کتاب نیروی التیام بخش هیجان

کتاب نیروی التیام بخش هیجان (The Healing Power of Emotion) نوشته دایانا فوشا، دانیل جی. سیگل و ماریون سالومون، هیجان را نه‌صرفاً واکنشی گذرا، بلکه به عنوان نیرویی اثرگذار در شکل‌گیری ذهن، مغز، رابطه و فرایند درمان بررسی می‌کند. نویسندگان با کمک‌گرفتن از علوم اعصاب عاطفی، پژوهش‌های رشد و تجربه‌های بالینی نشان می‌دهند که عاطفه چگونه می‌تواند هم منشأ آشفتگی باشد و هم زمینه‌ی ترمیم. این کتاب را انتشارات ارجمند با ترجمه الهام موسویان منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نیروی التیام بخش هیجان

کتاب نیروی التیام بخش هیجان نوشته‌ی دایانا فوشا، دانیل جی. سیگل و ماریون سالومون در مرز میان علوم اعصاب، روان‌درمانی و پژوهش‌های رشد حرکت می‌کند و می‌کوشد جایگاه هیجان را در فهم ذهن انسان از نو صورت‌بندی کند. محور اصلی کتاب این است که تجربه‌های عاطفی، به‌ویژه در بستر رابطه، فقط بر احساسات روزمره اثر نمی‌گذارند، بلکه در شکل‌گیری ساختار و کارکرد مغز هم نقش دارند. به همین دلیل، هیجان در اینجا موضوعی فرعی یا مزاحمِ شناخت نیست، بلکه یکی از پایه‌های فهم رنج روانی، دلبستگی، تنظیم عاطفه و تغییر درمانی به‌ شمار می‌آید.

این کتاب از ۱۱ فصل تشکیل شده است. شش فصل نخست به مبانی نظری و پژوهشی اختصاص دارند و پنج فصل بعدی به کاربردهای بالینی می‌رسند. در فصل‌های آغازین، موضوع‌هایی مانند نظام‌های هیجانی مغز، نظریه‌ی پلی‌واگال، رشد عاطفی کودک، نقش رابطه در تنظیم هیجان و کارکرد نیمکره‌های مغز بررسی می‌شوند. دایانا فوشا، دانیل جی. سیگل و ماریون سالومون در ادامه به درمان‌هایی می‌رسند که بر تجربه‌ی بدنمند، دلبستگی و پیگیری لحظه‌به‌لحظه‌ی هیجان تکیه دارند؛ از جمله روان‌درمانی پویشی تجربی تسریع‌شده، درمان حسی‌حرکتی، درمان متمرکز بر هیجان در زوج‌درمانی و خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی.

کتاب نیروی التیام بخش هیجان فقط مجموعه‌ای از نظریه‌ها نیست. فضای آن بر این ایده استوار است که بهبودی فرایندی زنده و رابطه‌مند است و بدون توجه به بدن، عاطفه و امنیت بین‌فردی به‌خوبی فهمیده نمی‌شود. در بخش‌های مختلف، از ترس، خشم، مراقبت، بازی، جدایی، عشق و شرم به‌ عنوان نیروهایی سخن گفته می‌شود که هم می‌توانند زندگی روانی را آشفته کنند و هم در صورت تنظیم و پردازش درست، به ترمیم و انسجام کمک کنند. همین پیوند میان پژوهش، تجربه‌ی زیسته و درمان، حال‌وهوای این کتاب را شکل داده است.

خلاصه کتاب نیروی التیام بخش هیجان

کتاب نیروی التیام بخش هیجان توضیح می‌دهد که هیجان‌ها چگونه در لایه‌های عمیق مغز و بدن ریشه دارند و چرا فهم آن‌ها برای شناخت رنج روانی و فرایند درمان ضروری است. نویسندگان ابتدا از نظام‌های هیجانی پایه مانند جویندگی، ترس، خشم، مراقبت، پریشانی جدایی و بازی بحث می‌کنند و سپس نشان می‌دهند که این نظام‌ها در رشد کودک، دلبستگی، رابطه‌های صمیمی و درمان بالینی چه نقشی دارند. 

بخش‌های پایانی کتاب به این می‌پردازند که چگونه توجه دقیق به تجربه‌ی عاطفی و جسمانی می‌تواند به تنظیم هیجان، کاهش آشفتگی و شکل‌گیری تجربه‌های ترمیم‌کننده در درمان فردی، زوجی و خانوادگی بینجامد.

چرا باید کتاب نیروی التیام بخش هیجان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب نیروی التیام بخش هیجان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان هیجان، مغز، بدن و رابطه را در یک چارچوب مشترک توضیح می‌دهد.
• خواننده با ۱۱ فصل کتاب و مسیر حرکت آن از مبانی علوم اعصاب تا کاربردهای بالینی آشنا می‌شود.
• این کتاب نشان می‌دهد که تنظیم هیجان فقط مسئله‌ای ذهنی نیست و به تجربه‌های جسمانی و دلبستگی هم وابسته است.
• بخش‌های مربوط به نظام‌های هیجانی پایه، درک روشن‌تری از ترس، خشم، مراقبت، بازی و پریشانی جدایی به دست می‌دهند.
• فصل‌های بالینی کتاب نشان می‌دهند که ایده‌های نظری چگونه در درمان فردی، زوجی و خانوادگی به کار گرفته می‌شوند.
• این کتاب برای فهم نقش رابطه‌ی ایمن و همدلانه در فرایند بهبودی منبعی پربار است.

خواندن کتاب نیروی التیام بخش هیجان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب نیروی التیام بخش هیجان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران روان‌شناسی که می‌خواهند پیوند علوم اعصاب عاطفی و روان‌درمانی را دقیق‌تر بشناسند.
• درمانگرانی که با موضوع‌هایی مانند تروما، دلبستگی، تنظیم هیجان و تجربه‌های بدنمند سروکار دارند.
• مشاوران زوج و خانواده که به نقش هیجان در رابطه‌های صمیمی و فرایند ترمیم علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درک عمیق‌تری از نقش عاطفه در رشد ذهن و مغز به دست آورند.
• کسانی که به مباحث مربوط به بازی، مراقبت، ترس، خشم و جدایی در زندگی روانی انسان علاقه‌مندند.

بخشی از کتاب نیروی التیام بخش هیجان

«هیجان‌ها، تنظیم عواطف و رفتارهای اجتماعی بین فردی ازجمله فرایندهای روان‌شناختی‌اند که تجارب بنیادین انسان‌ها در پاسخ به رویدادها، چالش‌های محیطی و مردم را توصیف می‌کنند. این فرایندها شکل‌دهندهٔ درک ما از خویشتن هستند، نقش مهمی در برقراری روابط ما دارند و مشخص می‌کنند که در بسترهای مختلف یا در حضور افراد خاص، احساس امنیت می‌کنیم یا خیر. این فرایندها را می‌توان به‌صورت عینی مشاهده و به‌صورت ذهنی توصیف کرد، ولی درعین‌حال آن‌ها برهم‌کنش پیچیده میان تجربهٔ روانی و تنظیم فیزیولوژیک ما را نشان می‌دهند.

این تعاملات روانی - فیزیولوژیک به ارتباط دوسویهٔ پویا میان اندام‌های محیطی و دستگاه عصبی مرکزی وابسته است که مغز را به این اندام‌ها متصل می‌کند. برای مثال، مدارهای عصبی نوعی ارتباط دوسویه قلب و مغز ایجاد می‌کنند و می‌توانند، در حمایت از رفتارهای محافظتی جنگ یا گریز، موجب افزایش سریع ضربان قلب شوند یا برای حمایت از تعاملات اجتماعی باعث کاهش سریع ضربان قلب شوند. مغز می‌تواند با کشف عوامل خطر در محیط مولد واکنش‌های فیزیولوژیک محیطی شود و متقابلاً تغییرات ایجادشده در وضعیت فیزیولوژی محیطی هم می‌توانند موجب بازخورد اطلاعات به مغز شوند و تصورات ما از جهان را تغییر دهند؛ بنابراین، بهتر و دقیق‌تر آن است که عواطف و رفتار اجتماعی بین فردی را، به‌جای فرایندهای فیزیولوژیک، به‌مثابهٔ فرایندهای زیستی - رفتاری توصیف کنیم، زیرا وضعیت فیزیولوژیک ما بر این فرایندهای فیزیولوژیک کاملاً تأثیر می‌گذارد و ضمناً احساساتمان هم تعیین‌کنندهٔ تغییرات پویا در فیزیولوژی ما هستند.»