کتاب تعامل انسان و کامپیوتر

کتاب تعامل انسان و کامپیوتر (مبانی و روش‌ها) نوشته جرالد جونگ‌هیون کیم و ترجمه عبدالصمد کرامت‌فر است و انتشارات آتی نگر آن را منتشر کرده است. این کتاب به یکی از مسئله‌های مهم دنیای نرم‌افزار می‌پردازد: این‌که کیفیت یک سیستم فقط به توان فنی آن وابسته نیست و تجربه، رضایت و شیوه‌ی استفاده‌ی کاربران هم در موفقیت آن نقش تعیین‌کننده دارد. نویسنده از تعریف مفاهیم پایه شروع می‌کند و بعد به طراحی، پیاده‌سازی و ارزیابی رابط کاربر می‌رسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تعامل انسان و کامپیوتر

کتاب تعامل انسان و کامپیوتر نوشته جرالد جونگ‌هیون کیم تلاشی است برای توضیح این‌که رابطه‌ی انسان با نرم‌افزار و دستگاه‌های دیجیتال فقط به ظاهر یک رابط یا چند دکمه و منو محدود نمی‌شود. نویسنده تعامل را مفهومی گسترده‌تر از رابط می‌داند و نشان می‌دهد که طراحی درست، از شناخت کاربر و وظیفه شروع می‌شود و تا ارزیابی محصول ادامه پیدا می‌کند. متن کتاب از همان ابتدا بر این نکته تکیه دارد که در سنجش کیفیت نرم‌افزار، تجربه‌ی کاربر و میزان رضایت او به‌اندازه‌ی توان فنی سیستم اهمیت دارد. همین زاویه دید باعث شده موضوع کتاب فقط به اصول نظری محدود نماند و به فرایند توسعه‌ی محصول تعاملی هم گره بخورد.
کتاب تعامل انسان و کامپیوتر در ۹ فصل تنظیم شده است و از مقدمه و قواعد پایه آغاز می‌شود. فصل‌های آغازین به پرسش‌هایی مثل چیستی تعامل انسان و کامپیوتر، اهمیت آن، شناخت کاربر، درک وظیفه، کاهش بار حافظه، ثبات، پیشگیری از خطا و طبیعی‌بودن تعامل پرداخته‌اند. بعد از آن، کتاب سراغ دستورالعمل‌های خاص‌تر می‌رود؛ از لایه‌ی نمایش بصری و ساختاربندی اطلاعات گرفته تا دریافت ورودی، طراحی برای کاربران دارای محدودیت‌های جسمی، دستگاه‌های همراه، رابط‌های شنیداری، خودروها و تجارت الکترونیکی. در ادامه نیز مباحثی مثل عوامل انسانی، پردازش اطلاعات، ادراک، بینایی، شنوایی، ارگونومی، طراحی رابط، لایه‌ی رابط کاربر، جعبه‌ابزارهای توسعه، چارچوب‌هایی مثل مدل، نما و کنترل‌کننده و درنهایت ارزیابی رابط کاربر مطرح می‌شود. پایان‌بندی کتاب هم به مسیرهای تازه‌تر این حوزه مثل تعامل چندمدلی، زبان، تصویر، واقعیت افزوده و واقعیت ترکیبی می‌رسد.
کتاب تعامل انسان و کامپیوتر حال‌وهوایی آموزشی و مسئله‌محور دارد و مثال‌های متعدد آن از وب، گوشی هوشمند، خرید آنلاین، بازی، سامانه‌های منویی و محیط‌های کاری می‌آیند. نویسنده فقط فهرستی از قواعد ارائه نمی‌کند، بلکه نشان می‌دهد هر تصمیم طراحی چرا گرفته می‌شود و چه اثری بر کارایی، خطا، یادگیری و رضایت کاربر می‌گذارد. به همین دلیل، متن کتاب هم برای فهم مبانی مناسب است و هم برای دیدن پیوند میان نظریه و ساخت یک سیستم تعاملی.

خلاصه کتاب تعامل انسان و کامپیوتر

کتاب تعامل انسان و کامپیوتر مسیر شکل‌گیری یک محصول تعاملی را از پایه توضیح می‌دهد. متن با تعریف تعامل انسان و کامپیوتر و تفاوت آن با رابط آغاز می‌شود و بعد سراغ قواعدی می‌رود که در طراحی باید جدی گرفته شوند؛ مثل شناخت کاربر، فهم دقیق وظیفه، کم‌کردن بار حافظه، حفظ ثبات، یادآوری مداوم اطلاعات مهم و جلوگیری از خطا. سپس کتاب این اصول را در موقعیت‌های مشخص‌تر به‌کار می‌گیرد و درباره‌ی طراحی صفحه، پیمایش، ورود داده، دسترس‌پذیری، دستگاه‌های همراه و الگوهای مختلف رابط بحث می‌کند. در بخش‌های بعدی نیز عوامل انسانی، فرایند طراحی، پیاده‌سازی، چارچوب‌های توسعه و روش‌های ارزیابی بررسی می‌شوند تا تصویر کامل‌تری از ساخت و سنجش رابط کاربر به‌دست آید.

چرا باید کتاب تعامل انسان و کامپیوتر را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تعامل انسان و کامپیوتر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان مفاهیم پایه‌ی تعامل انسان و کامپیوتر و فرایند واقعی توسعه‌ی نرم‌افزار را روشن می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند بفهمد چرا شناخت کاربر، وظیفه و زمینه‌ی استفاده در طراحی رابط تعیین‌کننده است.
• این کتاب فقط به قواعد کلی بسنده نمی‌کند و نمونه‌هایی از طراحی صفحه، پیمایش، ورود داده و دسترس‌پذیری را هم مطرح می‌کند.
• بخش‌های مربوط به عوامل انسانی، ادراک، حافظه و ارگونومی کمک می‌کنند تصمیم‌های طراحی از زاویه‌ی رفتار کاربر دیده شوند.
• فصل‌های مربوط به پیاده‌سازی و چارچوب‌های توسعه نشان می‌دهند طراحی رابط از مرحله‌ی ایده جدا نیست و به ساخت سیستم وصل می‌شود.
• بخش ارزیابی رابط کاربر برای کسانی مفید است که می‌خواهند کیفیت یک محصول تعاملی را فقط بر اساس حدس نسنجند.
• مرور موضوعاتی مثل دستگاه‌های همراه، رابط شنیداری و واقعیت افزوده نشان می‌دهد این حوزه به محیط‌های متنوعی گسترش پیدا می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تعامل انسان و کامپیوتر به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات که می‌خواهند مبانی طراحی رابط و تجربه‌ی کاربر را منظم‌تر بشناسند.
• طراحان و توسعه‌دهندگانی که در ساخت نرم‌افزارهای تعاملی با مسئله‌ی کارایی، خطا و رضایت کاربر روبه‌رو هستند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی ارتباط میان روان‌شناسی شناختی، ارگونومی و طراحی سیستم‌های دیجیتال بیشتر بدانند.
• کسانی که به طراحی برای وب، گوشی هوشمند، سامانه‌های منویی و محیط‌های چندرسانه‌ای علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند با روش‌های ارزیابی رابط کاربر و معیارهای سنجش کیفیت تعامل آشنا شوند.