کتاب آموزش با رویکرد درس پژوهی (جلد چهارم، آموزش شیب و امتداد)

کتاب آموزش با رویکرد درس پژوهی (جلد چهارم، آموزش شیب و امتداد) نوشته محبوبه آقاپور، مرضیه رضایی، شهره حسنی، عالیه باهری و لیلا صابریان است که انتشارات ضریح آفتاب آن را منتشر کرده است. این اثر بر یک مسئله‌ی مشخص در آموزش زمین‌شناسی تمرکز دارد: دشواری یادگیری مفهوم شیب و امتداد برای دانش‌آموزان و تلاش یک گروه آموزشی برای حل آن از راه درس‌پژوهی. متن کتاب فقط به طرح ایده بسنده نمی‌کند و از شناسایی مسئله تا طراحی درس، اجرای کلاس، نقد معلمان و بازنگری را دنبال می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آموزش با رویکرد درس پژوهی (جلد چهارم، آموزش شیب و امتداد)

کتاب آموزش با رویکرد درس پژوهی (جلد چهارم، آموزش شیب و امتداد) حاصل کار مشترک محبوبه آقاپور، مرضیه رضایی، شهره حسنی، عالیه باهری و لیلا صابریان است و بر یکی از مباحث دشوار زمین‌شناسی مدرسه تمرکز دارد. مسئله‌ی اصلی در این اثر، فهم شیب و امتداد لایه‌هاست؛ مفهومی که به‌دلیل ماهیت سه‌بعدی، جهت‌یابی جغرافیایی و نیاز به تجسم فضایی، برای بسیاری از دانش‌آموزان مبهم می‌ماند. نویسندگان از همان ابتدا نشان می‌دهند که این دشواری فقط به محتوای درس مربوط نیست، بلکه به شیوه‌ی تدریس، ابزار آموزشی، نوع ارزشیابی و میزان مشارکت دانش‌آموزان هم گره خورده است.
کتاب آموزش با رویکرد درس پژوهی (جلد چهارم، آموزش شیب و امتداد) فرایند درس‌پژوهی را به‌صورت مرحله‌به‌مرحله ثبت کرده است. متن از معرفی مبانی درس‌پژوهی آغاز می‌شود و بعد به تشکیل تیم، مرامنامه، تقسیم نقش‌ها، بیان مسئله و بررسی اهمیت علمی و آموزشی موضوع می‌رسد. سپس مصاحبه با دبیران، تحلیل آزمون‌های مفهومی، طراحی طرح درس، تعیین اهداف یادگیری، پیش‌بینی واکنش‌های دانش‌آموزان و آماده‌سازی ابزارهایی مثل طاقدیس، طلق، نقاله و صفحه‌ی جهات جغرافیایی مطرح می‌شود. بخش مهمی از کتاب به اجرای دو تدریس، نقد و ارزیابی معلمان، بازخورد دانش‌آموزان و اصلاح طرح درس اختصاص دارد؛ بنابراین خواننده فقط با یک طرح آماده روبه‌رو نیست، بلکه مسیر آزمون، خطا و بازبینی را هم می‌بیند.
کتاب آموزش با رویکرد درس پژوهی (جلد چهارم، آموزش شیب و امتداد) از این نظر جالب است که آموزش را در وضعیت واقعی کلاس دنبال می‌کند؛ جایی که محدودیت زمان، تفاوت سطح دانش‌آموزان، بی‌نظمی کلاس، ابهام در دستورالعمل‌ها و حتی اشکال در ابزارها بر نتیجه اثر می‌گذارند. متن کتاب نشان می‌دهد که چگونه یک مفهوم درسی با کمک فعالیت گروهی، ساخت مدل، مشاهده، اندازه‌گیری و گفت‌وگو می‌تواند از حالت انتزاعی فاصله بگیرد. در کنار این‌ها، یافته‌های پایانی و محدودیت‌های اجرا هم آمده‌اند تا تصویر کامل‌تری از تجربه‌ی آموزشی شکل بگیرد.

خلاصه کتاب آموزش با رویکرد درس پژوهی (جلد چهارم، آموزش شیب و امتداد)

این کتاب روند بررسی و بازطراحی آموزش مبحث شیب و امتداد در درس زمین‌شناسی را ثبت کرده است. نویسندگان ابتدا توضیح می‌دهند که چرا دانش‌آموزان در فهم این موضوع با مشکل روبه‌رو می‌شوند؛ از دشواری تجسم سه‌بعدی گرفته تا اشتباه در تشخیص جهت‌ها و کاربرد مفاهیم در موقعیت‌های واقعی. سپس با مصاحبه، آزمون مفهومی و بررسی عملکرد دانش‌آموزان، مسئله را دقیق‌تر شناسایی می‌کنند.
بخش اصلی اثر به طراحی و اجرای یک طرح درس اختصاص دارد که در آن دانش‌آموزان با ابزارهای ساده، مدل‌سازی، اندازه‌گیری و فعالیت گروهی مفهوم شیب و امتداد را بررسی می‌کنند. بعد از اجرای نخست، نقدها و بازخوردها جمع‌آوری می‌شود و طرح درس برای اجرای دوم تغییر می‌کند. درنهایت، کتاب نشان می‌دهد که درس‌پژوهی چگونه می‌تواند به اصلاح تدریس و فهم بهتر یک مبحث دشوار کمک کند.

چرا باید کتاب آموزش با رویکرد درس پژوهی (جلد چهارم، آموزش شیب و امتداد) را بخوانیم؟

دلایل خواندن آموزش با رویکرد درس پژوهی (جلد چهارم، آموزش شیب و امتداد) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب یک نمونه‌ی واقعی از تبدیل یک مشکل آموزشی به فرایند بررسی، طراحی، اجرا و بازنگری را نشان می‌دهد.
• خواننده با چالش‌های مشخص آموزش شیب و امتداد آشنا می‌شود؛ از تجسم فضایی تا خطاهای جهت‌یابی و ارزشیابی.
• متن کتاب ایده‌های متعددی برای استفاده از ابزارهای ساده‌ی کلاسی مثل طلق، جعبه، نقاله و ماکت در آموزش مفاهیم دشوار ارائه می‌دهد.
• بخش نقد و ارزیابی، فقط نتیجه را نمی‌گوید و نشان می‌دهد در عمل چه چیزهایی جواب داده و چه چیزهایی نیاز به اصلاح داشته است.
• این اثر برای فهم بهتر درس‌پژوهی مفید است، چون مراحل آن را در یک موضوع درسی مشخص و نه به‌صورت کلی بیان می‌کند.
• خواننده از خلال بازخورد معلمان و دانش‌آموزان، با تفاوت میان طرح درس روی کاغذ و اجرای واقعی در کلاس آشنا می‌شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن آموزش با رویکرد درس پژوهی (جلد چهارم، آموزش شیب و امتداد) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دبیران زمین‌شناسی که می‌خواهند برای آموزش شیب و امتداد از شیوه‌های مشارکتی و ابزارمحور استفاده کنند.
• معلمانی که به درس‌پژوهی علاقه دارند و دنبال یک نمونه‌ی اجرایی با جزئیات کلاس، بازخورد و اصلاحات هستند.
• گروه‌های آموزشی مدارس که می‌خواهند فرایند طراحی مشترک درس و نقد تدریس را دقیق‌تر بشناسند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی آموزش که درباره‌ی توسعه‌ی حرفه‌ای معلمان و آموزش مبتنی‌بر مسئله مطالعه می‌کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند ببینند یک مفهوم دشوار درسی چگونه با مدل‌سازی، فعالیت گروهی و ارزشیابی دوباره آموزش داده می‌شود.