کتاب زمان و سرمدیت

کتاب زمان و سرمدیت نوشته والتر ترنس استیس و ترجمه احمدرضا جلیلی است. این کتاب را انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب منتشر کرده است. این اثر به یکی از دشوارترین گره‌های فلسفه‌ی دین می‌پردازد: نسبت میان عقل و دین و این پرسش که آیا می‌توان تعارض میان زبان دینی و داوری‌های عقلانی را به‌شیوه‌ای دیگر فهمید. استیس در این مسیر از دو ساحت زمان و لازمان سخن می‌گوید و می‌کوشد جایگاه تجربه‌ی دینی، زبان نمادین و امر سرمدی را روشن کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب زمان و سرمدیت

کتاب زمان و سرمدیت نوشته والتر ترنس استیس جستاری فشرده و درعین‌حال پرمسئله در فلسفه‌ی دین است که از همان آغاز سراغ یکی از بنیادی‌ترین تنش‌ها می‌رود: ناسازگاری ظاهری میان دعاوی دینی و احکام عقل. استیس مسئله را به اختلاف‌های شناخته‌شده میان علم و دین محدود نمی‌کند، بلکه آن را برخورد دو جهان‌بینی می‌داند؛ یکی جهانی که با قوانین طبیعی فهم می‌شود و دیگری جهانی که با معنا، امر قدسی و تجربه‌ی دینی پیوند دارد. از دل همین مسئله، بحث اصلی کتاب شکل می‌گیرد: آیا زبان دین از همان جنسی است که زبان علم و فلسفه از آن ساخته شده است یا باید آن را در افقی دیگر فهمید؟
کتاب زمان و سرمدیت در ۸ فصل تنظیم شده است: ماهیت دین، الاهیات سلبی، تفسیر الاهیات سلبی، الاهیات ثبوتی، زمان و سرمدیت، نمادپردازی دینی، حقیقت، واقعیت، توهم و ساحت الاهی. این فصل‌ها نشان می‌دهند که کتاب فقط بر یک بحث انتزاعی متمرکز نیست، بلکه زنجیره‌ای از مسائل به‌هم‌پیوسته را دنبال می‌کند؛ از تعریف دین و بررسی زبان سلبی درباره خدا تا نسبت تجربه‌ی عرفانی با شناخت، و از امکان سخن‌گفتن درباره امر الاهی تا مرزهای مفهوم‌پردازی عقلانی. استیس در این مسیر به سنت‌های دینی و عرفانی گوناگون هم نظر دارد و از آن‌ها برای روشن‌کردن مسئله‌ی اصلی خود بهره می‌گیرد.
کتاب زمان و سرمدیت فضایی دارد که هم فلسفی است و هم درگیر تجربه‌ی دینی. نویسنده بارها به این نتیجه نزدیک می‌شود که گزاره‌های مربوط به خدا را نمی‌توان مانند گزاره‌های عادی درباره جهان سنجید. از نظر او، علم به ساحت زمان تعلق دارد و دین به ساحت لازمان نزدیک می‌شود؛ به همین دلیل زبان دین بیشتر نمادین و برانگیزاننده است تا توصیفی. همین نکته به کتاب حال‌وهوایی می‌دهد که در آن بحث‌های منطقی، تأمل در عرفان، و پرسش از حقیقت و واقعیت کنار هم قرار می‌گیرند. اهمیت این کتاب نیز در همین است که مسئله‌ی دین و عقل را نه با حذف یکی به سود دیگری، بلکه با بازتعریف قلمرو هریک دنبال می‌کند.

خلاصه کتاب زمان و سرمدیت

کتاب زمان و سرمدیت استدلال می‌کند که تعارض اصلی میان دین و عقل از آنجا پدید می‌آید که زبان دینی مانند زبان توصیفی علم فهمیده می‌شود. والتر ترنس استیس می‌کوشد نشان دهد که واقعیت را می‌توان در دو ساحت زمان و سرمدیت دید. در ساحت زمان، عقل و علم با مفاهیم و گزاره‌ها کار می‌کنند. در ساحت سرمدیت، تجربه‌ی دینی و عرفانی قرار می‌گیرد که به‌سادگی در قالب توصیف مفهومی نمی‌گنجد. از همین‌جا بحث الاهیات سلبی، نمادپردازی دینی و نسبت حقیقت و توهم پیش می‌آید. حرف اصلی این کتاب این است که دین را باید در پیوند با تجربه و زبان نمادین فهمید، نه فقط در قالب گزاره‌هایی که مانند احکام علمی سنجیده می‌شوند.

چرا باید کتاب زمان و سرمدیت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب زمان و سرمدیت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مسئله‌ی تعارض دین و عقل را در سطحی عمیق‌تر از اختلاف‌های معمول میان علم و باور دینی بررسی می‌کند.
• خواننده با ۸ فصل به‌هم‌پیوسته روبه‌رو می‌شود که از ماهیت دین تا نمادپردازی دینی و ساحت الاهی را دنبال می‌کنند.
• این اثر کمک می‌کند تفاوت زبان توصیفی و زبان نمادین در بحث‌های دینی روشن‌تر دیده شود.
• کتاب امکان فهم نسبت تجربه‌ی عرفانی با مفاهیم فلسفی و منطقی را فراهم می‌کند.
• خواننده بعد از مطالعه‌ی آن می‌تواند درباره الاهیات سلبی و ثبوتی تصویر دقیق‌تری به دست آورد.
• این اثر برای کسانی مناسب است که می‌خواهند مرزهای علم، فلسفه و دین را از زاویه‌ی زبان و تجربه بررسی کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب زمان و سرمدیت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به فلسفه‌ی دین که می‌خواهند مسئله‌ی تعارض دین و عقل را دقیق‌تر بررسی کنند.
• خوانندگانی که به مباحث مربوط به زبان دینی، نماد، و امکان سخن‌گفتن درباره خدا علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند با مفهوم زمان، لازمان و پیوند آن با تجربه‌ی دینی آشنا شوند.
• دانشجویان و پژوهشگران فلسفه، الهیات و عرفان که به بحث‌های نظری و مفهومی گرایش دارند.
• مخاطبانی که از کتاب‌های تأمل‌برانگیز درباره حقیقت، واقعیت و تجربه‌ی عرفانی استقبال می‌کنند.