمت امید، توانمندی و امکان ساختن زندگی بهتر حرکت کرده است. به‌ همین دلیل، کتاب همزمان حال‌وهوای خاطره، تاریخ اندیشه و شرح شکل‌گیری ایده‌های مهم روان‌شناسی را در خود دارد.

کتاب در بخش‌های مختلف، کودکی، نوجوانی، خانواده، فضای آموزشی، رقابت‌های حرفه‌ای و تجربه‌های عاطفی نویسنده را به‌ عنوان زمینه‌ی شکل‌گیری فکر او کنار هم می‌گذارد. مارتین سلیگمن نشان می‌دهد که مفاهیمی مثل درماندگی آموخته‌شده یا خوش‌بینی، فقط نتیجه‌ی کار در آزمایشگاه نبوده‌اند و با زیست شخصی، شکست‌ها، فشارها و بازنگری‌های او پیوند داشته‌اند. در متن، از انجمن روان‌شناسی آمریکا، بحث‌های مربوط به شواهد تجربی، اختلاف‌های درون‌رشته‌ای و تغییر جهت روان‌شناسی نیز صحبت می‌شود؛ تغییری که از تمرکز انحصاری بر آسیب، به توجه بیشتر به شادکامی، معنا، فضیلت و شکوفایی رسیده است.

کتاب مدار امید از نظر محتوا فقط به طرح ایده‌های کلی بسنده نمی‌کند و با آوردن صحنه‌ها، گفت‌وگوها و موقعیت‌های مشخص، مسیر فکری نویسنده را ملموس‌تر می‌سازد. یکی از نکات مهم این کتاب این است که امید در آن به‌ صورت شعار مطرح نمی‌شود، بلکه به‌ عنوان نتیجه‌ی یک بازنگری جدی در فهم انسان و روان‌شناسی مطرح است. همین ویژگی باعث می‌شود اثر هم برای کسانی که به تاریخ تحول روان‌شناسی علاقه دارند جذاب باشد و هم برای کسانی که می‌خواهند بدانند یک ایده‌ی علمی چگونه از دل زندگی، بحران و مشاهده بیرون می‌آید.

خلاصه کتاب مدار امید

سلیگمن در کتاب مدار امید از سال‌های کودکی و نوجوانی خود آغاز می‌کند؛ از خانواده، مدرسه، احساس ناامنی، فشارهای اجتماعی و تجربه‌هایی که به شکل‌گیری نگاه او به زندگی کمک کرده‌اند. روایت به‌تدریج به سال‌های تحصیل، ورود به فضای حرفه‌ای روان‌شناسی و درگیری او با پرسش‌های اصلی این رشته می‌رسد: آیا روان‌شناسی فقط باید رنج و اختلال را توضیح دهد یا می‌تواند درباره‌ی شادکامی، معنا و امید هم حرف بزند؟

کتاب مسیر فکری نویسنده را از مطالعه‌ی درماندگی و افسردگی تا رسیدن به خوش‌بینی و روان‌شناسی مثبت‌گرا دنبال می‌کند. در این میان، تجربه‌های خانوادگی، شکست‌ها، رقابت‌های علمی و لحظه‌های تغییر، نقش مهمی در شکل‌گیری این مسیر دارند.

چرا باید کتاب مدار امید را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مدار امید را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد ایده‌های مهم روان‌شناسی چگونه از دل تجربه‌های شخصی و پژوهش‌های طولانی شکل گرفته‌اند.
• خواننده با مسیر تحول مفهوم درماندگی آموخته‌شده تا خوش‌بینی آشنا می‌شود.
• این اثر تصویری روشن از کشمکش‌های فکری و حرفه‌ای در فضای روان‌شناسی ارائه می‌دهد.
• کتاب به فهم بهتر رابطه‌ی میان زندگی شخصی پژوهشگر و نظریه‌های او کمک می‌کند.
• مطالعه‌ی آن برای شناخت ریشه‌های روان‌شناسی مثبت‌گرا و دغدغه‌های پشت آن مفید است.

خواندن کتاب مدار امید را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مدار امید به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران روان‌شناسی که می‌خواهند با مسیر شکل‌گیری برخی مفاهیم مهم این رشته آشنا شوند.
• خوانندگانی که به سرگذشت اندیشمندان و پیوند زندگی شخصی آن‌ها با کار فکری‌شان علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی نسبت میان درماندگی، امید و خوش‌بینی شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• مخاطبانی که از آثاری درباره‌ی تحول فکری، بحران‌های شخصی و تغییر نگرش لذت می‌برند.

درباره مارتین سلیگمن

مارتین سلیگمن (Martin Seligman) (متولد ۱۹۴۲) روان‌شناس، نظریه‌پرداز، مربی و نویسنده‌ی اهل ایالات متحده آمریکا است که به عنوان پدر روان‌شناسی مثبت‌گرا شناخته می‌شود. او استاد روان‌شناسی دانشگاه پنسیلوانیا و مدیر مرکز روان‌شناسی مثبت‌گرای همین دانشگاه است. پژوهش‌ها و نظریات سلیگمن که از پرارجاع‌ترین روان‌شناسان دوران معاصر به شمار می‌رود، نگرش علم روان‌شناسی را از تمرکز صرف بر اختلالات و آسیب‌ها به سمت توانمندی‌ها، خوش‌بینی و کیفیت زیست انسان دگرگون ساخت.

شهرت جهانی سلیگمن با ارائه‌ی نظریه‌ی «درماندگی آموخته‌شده» برای تبیین ریشه‌های افسردگی آغاز شد و با پایه‌گذاری جنبش روان‌شناسی مثبت‌گرا و توسعه‌ی الگوی بهزیستی PERMA به اوج رسید. او با نگارش آثار پرفروشی همچون «خوش‌ بینی آموخته‌ شده»، «شادمانی درونی» و «از شادکامی تا بالندگی»، چارچوب‌هایی کاربردی برای پرورش تاب‌آوری و سلامت روان در زندگی فردی و اجتماعی معرفی کرد.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب مدار امید منتشر شده است؟

• کتاب مدار امید، ترجمه‌ی زهره قربانی، نشر سایه سخن

بخشی از کتاب مدار امید

«من و خانواده‌ام در آخرین بهار سال ۱۹۹۶ در حال رانندگی به‌سمت پارک یلواِستون بودیم که با شنیدن خبری مسیر زندگی‌ام عوض شد. به یکی از باجه‌های تلفن‌های پولی رفتم و مطلع شدم که به‌عنوان رئیس انجمن روان‌شناسی آمریکا انتخاب شده‌ام. این موضوع از آن زمان تابه‌حال یکی از بزرگ‌ترین افتخارات زندگی من بوده است.

پس از گذشت چند ماه در نشست انجمن در تورنتو برای دو سال متوالی به‌عنوان رئیس انتخاب شدم. به من گفتند که جای خالی برای نشستن من در شورا نیست و درحالی‌که اعضای عادی به گرمی - گاهی هم به حالت بسیار احساسی - از من خوشامدگویی می‌کردند، اعضای اصلی به سردی با من برخورد می‌کردند. من با اقتدار نامزد پیشنهادی آن‌ها را شکست داده بودم. با دلسردی از تورنتو برگشتم. مدام از خودم می‌پرسیدم که: "چگونه می‌توانم در این عرصۀ ملی اثرگذار باشم؟"

گویی جواب به من الهام شد.»