کتاب زن مغازه ای که مانند آکواریوم می درخشد

کتاب زن مغازه ای که مانند آکواریوم می درخشد (Convenience store woman) نوشته ساکایا موراتا، ترجمه‌ی رویا وهمی و رمانی ژاپنی درمورد زنی است که زندگی‌اش با مغازه‌ای در یک محله گره خورده است. نشر سنجاق این کتاب را به‌صورت الکترونیکی منتشر کرده است. رمان حاضر در فضایی شهری و معاصر از دل یک مغازه‌ی زنجیره‌ای کوچک به جهان کار، تنهایی، هنجارهای اجتماعی و معنای نرمال‌بودن سرک می‌کشد و شخصیت اصلی را در مرکز این دنیای پرصدا و پرنور قرار می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب زن مغازه ای که مانند آکواریوم می درخشد اثر ساکایا موراتا

کتاب زن مغازه ای که مانند آکواریوم می درخشد با تمرکز بر زندگی کیکو فوروکورا، کارمند یک مغازه‌ی محلی، جهانی را نشان داده است که در آن یک فروشگاه زنجیره‌ای کوچک مثل آکواریومی روشن و همیشه‌بیدار عمل می‌کند. ساکایا موراتا در این رمان از خلال جزئیات کار روزمره، شیفت‌ها، آموزش‌ها و دستورالعمل‌ها سازوکار یک مغازه‌ی ۲۴ساعته را به تصویر کشیده است؛ جایی که صداها، نورها، کالاها و مشتری‌ها ریتم زندگی را تعیین می‌کنند.

رمان زن مغازه ای که مانند آکواریوم می درخشد گذشته و حال کیکو را کنار هم قرار داده است؛ از کودکی‌اش که دیگران او را عجیب می‌دیدند تا لحظه‌ای که در جوانی وارد مغازه‌ی حراجی لبخند می‌شود و آنجا را به‌معنای واقعی کلمه محل باز‌ـ‌تولد خود می‌بیند. در این کتاب مغازه فقط محل کار نیست؛ بلکه جایی است که شخصیت اصلی در آن یاد می‌گیرد چطور حرف بزند، چطور لبخند بزند، چطور نرمال به نظر برسد و حتی چطور لباس بپوشد.

کتاب زن مغازه ای که مانند آکواریوم می درخشد با روایت رابطه‌ی کیکو فوروکورا با همکاران، مدیران، خانواده و دوستان قدیمی نشان داده است که چگونه فشارهای اطراف برای ازدواج، شغل جدی و زندگی مطابق الگوهای رایج، مدام او را زیر سؤال می‌برد. این کتاب به‌دقت نشان داده است که این شخصیت چطور هویت خود را از ترکیب رفتار دیگران، دستورالعمل‌های مغازه و ریتم کار روزانه می‌سازد و در این نقش، احساس آرامش و تعلق می‌کند.

نویسنده‌ی این کتاب تجربه‌ی کار در یک فروشگاه شبانه‌روزی را داشته است.

خلاصه داستان زن مغازه ای که مانند آکواریوم می درخشد

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کیکو فوروکورا زنی است که از کودکی با واکنش‌های غیرعادی به موقعیت‌ها برای اطرافیانش معما بوده است. او در بزرگسالی هنگام ورود به مغازه‌ی حراجی لبخند، در نقش کارمند مغازه، نوعی تولد دوباره را تجربه می‌کند. دستورالعمل‌ها، یونیفرم، جملات حفظی و ریتم ثابت کار برای او تبدیل به راهنمای زندگی می‌شود. کیکو در این کتاب شخصیت و رفتار خود را از مشاهده‌ی همکاران و مدیرانش می‌سازد؛ از سبک لباس‌پوشیدن تا لحن حرف‌زدن.

خانواده و دوستان کیکو، در بیرون از مغازه، مدام از او درباره‌ی ازدواج، شغل ثابت و عشق می‌پرسند و تلاش می‌کنند وضعیت کیکو را با برچسب‌هایی مثل بیماری یا «هیکی کوموری» توضیح بدهند. او، در مقابل، مغازه را تنها جایی می‌بیند که می‌تواند در آن یک انسان نرمال باشد و به‌عنوان دندانه‌ای از چرخ‌دنده‌ی جامعه، احساس کارآمدی و آرامش کند.

چرا باید کتاب زن مغازه ای که مانند آکواریوم می درخشد را بخوانیم؟

رمان زن مغازه ای که مانند آکواریوم می درخشد از دل یک مغازه‌ی کوچک به موضوع‌هایی مثل هنجارهای اجتماعی، فشار برای نرمال‌بودن، کار پاره‌وقت و تنهایی پرداخته است. روایت دقیق جزئیات کار در مغازه همراه با نگاه درونی کیکو تصویری متفاوت از زندگی روزمره ساخته و نشان داده است که چگونه یک محیط کاری می‌تواند به مرکز هویت و احساس تعلق تبدیل شود.

خواندن کتاب زن مغازه ای که مانند آکواریوم می درخشد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به ادبیات داستانی قرن ۲۱ ژاپن و قالب رمان با موضوع کار، انزوا و تفاوت علاقه دارند. همچنین رمان حاضر برای کسانی مناسب است که دوست دارند از زاویه‌ی دید فردی غیرمتعارف به مفهوم نرمال‌بودن و فشارهای جامعه نگاه کنند.

درباره ساکایا موراتا

ساکایا موراتا (Sayaka Murata)، نویسنده‌ی برجسته‌ی ژاپنی، در ۱۴ اوت ۱۹۷۹ در شهر اینزای واقع در استان چیبای ژاپن در خانواده‌ای متولد شد که پدرش قاضی و مادرش خانه‌دار بود. او که کودکی شادی را سپری نکرده بود، از ۱۰سالگی نوشتن داستان را آغاز کرد و در کودکی با خواندن رمان‌های علمی‌ـ‌تخیلی و معمایی به این حوزه علاقه‌مند شد. مادرش پس از تلاش او برای نوشتن دستی یک رمان در کلاس چهارم ابتدایی، برایش یک ماشین پردازش متن خرید. موراتا پس از اتمام دوران راهنمایی در اینزای همراه با خانواده به توکیو نقل‌مکان کرد، از دبیرستان کاشیوا (وابسته به دانشگاه نیشوگاکوشا) فارغ‌التحصیل شد و در دانشگاه تاماگاوا به تحصیل در رشته‌ی کیوریتوری هنر پرداخت.

موراتا ۱۸ سال به‌عنوان فروشنده‌ی پارت‌تایم در یک فروشگاه شبانه‌روزی در توکیو کار کرد و بسیاری از مضامین و پیش‌زمینه‌های شخصیت‌های داستانی خود را از مشاهدات روزمره‌اش در این شغل الهام گرفت. رمان‌های «جهان در حال محوشدن» (۲۰۲۵)، «زمینی‌ها» (Earthlings)، «جهان در حال محوشدن» (Vanishing World)، مجموعه داستان کوتاه «مراسم زندگی» (Life Ceremony)، داستان‌های کوتاهی چون «ایمان»، «بقا» و «یک ازدواج پاک» از آثار اوست.

آثار ساکایا موراتا به بررسی پیامدهای مختلف عدم‌‌همرنگی با جماعت در جامعه برای مردان و زنان و به‌ویژه در رابطه با نقش‌های جنسیتی، والدگری و روابط جنسی می‌پردازد. او در آثاری چون «جهان رو به کاهش» به موضوع پذیرش اجتماعی بی‌میلی جنسی و تجرد اختیاری و اجباری در ازدواج پرداخته و در کتاب «سوتسوجین شوسان» یک جامعه‌ی آینده‌نگر دیستوپیایی را تصویر کرده است.

موراتا چالش با تابوها را در خط مقدم آثارش قرار می‌دهد؛ برای نمونه در رمان «زمینی‌ها» داستان دختری ۱۱ساله به نام ناتسوکی را روایت می‌کند که به‌همراه پسرعمویش خود را بیگانه و فضایی می‌دانند؛ داستانی که به‌سرعت به موضوعاتی چون آزار جنسی، قتل و آدم‌خواری کشیده می‌شود. موراتا معتقد است پرسشگری درباره‌ی تابوهایی چون قتل، زنای با محارم و آدم‌خواری او را به حقیقت واقعی چیزها نزدیک‌تر می‌کند.

موضوع همرنگی با جامعه نیز تم اصلی کتاب «زن مغازه ای که مانند آکواریوم می درخشد» است که در آن شخصیت کیکو با انتظارات جامعه برای ازدواج و دنبال‌کردن یک شغل سنتی مواجه می‌شود. بی‌میلی جنسی (Asexuality) و فیکتوسکسوالیتی (Fictosexuality) در رمان «جهان در حال محوشدن» مطرح شده است. ساکایا موراتا همچنین در داستان کوتاه «بقا» که در مجموعه‌ای درباره‌ی تغییرات اقلیمی چاپ شد، به موضوع گرمایش جهانی و تصویرسازی یک جامعه‌ی دیستوپیایی در ژاپن در صورت عدم‌توجه به تغییرات آب‌وهوایی پرداخته است.

جوایز و افتخارات کتاب زن مغازه ای که مانند آکواریوم می درخشد و نویسنده

کتاب زن مغازه ای که مانند آکواریوم می درخشد در سال ۲۰۱۶ جایزه‌ی آکوتاگاوا را دریافت کرد.

ساکایا موراتا در طول دوران فعالیت خود موفق به کسب و نامزدی جوایز ادبی متعددی شده است که روند آن با برنده‌شدن جایزه‌ی «گونزو برای نویسندگان نوظهور» در سال ۲۰۰۳ برای کتاب «شیردهی» (Junyū) آغاز شد. او سپس در سال ۲۰۰۹ با کتاب «Gin'iro no Uta» نامزد جایزه‌ی «میشیما یوکیو» شد و در همان سال توانست جایزه‌ی «نوچهره‌ی ادبی نوما» را از آن خود کند. روند نامزدی‌های او در جایزه‌ی «میشیما یوکیو» در سال‌های بعد نیز ادامه یافت؛ به طوری که در سال ۲۰۱۰ برای «Hoshi ga Sū Mizu» و در سال ۲۰۱۲ برای کتاب «Tadaima Tobira» نامزد دریافت این جایزه شد و سرانجام در سال ۲۰۱۳ توانست تندیس جایزه‌ی «میشیما یوکیو» را برای کتابی تازه به دست آورد. افتخارات این نویسنده در سال ۲۰۱۴ با دریافت جایزه‌ی «حس جنسیت» برای کتاب «Satsujin Shussan» ادامه پیدا کرد.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره کتاب زن مغازه ای که مانند آکواریوم می درخشد و نویسنده

- جولی مایرسون از روزنامه‌ی گاردین معتقد است این کتاب به‌شکلی فوق‌العاده عجیب است و نثر جدی و دیوانه‌وار و همچنین راوی دوست‌داشتنی و عجیب‌تر آن را تحسین می‌کند.

- کیتی والدمن از نشریه‌ی نیویورکر معتقد است که نثر بی‌روح و مسطح ساکایا موراتا حال‌وهوایی شبیه به یک بقالی بعد از ساعت ۱۱ شب دارد و به نظر می‌رسد که در یک نور زننده و فلئورسنتی غوطه‌ور است.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب منتشر شده است؟

رمان حاضر با عنوان سوپر‌مارکت شبانه‌روزی با ترجمه‌ی مسعود فقیه توسط کتاب کوله پشتی‏‫ (۱۳۹۸) و با عنوان زن فروشنده با ترجمه‌ی پرستو خوش‌فکر توسط انتشارات خوب‏‫ (۱۳۹۸) منتشر شده است.‬

بخشی از کتاب زن مغازه ای که مانند آکواریوم می درخشد

«اخبار" شیراها" مثل برق سرتاسر مغازه پخش شد. هر بار مدیر را می‌دیدم شروع می‌کرد سر به سرم گذاشتن که:"شیراها" چطوره؟ کی میاریش بریم بیرون؟"

برای مدیر شماره ۸ همیشه خیلی احترام قایل بودم. آدم سخت کوشی بود و در نظرم بهترین همکار، اما حالا از اینکه تا من را می‌بیند از" شیراها" می‌پرسد از دستش جون به لب شده‌ام.

در قبل، همیشه صحبت هایمان در حد کارگر-مدیر و مسایل مغازه بود، به طور مثال:"این روزا هوا گرم شده، پس فروش دسر شکلاتی کم میشه." یا" ساخت مجتمع مسکونی جدیده تموم شده، پس عصرها مشتری‌ها بیشتر میشن." اما حالا حس می‌کردم دیگر به من به چشم کارگر مغازه نگاه نمی‌کند بلکه مرا تا حدِ ماده‌ای از گونهٔ انسان تنزل سطح داده است. حالا هر وقت من را گیر می‌آورد از این حرف‌ها می‌زند:" دوشیزه" فوروکورا" اگه چیزی نگرانت می‌کنه، روی من حساب کن، گوشم در اختیارته!" یا" حتما دفه دیگه باید با ما بیایی بیرون، تنهام شده، بیا. گرچه" شیراها" هم میومد بهتر بود، می‌خوام هر چه زودتر سر عقلش بیارم!"

حتی" سوگاوارا" که همیشه از" شیراها" بدش می‌آمد، می‌گفت:" منم می‌خوام ببینمش! حتما با خودتون بیارینش!"

کاشف به عمل آمد که آن‌ها بعضی وقت‌ها همگی با هم بیرون می‌رفتند، تا الان اصلا نمی‌دانستم. حتی خانم" ایزومی" هم برخی اوقات با آن‌ها می‌رفت، البته هر زمان که شوهرش فرصت نگهداری بچه‌ها را داشت.

" می‌دونی، همیشه می‌خواستم با تو هم گاهی بیرون برم دوشیزه" فوروکورا"!"

پس همهٔ آن‌ها نقشه می‌کشیدند که چطوری" شیراها" را بکشانند و با خودشان بیرون ببرند تا حسابی ارشادش کنند. حالا" شیراها" را درک می‌کنم که چرا می‌خواست خودش را از دست این‌ها پنهان کند.

مدیر حتی رزومهٔ" شیراها" که پس از ترک کار می‌بایست به سطل زباله می‌انداخت را در آورده است و دو نفری با خانم" ایزومی" در حال واکاوی‌اش هستند.

" اینجا رو ببین. دانشگاه رو ول کرده و رفته مدرسهٔ فنی بعد اونجا رو هم ول کرده!"

" تنها نقطهٔ مثبت رزومه‌اش نمرهٔ تست زبان حرفه‌ای انگلیسیشه، حتی گواهینامهٔ رانندگی هم نداره!"»