کتاب گرم و سرد انسان

کتاب گرم و سرد انسان (کاوشی در پیوند دوسویه‌ی مزاج و اخلاق ) نوشته زهرا پیربالایی و محمدمهدی ولی‌ زاده است. این کتاب به رابطه‌ای می‌پردازد که معمولاً جدا از هم دیده می‌شود: پیوند میان ویژگی‌های مزاجی بدن و شکل‌گیری صفات و رفتارهای اخلاقی. نویسندگان باتکیه‌بر متون دینی، دیدگاه‌های فلسفی و مباحث طب سنتی، هم از اثر مزاج بر اخلاق سخن گفته‌اند و هم از اینکه خلق‌وخو چگونه می‌تواند بر وضعیت مزاجی اثر بگذارد. مرکز نشر هاجر این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب گرم و سرد انسان

کتاب گرم و سرد انسان نوشته‌ی زهرا پیربالایی و محمدمهدی ولی‌ زاده به یکی از پرسش‌های قدیمی در شناخت انسان پرداخته است: آیا ویژگی‌های بدنی و مزاجی فقط به سلامت جسم مربوط‌ هستند یا در شکل‌گیری خلق‌وخو و رفتار هم نقش دارند؟ نویسندگان بحث را از تعریف مفاهیمی مثل مزاج، اخلاق، طبیعت، عنصر، رکن و خلط آغاز کرده‌اند و بعد سراغ مبانی نظری رفته‌اند، از جمله نسبت نفس و بدن، امکان تغییر اخلاق، مسئولیت انسان و جایگاه اعتدال در طب و اخلاق. در این مسیر، کتاب فقط به بیان یک ادعا بسنده نمی‌کند و می‌کوشد تا نشان دهد این پیوند در سنت فلسفی، اخلاقی و طبی چگونه فهم شده است.

کتاب گرم و سرد انسان اثر زهرا پیربالایی و محمدمهدی ولی‌ زاده در ادامه، موضوع را به‌صورت دسته‌بندی‌شده پیش می‌برد. بخشی از اثر به عوامل مؤثر بر اخلاق اختصاص دارد، عواملی مانند دانش‌اندوزی، تربیت، محیط اجتماعی، محیط جغرافیایی، ژن، جنسیت و مزاج ذاتی، سپس انواع مزاج، از معتدل تا دموی، صفراوی، بلغمی و سوداوی با ویژگی‌های بیرونی و درونی معرفی می‌شوند و لوازم صفتی و رفتاری هریک بررسی می‌شود. 

در بخش بعدی، مسیر برعکس هم دنبال شده است، یعنی اینکه صفات اخلاقی چگونه می‌توانند بر مزاج اثر بگذارند. در پایان نیز بحث به‌سمت آشنایی با مزاج‌شناسی، تدابیر اصلاحی انواع مزاج، راه‌های تعالی اخلاق و پیامدهای این تأثیر متقابل می‌رود. این اثر تصویری از انسان است که در آن جسم و جان از هم جدا دیده نمی‌شوند و فهم یکی بدون توجه به دیگری ناقص می‌ماند.

خلاصه کتاب گرم و سرد انسان

کتاب گرم و سرد انسان توضیح می‌دهد که برخی صفات و رفتارهای اخلاقی را می‌توان در نسبت با مزاج فهمید و درعین‌حال نباید همه‌چیز را به مزاج فروکاست. نویسندگان ابتدا چارچوب مفهومی بحث را می‌سازند و سپس نشان می‌دهند که مزاج‌های مختلف چه زمینه‌هایی برای بروز برخی ویژگی‌های رفتاری و خلقی فراهم می‌کنند. بعد از آن، بحث به‌سوی اثر معکوس می‌رود و نقش اخلاق، عادت، تربیت و اراده در تغییر یا تعدیل وضعیت مزاجی بررسی می‌شود. پیام اصلی کتاب این است که انسان نه کاملاً اسیر سرشت بدنی است و نه جدا از آن عمل می‌کند، بلکه اخلاق، تربیت، آگاهی و مزاج در پیوندی مداوم بر یکدیگر اثر می‌گذارند.

چرا باید کتاب گرم و سرد انسان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب گرم و سرد انسان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نسبت میان مزاج و اخلاق را از هر دو سو بررسی می‌کند و بحث را به یک جهت محدود نکرده است.
• خواننده با تعریف دقیق مفاهیمی مثل مزاج، خلط، طبیعت و اخلاق آشنا می‌شود و پایه‌ی نظری بحث را بهتر می‌شناسد.
• کتاب حاضر نشان می‌دهد که برخی رفتارها و صفات را می‌توان در پیوند با زمینه‌های بدنی و مزاجی فهمید.
• این اثر در کنار نقش مزاج، بر اختیار، تربیت و مسئولیت اخلاقی انسان هم تأکید کرده است.
• بخش‌های مربوط به انواع مزاج، ویژگی‌های درونی و بیرونی و لوازم رفتاری آن‌ها، تصویری جزئی‌تر از تفاوت‌های انسانی به دست می‌دهد.

خواندن کتاب گرم و سرد انسان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب گرم و سرد انسان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به پیوند میان مزاج، رفتار و صفات اخلاقی علاقه دارند.
• پژوهشگرانی که درباره‌ی نسبت نفس و بدن، اعتدال و تربیت اخلاقی مطالعه می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند با تقسیم‌بندی مزاج‌ها و ویژگی‌های هریک آشناتر شوند.
• مخاطبانی که به مباحث اخلاق اسلامی و ارتباط آن با طب سنتی توجه دارند.
• افرادی که می‌خواهند ریشه‌های برخی گرایش‌های رفتاری و خلقی را دقیق‌تر بررسی کنند.