کتاب ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس

کتاب ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس (۱۰۱ په‌راویز له‌باره‌ی ژیانه یالوزه‌که‌‌ی بیکه‌سه‌وه) نوشته عطا محمد و ترجمه آراکو محمودی رمانی است درباره‌ی شخصیتی به نام بیکس که در جهان‌هایی با ابعاد متفاوت زندگی می‌کند. نویسنده در این کتاب با تکیه‌ بر مفهوم بُعد و فاصله به‌سراغ پرسش‌هایی درباره‌ی هستی، هویت، زبان، تنهایی و شکل‌گرفتن شهر و جامعه رفته است. رمان حاضر از میدان ماریتوری استکهلم آغاز می‌شود و به‌تدریج به جهان‌های بی‌بعد، دوبعدی و سپس جهان‌های دیگر سرک می‌کشد. نشر افراز این رمان را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس اثر عطا محمد

کتاب ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس یک رمان است که با نقطه‌ی عزیمت نشستن راوی در میدان ماریتوری در استکهلم آغاز می‌شود؛ جایی که این راوی می‌خواهد در آن به هیچ‌چیز فکر نکند، اما یک جمله‌ی ساده از گفت‌وگوی یک دختر و پسر، دری به‌سوی تأملی طولانی درباره‌ی انسان و بعدهای زیست او باز می‌کند. عطا محمد در رمان حاضر راوی را وادار کرده است تا برای فهمیدن رابطه‌ی انسان و فاصله‌ها، چهار موقعیت متفاوت از زندگی شخصیتِ بیکس را تصور کند.

بیکس شخصیتی است که هر بار در جهانی با تعداد ابعاد دیگر ظاهر می‌شود و شکل تازه‌ای از بودن را تجربه می‌کند. ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس این شخصیت را در جهانی بدون بعد و نیز در جهان دوبعدی دنبال می‌کند. عطا محمد در این مسیر به موضوعاتی مثل نداشتن زمان، نبودن مکان، مسئله‌ی نژاد و ملت، ابداع زبان، نسبت عدد و واقعیت، خانه و شهر، شکل‌گرفتن دایره و مارپیچ در سازمان‌دهی شهر، حافظه و فراموشی، تنهایی، زیبایی و زشتی و حتی مفهوم خالق در جهان نامتناهی اشاره می‌کند.

رمان ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس از دل حاشیه‌ها تصویری از انسانی می‌سازد که میان اندیشیدن و نیندیشیدن، بودن و نبودن و داشتن یا نداشتن بُعد، مدام در رفت‌وآمد است و هر بار شکل تازه‌ای از زندگی را تجربه می‌کند.

خلاصه داستان ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

راوی در میدان ماریتوری در استکهلم نشسته است و می‌خواهد به هیچ‌چیز فکر نکند، اما یک جمله درباره‌ی «هیچ و ابعاد» او را به‌سمت ساختن شخصیتی خیالی به نام بیکس می‌برد. بیکس ابتدا در جهانی بدون بعد ظاهر می‌شود؛ جایی که مکان، زمان، نژاد، ملت، خاطره و مرز معنای معمول خود را از دست داده‌اند و اندیشیدن به‌قدری نامتناهی است که به نیندیشیدن شبیه می‌شود.

سپس بیکس به جهان دوبعدی پرتاب می‌شود؛ شهری مسطح که در آن فقط طول و عرض وجود دارد، خیابان‌ها یک‌طرفه و دایره‌وارند، دایره شکل اصلی سازمان‌دهی و کنترل است، گردباد آدم‌ها را می‌برد، عشق فقط در یک نگاه رخ می‌دهد و فرصت‌ها تکرار نمی‌شوند. رمان از خلال این موقعیت‌ها پرسش‌هایی را درباره‌ی هویت، زبان، مالکیت، زیبایی، تنهایی و نسبت انسان با ساختارهای هندسی و شهری طرح می‌کند.

چرا باید کتاب ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس را بخوانیم؟

رمان ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس با ترکیب تأمل فلسفی و بازی با مفاهیم هندسی، امکان تازه‌ای برای فکرکردن به «بودن در جهان» پیش می‌کشد. این کتاب نشان می‌دهد تغییر تعداد ابعاد چطور می‌تواند همه‌چیز را از عشق و تنهایی تا شهر، سیاست، زبان و زیبایی دگرگون کند. این اثر خواننده را به بازنگری در بدیهیات روزمره فرامی‌خواند.

خواندن کتاب ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به ادبیات داستانی قرن ۲۰ کردستان عراق و قالب رمان درمورد فلسفه‌ی روزمره، ایده‌های انتزاعی درباره‌ی فضا و زمان، روایت‌های تجربی و پیوند میان هندسه، شهر، هویت و تنهایی علاقه دارند و دوست دارند از خلال داستانی مفهومی به این موضوعات فکر کنند.

درباره عطا محمد

عطا محمد (Eta Mihemed)، نویسنده و داستان‌نویس برجسته و اهل کردستان عراق، در سال ۱۹۷۰ میلادی در شهر سلیمانیه متولد شد و دوران تحصیلات عالی خود را همان‌جا سپری کرد و موفق به دریافت مدرک کارشناسی در رشته‌ی حسابداری از دانشگاه سلیمانیه گردید. او مسیر حرفه‌ای و ادبی خود را در میانه‌ی دهه‌ی ۱۹۹۰ میلادی آغاز کرد. نخستین اثر داستانی این نویسنده در سال ۱۹۹۴ به چاپ رسید، اما به‌دلیل وقوع جنگ‌ها، بحران‌ها و ناامنی‌های گسترده و موجود در کردستان عراق، ناچار به ترک زادگاهش شد و به کشور سوئد مهاجرت کرد.

این نویسنده‌ی مقیم سوئد، اولین مجموعه‌ داستان رسمی خود را در سال ۱۹۹۹ با نام «بازمانده‌ی طوایف» منتشر کرد و سه سال بعد، در سال ۲۰۰۲، مجموعه داستان «تاس‌های رؤیا» را روانه‌ی بازار نشر ساخت. روند خلاقیت ادبی عطا محمد با نوشتن آثار متعددی ادامه یافت که از آن جمله می‌توان به «دست‌نوشته‌های خست و کتاب رؤیا» در سال ۲۰۰۳ و مجموعه داستان «فریب و خودپنهان‌کردن» (که با نام فریب و مخفی‌کاری نیز شناخته می‌شود) در سال ۲۰۰۵ اشاره کرد.

سال ۲۰۰۶ برای عطا محمد سالی پرکار بود و در آن دو رمان مطرح به نام‌های «گشت‌های نامحسوس میر به درون تنهایی» (یا سفرهای شفاف سلطان در تنهایی) و «آفت‌های خانواده‌ی میخک» (یا مصیبت‌های خانواده‌ی میخک) را منتشر کرد. او سپس در سال ۲۰۰۷ مجموعه‌ داستان «تینا و داستان‌های اندیشه‌شده» (یا تینا و داستان‌های تخیلی) و رمان «گیلاس خون» را به رشته‌ی تحریر درآورد.

از دیگر آثار عطا محمد می‌توان به رمان «فهرست و کتاب تارزنِ رنگ» در سال ۲۰۰۹، رمان «خواجه نصرالدین که در قبال لبخنده‌ای کشته می‌شود» در سال ۲۰۱۰، متن روایتی‌ـ‌اقتباسی کتاب «حاشیه‌نویسان» در سال ۲۰۱۲ و کتاب «پیشوای کتاب‌سازانِ کشته‌شده» در سال ۲۰۱۴ اشاره کرد. مجموعه‌ داستان «تینا و داستان‌های اندیشه‌شده» نخستین اثر از عطا محمد بوده که با ترجمه‌ی مشترک محمدرضا کلهر و نجم‌الدین برا خاصی توسط نشر افراز به بازار کتاب ایران عرضه شده است.

بخشی از کتاب ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس

«میدان ماریتوری شلوغ بود. گروهی از نوجوانان با سروصدا و هیاهوی‌شان از جلوَم رد شدند. من هم کاغذ و قلمم را زمین گذاشتم و نگاهشان می‌کردم. پیرمردی سرخوش به طرفم آمد و بدون این‌که بنشیند نگاهم کرد. کیسه‌ای و کیفی در دست داشت. ریشو و چرکین، فک و دندانش شکسته، سیگاری بر لب داشت. به نظر می‌رسید که یکی از آن بی‌خانمان‌هایی باشد که کنار خیابان‌ها زندگی می‌کنند. به کاغذِ دستم نگاهی کرد و گفت: «نقاش هستی؟» من با خیر جوابش دادم. او دوست داشت حرف بزند، به همین دلیل ادامه داد: «روزگاری من هم مثل تو در این پارک می‌نشستم و نقاشی می‌کشیدم.» من هم به او گفتم: «اهل این محله هستید؟» او هم به سمتی اشاره کرد و گفت: «تا زمانی که بزرگ شدم و برای خودم مردی شدم، خانه‌امان در آن کوچه بود.»»