کتاب حکمرانی در عرصه پنجم (گذار به دیپلماسی سایبری)

کتاب حکمرانی در عرصه پنجم (گذار به دیپلماسی سایبری) نوشته عباس قنبری باغستان و عبدالحسین کلانتری است و انتشارات پژوهشگاه فضای مجازی آن را منتشر کرده است. این اثر به یکی از بحث‌های مهم سیاست‌گذاری در فضای سایبری می‌پردازد؛ اینکه کشورها چگونه از مرحله‌ی دفاع و واکنش عبور می‌کنند و به دیپلماسی سایبری می‌رسند. نویسندگان با بررسی تجربه‌ی چند کشور، نقش سازمان‌های بین‌المللی و شرکت‌های بزرگ فناوری، تصویری از حکمرانی در عرصه‌ی سایبری ارائه کرده و در پایان به الگوی پیشنهادی برای ایران رسیده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب حکمرانی در عرصه پنجم (گذار به دیپلماسی سایبری)

کتاب حکمرانی در عرصه پنجم (گذار به دیپلماسی سایبری) نوشته‌ی عباس قنبری باغستان و عبدالحسین کلانتری بر مسئله‌ی حکمرانی در فضای سایبری تمرکز می‌کند و نشان می‌دهد که این حوزه دیگر فقط یک موضوع فنی یا امنیتی نیست. کتاب از این ایده شروع می‌کند که فضای سایبری به عرصه‌ای تعیین‌کننده در روابط بین‌الملل تبدیل شده است و دولت‌ها ناچارند برای آن زبان، ابزار و نهادهای تازه‌ای تعریف کنند. دیپلماسی سایبری به‌عنوان مرحله‌ای فراتر از دفاع صرف مطرح شده است؛ مرحله‌ای که در آن کشورها می‌کوشند از ظرفیت‌های سایبری برای اعتمادسازی، پیشبرد منافع ملی و اثرگذاری منطقه‌ای و بین‌المللی استفاده کنند.

حکمرانی در عرصه پنجم (گذار به دیپلماسی سایبری) در ۱۰ فصل تنظیم شده و فقط به طرح کلیات بسنده نکرده است. فصل‌های آغازین به تعریف دیپلماسی سایبری، چالش‌های آن و مرور بیش از ۸۰ سند و سازوکار ملی، منطقه‌ای و جهانی اختصاص دارد. سپس چند مطالعه‌ی موردی درباره‌ی ژاپن، آمریکا، چین، روسیه، اتحادیه‌ی اروپا و مالزی آمده است تا تفاوت رویکردها روشن شود. بخشی از کتاب نیز به بازیگران غیردولتی و شرکت‌های بزرگ فناوری می‌پردازد و نشان می‌دهد که حکمرانی سایبری دیگر در انحصار دولت‌ها نیست. اشاره به پلتفرم‌هایی مانند گوگل، اپل، آمازون و مایکروسافت در این کتاب نشان می‌دهد که نویسندگان این شرکت‌ها را فقط اقتصادی نمی‌بینند؛ بلکه آن‌ها را به‌عنوان بازیگرانی اثرگذار در معادلات قدرت بررسی می‌کنند.

کتاب حکمرانی در عرصه پنجم (گذار به دیپلماسی سایبری) در فصل پایانی جمع‌بندی خود را به یک پیشنهاد مشخص پیوند می‌زند: طراحی چارچوبی عملی برای دیپلماسی سایبری در ایران. از این جمع‌بندی، ۲۴ مقوله‌ی مهم سایبری استخراج شده است که می‌توانند مبنای تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری باشد. کتاب حاضر از یک‌سو تصویری گسترده از صف‌بندی‌های جهانی در حوزه‌ی سایبری ارائه می‌دهد و از سوی دیگر می‌کوشد نسبت این تحولات را با نیازهای ایران روشن کند. نتیجه اثری است که هم به مبانی نظری توجه دارد و هم به سازوکارهای اجرایی و نهادی.

خلاصه کتاب حکمرانی در عرصه پنجم (گذار به دیپلماسی سایبری)

فضای سایبری به یکی از میدان‌های اصلی رقابت، همکاری و مناقشه میان کشورها تبدیل شده است. نویسندگان ابتدا مفهوم دیپلماسی سایبری را از مفاهیم شبیه به آن جدا می‌کنند و سپس نشان می‌دهند که کشورها معمولاً از مرحله‌ی دفاعی و امنیتی آغاز می‌کنند و فقط برخی از آن‌ها به مرحله‌ی استفاده‌ی فعال از ظرفیت‌های سایبری در سیاست خارجی می‌رسند. این کتاب با مرور اسناد بین‌المللی و بررسی تجربه‌ی کشورهایی مانند آمریکا، چین، روسیه، ژاپن، مالزی و اتحادیه‌ی اروپا تفاوت رویکردها را کنار هم می‌گذارد. نقش سازمان‌های بین‌المللی، مذاکرات دوجانبه و چندجانبه و همچنین شرکت‌های بزرگ فناوری در این مسیر بررسی شده است. فصل پایانی، این بحث‌ها را به پیشنهاد یک الگوی عملی برای دیپلماسی سایبری در ایران پیوند می‌دهد.

چرا باید کتاب حکمرانی در عرصه پنجم (گذار به دیپلماسی سایبری) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب حکمرانی در عرصه پنجم (گذار به دیپلماسی سایبری) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نسبت میان فضای سایبری، سیاست خارجی و حکمرانی را توضیح می‌دهد.
• خواننده‌ی کتاب با مسیر گذار از امنیت سایبری به دیپلماسی سایبری در تجربه‌ی چند کشور آشنا می‌شود.
• کتاب نقش بازیگران مختلف، از دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی تا شرکت‌های بزرگ فناوری، را در یک قاب مشترک بررسی می‌کند.
• مرور بیش از ۸۰ سند و سازوکار جهانی، تصویری فشرده از روندهای اصلی این حوزه به دست می‌دهد.
• فصل پایانی کتاب، بحث نظری را به پیشنهادهای مشخص درباره‌ی دیپلماسی سایبری ایران پیوند می‌زند.

خواندن کتاب حکمرانی در عرصه پنجم (گذار به دیپلماسی سایبری) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب حکمرانی در عرصه پنجم (گذار به دیپلماسی سایبری) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران و دانشجویان روابط بین‌الملل که می‌خواهند جایگاه فضای سایبری را در معادلات قدرت بهتر بشناسند.
• مخاطبانی که درباره‌ی حکمرانی فضای مجازی و سیاست‌گذاری سایبری در ایران پرسش دارند.
• کسانی که می‌خواهند تفاوت رویکرد آمریکا، چین، روسیه، ژاپن و اتحادیه‌ی اروپا را در حوزه‌ی سایبری مقایسه کنند.
• فعالان حوزه‌ی سیاست‌گذاری، امنیت و فناوری که به پیوند میان نهادهای دولتی و بازیگران خصوصی علاقه دارند.
• خوانندگانی که به‌دنبال درک دقیق‌تر مفهوم دیپلماسی سایبری و کاربرد آن در سطح ملی و بین‌المللی هستند.