کتاب آیا من باز هم «من» خواهم بود؟

کتاب آیا من باز هم «من» خواهم بود؟ (Will I still be me) نوشته کریستین برایدن و ترجمه مهرداد پورشهبازی و بهار بنی کریمی است و انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است. این کتاب از دل تجربه‌ی زیسته‌ی نویسنده با زوال عقل شکل گرفته و به پرسشی پرداخته است که برای بسیاری هراس‌انگیز است؛ اینکه آیا با تغییر حافظه و توانایی‌های شناختی، حس «خود» هم از بین می‌رود؟ نویسنده با تکیه بر زندگی شخصی، روایت‌های دیگر مبتلایان و تأملات فلسفی و معنویْ این تصور رایج را به چالش می‌کشد و تصویری انسانی‌تر از زندگی با زوال عقل را پیش روی ما می‌گذارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آیا من باز هم «من» خواهم بود؟ اثر کریستین برایدن

کتاب آیا من باز هم «من» خواهم بود؟ (دستیابی به تداوم حس خود در تجربیات زیسته‌ی زوال عقل) نوشته‌ی کریستین برایدن و اثری است درباره‌ی تجربه‌ی درونی زوال عقل و نسبت آن با هویت، حافظه، رابطه و معنا. نویسنده که خود سال‌ها با این وضعیت زندگی کرده است، از ابتدای کتاب با یک پیش‌فرض رایج درگیر می‌شود؛ اینکه زوال عقل به‌معنای محو شدن «من» است؟ این کتاب از دل همین درگیری پیش می‌رود و نشان می‌دهد افت شناختی لزوماً به نابودی حس خود ختم نمی‌شود. نویسنده از تجربه‌ی شخصی‌اش، ترس پس از تشخیص، فشار نگاه دیگران و از دشواری‌های زبان، زمان و یادآوری می‌گوید و توضیح می‌دهد که با وجود این مسئله همچنان می‌توان خود را در جهان، در رابطه با دیگران و در لحظه‌ی حال تجربه کرد.

اثر حاضر فقط شرح رنج یا خاطره‌نویسی نیست؛ نویسنده به این موضوع می‌پردازد که نگاه پزشکی، اجتماعی و فرهنگی چگونه بر زندگی فرد مبتلا اثر می‌گذارد. او میان تجربه‌ی شخصی، روایت‌های نمونه از دیگر افراد مبتلا و بحث‌های فلسفی و الهیاتی رفت‌وآمد می‌کند تا نشان دهد انسان را نمی‌توان فقط با نمره‌های آزمون، نقص‌های حافظه یا کاهش توانایی زبانی تعریف کرد. کتاب آیا من باز هم «من» خواهم بود؟ بر کرامت، رابطه و امکان معنا پافشاری کرده است. نتیجه اثری است که هم برای فهم زوال عقل سودمند است و هم برای بازاندیشی در باب این پرسش که هویت انسان دقیقاً به چه چیزهایی گره خورده است.

خلاصه کتاب آیا من باز هم «من» خواهم بود؟

زوال عقل حس هویت را از بین می‌برد یا نمی‌برد؟ کریستین برایدن با تکیه بر تجربه‌ی شخصی خود از زمان دریافت تشخیص بیماری‌اش، درمورد ترس‌ها، آشفتگی‌ها و فشار نگاه جامعه می‌گوید و سپس به‌تدریج این تصور را زیر سؤال می‌برد که فرد مبتلا کم‌کم ناپدید می‌شود. او توضیح می‌دهد که با وجود دشواری در حافظه، زبان، زمان‌مندی و انجام کارهای روزمره، هنوز می‌توان حس «من» را در بدن، در رابطه با دیگران و در معناجویی لحظه‌ی حال حفظ کرد. کتاب در کنار روایت‌های شخصی نویسنده، به نقد نگاه‌های پزشکی و اجتماعی رایج می‌پردازد و تصویری دقیق از زندگی با زوال عقل ارائه می‌دهد.

چرا باید کتاب آیا من باز هم «من» خواهم بود؟ را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب آیا من باز هم «من» خواهم بود؟ را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب زوال عقل را از زاویه‌ی تجربه‌ی درونی فرد مبتلا نشان می‌دهد؛ نه فقط از منظر تشخیص و مشاهده‌ی بیرونی.
• نویسنده به پرسش مهمی در باب هویت پاسخ و نشان می‌دهد که چرا افت حافظه لزوماً به محوشدن «خود» نمی‌انجامد.
• کتاب برای فهم اثر نگاه خانواده، متخصصان و جامعه بر زندگی فرد مبتلا نکات روشنی در اختیار مخاطب می‌گذارد.
• خواننده با جنبه‌هایی از زندگی روزمره‌ی زوال عقل آشنا می‌شود؛ از دشواری واژه‌یابی و یادآوری تا تجربه‌ی زمان و رابطه.
• کتاب کمک می‌کند مفهوم کرامت انسانی در شرایط آسیب‌پذیری دوباره بررسی شود.

خواندن کتاب آیا من باز هم «من» خواهم بود؟ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب آیا من باز هم «من» خواهم بود؟ به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی زوال عقل فراتر از تعریف‌های رایج شناخت دقیقی به دست آورند.
• اعضای خانواده و یاران مراقب افرادی که با افت حافظه و تغییرات شناختی زندگی می‌کنند.
• دانشجویان و فعالان حوزه‌های روان‌شناسی، مشاوره، پرستاری و سلامت روان که به تجربه‌ی زیسته‌ی بیماران توجه دارند.
• کسانی که به پرسش‌های مربوط به هویت، حافظه، بدن و تداوم «خود» علاقه‌مند هستند.
• مخاطبانی که از کتاب‌های نوشته‌شده مبتنی‌بر تجربه‌ی شخصی و بحث‌های انسانی و اخلاقی استقبال می‌کنند.

درباره کریستین برایدن

کریستین برایدن (Christine Bryden)، نویسنده، پژوهشگر و از شناخته‌شده‌ترین کنشگران حوزه‌ی زوال عقل، بخش بزرگی از زندگی حرفه‌ای خود را پیش از ابتلا به این بیماری در عرصه‌ی علم و مدیریت سپری کرد. او سال‌ها به‌عنوان زیست‌شیمی‌دان در صنعت داروسازی بریتانیا، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی مشترک‌المنافع استرالیا (CSIRO) و سپس در سمت یکی از مدیران ارشد خدمات عمومی دولت استرالیا فعالیت داشت و در حوزه‌ی علم و فناوری به نخست‌وزیر این کشور مشاوره می‌داد.

ابتلای این نویسنده به زوال عقل در سال ۱۹۹۵، زمانی که ۴۶ سال داشت، با شروع زودرس تشخیص داده شد؛ رویدادی که مسیر زندگی او را به‌طور کامل تغییر داد و او را به یکی از پرشورترین مدافعان حقوق افراد مبتلا به زوال عقل تبدیل کرد. کریستین برایدن از آن زمان در کنفرانس‌های متعدد در سراسر جهان سخنرانی کرده، بارها در رسانه‌ها حضور یافته و با روایت تجربه‌ی شخصی خود کوشیده است نگرش جامعه نسبت به افراد مبتلا به زوال عقل را تغییر دهد.

کتاب‌های کریستین برایدن به چندین زبان ترجمه و منتشر شده‌اند و در سال ۲۰۰۳ نیز به نخستین فرد مبتلا به زوال عقل تبدیل شد که به عضویت هیئت‌مدیره‌ی سازمان بین‌المللی آلزایمر (Alzheimer’s Disease International) درآمده است. او، برخلاف پیش‌بینی‌های پزشکی، آنقدر با بیماری خود زندگی کرده است که فرصت یافت مادربزرگ چهار نوه نیز بشود؛ تجربه‌ای که از آن به‌عنوان بخشی از زندگی تازه و پربار خود در «مسیر آرام‌تر زوال عقل» یاد کرده است. پیام همیشگی این نویسنده امید، بقا و امکان ادامه‌ی زندگی با وجود بیماری است.

کریستین برایدن در کنفرانس‌های متعدد سازمان بین‌المللی آلزایمر (ADI) حضور یافته و همواره برای افزایش مشارکت مستقیم افراد مبتلا به زوال عقل در نشست‌ها و تصمیم‌گیری‌ها تلاش کرده است. او علاوه‌بر فعالیت‌های عمومی، در کمیته‌ها و شوراهای گوناگون علمی و درمانی نیز حضور داشته است؛ ازجمله عضویت در کمیته‌ی راهبری شبکه‌ی بالینی زوال عقل ایالت کوئینزلند، شورای بالینی بیمارستان کابولتچر، گروه مشورتی اختلال شناختی کمیسیون ایمنی و کیفیت مراقبت‌های سلامت استرالیا و شبکه‌ی پژوهش زوال عقل انجمن آلزایمر استرالیا.

این نویسنده پس از انجام پژوهش‌های دکتری خود، به‌عنوان پژوهشگر وابسته‌ی مرکز الهیات عمومی و زمینه‌ای دانشگاه چارلز استورت فعالیت خود را ادامه داد. با وجود آنکه تصویربرداری MRI از مغز او کاهش قابل‌توجه حجم مغز را نشان داده است، همچنان با حمایت همسرش، پل، به نوشتن و سخنرانی و سفر ادامه داده و معتقد است اگر مردم می‌توانستند آسیب مغزی ناشی از زوال عقل را ببینند، نگاهشان به بازماندگان این بیماری سرشار از احترام و تشویق می‌شد. کتاب آیا من باز هم «من» خواهم بود؟ (Will I still be me) نوشته‌ی کریستین برایدن است.

جوایز و افتخارات این کتاب یا نویسنده

کریستین برایدن در سال ۲۰۱۲ نامزد جایزه‌ی «استرالیایی سال» شد و به‌عنوان نامزد نهایی ایالت کوئینزلند در بخش سالمندان معرفی شد. همچنین او در سال ۲۰۱۷ به پاس فعالیت‌های گسترده‌ی حمایتی خود، نشان «عضو نشان استرالیا» (AM) را دریافت کرد.

بخشی از کتاب آیا من باز هم «من» خواهم بود؟

«اکنون حدود یک سال بود که مری با زوال عقل زندگی می‌کرد. او مطمئن نبود چه مدتی است که به این بیماری مبتلا شده است، اما احساس می‌کرد که گویی همواره این برچسب را داشته است و ذره‌ای آن را دوست نداشت! او هنوز عاشق باغچهٔ خود بود و به‌تازگی چند گل زیبا در آن کاشته بود و منتظر دیدن رشد و شکوفایی آنها بود. مری سبزانگشتی بود؛ این بخشی از هویت او بود، اما آیا قرار بود او همیشه این توانایی را داشته باشد و یا حتی مهم‌تر از آن، آیا قرار بود همچنان به یاد داشته باشد که این توانایی را دارد؟ آیا باز هم می‌توانست در باغچه‌اش پرسه بزند؟ البته ممکن بود هرچه او پیرتر و رنجورتر شود، دچار مشکلات جسمانی بیشتری نیز بشود، اما از ته دل امیدوار بود که همواره بتواند از مشاهدهٔ گل‌هایش لذت ببرد؛ حتی اگر این گل‌ها در گلدان‌هایی در حیاط خلوت یا بالکن خانه باشند. گل‌های او به او حس معنا می‌دادند و بخشی از کیستی او بودند. همهٔ افراد از گل‌های او باخبر بودند. مری بدون باغچهٔ باشکوه سرشار از شکوفه‌های مورد علاقه‌اش چه کسی بود؟ بیشترین مایهٔ نگرانی مری این بود که آیا او داستان زندگی خود و همهٔ چیزهایی را که در زندگی به او معنا می‌دهند -نه تنها گل‌هایش- را از دست می‌داد؟ او از خود می‌پرسید که آیا می‌تواند ازدواج، فرزندان، نوه‌ها و همهٔ روزهای تعطیل شادمانه‌ای را که با همسر دوست‌داشتنی‌اش گذرانده بود به خاطر بیاورد؟»