کتاب ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس

کتاب ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس نوشته‌ی عطا محمد و ترجمه‌ی آراکو محمودی روایتی است تجربی و چندلایه از شخصیتی به نام بیکس که در جهان‌هایی با ابعاد متفاوت زندگی می‌کند. نویسنده در آن کتاب با تکیه‌بر ایده‌ی «بعد» و «فاصله» به سراغ پرسش‌هایی درباره‌ی هستی، هویت، زبان، تنهایی و شکل‌گرفتن شهر و جامعه رفته است. روایت از میدان ماریتوری استکهلم آغاز می‌شود و به‌تدریج به جهان‌های بی‌بعد، دوبعدی و بعداً جهان‌های دیگر سرک می‌کشد. نشر افراز آن را منتشر کرده است و متن فارسی حاصل ترجمه‌ی آراکو محمودی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس

کتاب ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس با نقطه‌ی عزیمت نشستن راوی در میدان ماریتوری استکهلم آغاز می‌شود؛ جایی که او می‌خواهد «به هیچ چیز فکر نکند» اما یک جمله‌ی ساده از گفت‌وگوی یک دختر و پسر، دری به‌سوی تأملی طولانی درباره‌ی «انسان و ابعاد» باز می‌کند. عطا محمد در آن کتاب راوی را وادار کرده است تا برای فهمیدن رابطه‌ی انسان و فاصله‌ها، چهار موقعیت متفاوت از زندگی بیکس را تصور کند؛ شخصیتی که هر بار در جهانی با تعداد ابعاد دیگر ظاهر می‌شود و شکل تازه‌ای از بودن را تجربه می‌کند. کتاب ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس در بخش‌های پی‌درپی و شماره‌گذاری‌شده پیش می‌رود؛ هر بخش مانند حاشیه‌ای است بر یک ایده: از «بیکس همچون نقطه‌ای» در جهانی بدون بعد، تا «بیکس همچون موجودی مسطح» در جهان دوبعدی. در این مسیر به موضوعاتی مثل نداشتن زمان، نبودن مکان، مسئله‌ی نژاد و ملت، ابداع زبان، نسبت عدد و واقعیت، خانه و شهر، شکل‌گرفتن دایره و مارپیچ در سازمان‌دهی شهر، حافظه و فراموشی، تنهایی، زیبایی و زشتی، و حتی مفهوم خالق در جهان نامتناهی پرداخته شده است. کتاب ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس نوشته‌ی عطا محمد و ترجمه‌ی آراکو محمودی، از دل همین حاشیه‌ها تصویری از انسانی می‌سازد که میان اندیشیدن و نیندیشیدن، بودن و نبودن، و داشتن یا نداشتن بعد، مدام در رفت‌وآمد است و هر بار شکل تازه‌ای از زندگی را تجربه می‌کند.

خلاصه داستان ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس

در ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس راوی در استکهلم نشسته است و می‌خواهد به هیچ چیز فکر نکند، اما یک جمله درباره‌ی «هیچ و ابعاد» او را به سمت ساختن شخصیتی خیالی به نام بیکس می‌برد. بیکس ابتدا در جهانی بدون بعد ظاهر می‌شود؛ جایی که مکان، زمان، نژاد، ملت، خاطره و مرز معنای معمول خود را از دست داده‌اند و اندیشیدن به‌قدری نامتناهی است که به نیندیشیدن شبیه می‌شود. سپس بیکس به جهان دوبعدی پرتاب می‌شود؛ شهری مسطح که در آن فقط طول و عرض وجود دارد، خیابان‌ها یک‌طرفه و دایره‌وارند، دایره شکل اصلی سازمان‌دهی و کنترل است، گردباد آدم‌ها را می‌برد، عشق فقط در یک نگاه رخ می‌دهد و فرصت‌ها تکرار نمی‌شوند. کتاب از خلال این موقعیت‌ها، پرسش‌هایی درباره‌ی هویت، زبان، مالکیت، زیبایی، تنهایی و نسبت انسان با ساختارهای هندسی و شهری طرح می‌کند.

چرا باید کتاب ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس را بخوانیم؟

۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس با ترکیب روایت، تأمل فلسفی و بازی با مفاهیم هندسی، امکان تازه‌ای برای فکرکردن به «بودن در جهان» پیش می‌کشد. آن کتاب نشان می‌دهد تغییر تعداد ابعاد چه‌طور می‌تواند همه‌چیز را از عشق و تنهایی تا شهر، سیاست، زبان و زیبایی دگرگون کند و خواننده را به بازنگری در بدیهیات روزمره فرامی‌خواند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس به کسانی پیشنهاد می‌شود که به فلسفه‌ی روزمره، ایده‌های انتزاعی درباره‌ی فضا و زمان، روایت‌های تجربی، و پیوند میان هندسه، شهر، هویت و تنهایی علاقه دارند و دوست دارند از خلال داستانی مفهومی به این موضوعات فکر کنند.

بخشی از کتاب ۱۰۱ حاشیه درباره زندگی پیچیده بیکس

«در میدان ماریتوری تنها نشسته‌ام. سالیان زیادی است «من» بر روی این سیاره زندگی می‌کنم که در خلائی تاریک مدام می‌چرخد و می‌چرخد. این را هم نمی‌دانم چرا احساس می‌کنم بیش‌تر از عمر خودم در این‌جا زیسته‌ام. نه‌تنها احساس می‌کنم که در گذشته و در بسیاری از رویدادها و شهرها و مناطقی دیگر زیسته‌ام ـ و حتی جزئیات‌شان را هم به یاد دارم ـ بلکه احساس می‌کنم که در آینده نیز زیسته‌ام. شاید این احساس به آن ساختار و ماده‌هایی مربوط باشد که من از آن‌ها ساخته شده‌ام؛ موادی که از زمان خلقتِ جهان پیوسته بوده‌اند و خواهند بود. این یعنی که «من»، پاره‌ای از این گردون‌ام. همانند قطره‌ای در دریا، منم در این جهان این چنین هستم و اغلب اوقات نمی‌توانم مرزهایم را از گردون جدا سازم. ... حرف‌های آن دختر پرسش‌هایی را در من برانگیخت و روزم را به‌هم ریخت. چون که من می‌خواستم امروز را آرام و بی‌صدا در خلائی بی‌پایان بگذرانم. اما برای درک رابطهٔ میان آدم‌ها و فاصله‌ها، سعی‌کردم به چهار موقعیتِ متفاوتِ زندگیِ «بیکس» بیندیشم؛ آن هم در میان چهار سبک زندگیِ متفاوت. در حال حاضر نمی‌توانم بگویم بیکس کیست، چراکه همراه با اندیشیدنِ من و در میان سبک‌های مختلف زندگی‌هایش ـ‌و آن موقعیت‌های عجیبی که در آن زندگی می‌کندـ شکل می‌گیرد و منش و شخصیت‌هایش آشکار می‌شوند. تنها می‌توانم این را بگویم که او کسی است که هر بار یک بُعد یا بیش‌تر دارد و زندگی شگفتی را می‌زید.»